COPD is een van de meest voorkomende chronische aandoeningen in Nederland waar naar schatting ruim 600.000 mensen aan lijden. Het progressieve ziekteverloop en het hoge aantal acute longaanvallen zorgen voor een aanzienlijke ziektelast en een grote druk op de zorg.
Jaarlijks worden ongeveer 26.000 patiënten met COPD opgenomen in het ziekenhuis, waarbij een derde binnen een jaar opnieuw wordt opgenomen en één op de vijf zelfs drie keer of vaker terugkeert. Deze heropnames vormen een belangrijk deel van de totale zorgkosten en benadrukken de noodzaak van betere, meer preventieve zorg.
eHealth en AI voor COPD zorg
Het PASTEL-project is ontwikkeld om met behulp van eHealth en AI de zorg voor COPD-patiënten te verbeteren, met als kern het vroegtijdig signaleren en behandelen van longaanvallen. In een mono-center, gerandomiseerde gecontroleerde studie worden patiënten die recent een longaanval hebben doorgemaakt verdeeld over de PASTEL-interventie of de gebruikelijke zorg. De studie heeft de opzet van een hybride type I-trial, waarbij niet alleen de klinische effectiviteit wordt onderzocht, maar ook de randvoorwaarden voor succesvolle implementatie in de praktijk.
De PASTEL-interventie bestaat uit een geïntegreerde eHealth-oplossing die telemonitoring combineert met draagbare sensoren en een geavanceerd AI-algoritme op basis van stemanalyse. Door dagelijkse metingen, vragenlijsten en data uit wearables krijgen patiënten en zorgverleners eerder inzicht in verslechteringen van de gezondheidstoestand.
Tijdiger ingrijpen
Dit maakt tijdiger ingrijpen mogelijk en kan de impact van een longaanval beperken. De primaire uitkomstmaat van de studie is de hersteltijd na een longaanval. Daarnaast wordt gekeken naar kwaliteit van leven, ervaringen van patiënten en zorgprofessionals met digitale zorg en naar implementatiebarrières die grootschalige toepassing kunnen beïnvloeden.
Door klinische uitkomsten te combineren met implementatieonderzoek biedt PASTEL waardevolle inzichten voor de toekomst van digitale longzorg. Data over onder meer bewegingsgedrag, gebruik van noodmedicatie en blootstelling aan fijnstof dragen bij aan een gepersonaliseerd gezondheidsprofiel en aan verdere optimalisatie van het AI-algoritme. Daarmee laat het project zien hoe digitale technologie kan bijdragen aan effectievere, toegankelijkere en beter afgestemde zorg voor mensen met COPD.
Verbeteren COPD zorg en -monitoring
Er is de afgelopen jaren veel gewerkt aan oplossingen die de zorg voor, en het monitoren van, COPD-patiënten kunnen verbeteren. Een mooi voorbeeld is de digitale pufferdie medio 2025 in het nieuws kwam. Uit onderzoek bleek dat die kan helpen bij het voorspellen van dreigende acute exacerbaties (opflakkeringen) bij COPD-patiënten. Met de digitale inhalator die in deze studie werd gebruikt, werden de piekinhalatiestroom, het inhalatievolume, de inhalatieduur, de tijd tot de piekinhalatie en het gebruik van de inhalator gemeten. De studie onderzocht of de gegevens die door de digitale inhalator werden verzameld, een mogelijke exacerbatie in een vroeg stadium konden identificeren.
Een andere ontwikkeling die de afgelopen jaren veel in het nieuws was, en waarmee COPD-patiënten erg geholpen worden, is thuismonitoring. Eén van de grote voordelen hiervan is dat patiënten minder vaak naar het ziekenhuis hoeven voor controle. Met de wekelijkse updates krijgen patiënten en zorgverleners sneller inzicht in hoe het gaat, zonder dat daar een fysiek bezoek voor nodig is. Voor patiënten betekent dat meer controle over hun eigen gezondheid en minder belasting door ziekenhuisbezoeken.
Auteur
