Onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben een innovatieve pil ontwikkeld die kan melden wanneer zij daadwerkelijk is ingenomen. De technologie kan een belangrijke doorbraak betekenen voor het verbeteren van therapietrouw, een hardnekkig probleem dat wereldwijd leidt tot vermijdbare sterfte en miljarden euro’s aan zorgkosten.
De kern van de innovatie is een biocompatibel meldsysteem dat kan worden geïntegreerd in bestaande capsules. In de pil zit een biologisch afbreekbare radiofrequentie-antenne verwerkt. Zodra de capsule is doorgeslikt, stuurt deze binnen tien minuten een signaal uit dat van buiten het lichaam kan worden ontvangen. Het merendeel van de componenten valt daarna uiteen in de maag, terwijl een minuscuul RF-chipje het lichaam via het maag-darmkanaal verlaat.
Volgens de onderzoekers biedt dit perspectief voor patiëntgroepen waarbij het strikt innemen van medicatie essentieel is, zoals transplantatiepatiënten die immunosuppressiva gebruiken, of mensen met chronische infecties als hiv en tuberculose.
Digitale bevestiging van medicatie-inname
“Het doel is om mensen te helpen daadwerkelijk de therapie te krijgen die ze nodig hebben om hun gezondheid te optimaliseren,” zegt Giovanni Traverso, universitair hoofddocent werktuigbouwkunde aan MIT, gastro-enteroloog bij het Brigham and Women's Hospital en associate member van het Broad Institute of MIT and Harvard. Hij is senior auteur van de studie, die is gepubliceerd in Nature Communications.
Het MIT-team bouwt voort op eerder onderzoek naar capsules die gedurende langere tijd in het lichaam blijven en medicatie op vaste momenten afgeven. Die aanpak is echter niet voor alle geneesmiddelen geschikt. “Dan blijft de vraag: hoe kunnen we patiënten én zorgverleners toch zekerheid geven dat een medicijn is ingenomen, zonder de pil zelf te veranderen?” aldus Traverso.
Het antwoord ligt in radiofrequentietechnologie. De onderzoekers ontwierpen een capsule die, na oplossen van de beschermende coating in de maag, een RF-signaal kan ontvangen en terugzenden als bevestiging van inname. Uniek is dat vrijwel alle onderdelen bioresorbeerbaar zijn. De antenne bestaat uit zink en cellulose, materialen met een bewezen veiligheidsprofiel die al veelvuldig in de geneeskunde worden toegepast.
Veilig, afbreekbaar en schaalbaar
Om te voorkomen dat signalen voortijdig worden uitgezonden, is de capsule omhuld met een gelatinecoating met een dunne laag cellulose en molybdeen of wolfraam. Pas na het doorslikken en oplossen van deze laag wordt het systeem actief. Dierproeven lieten zien dat het signaal betrouwbaar kan worden opgepikt tot op ongeveer zestig centimeter afstand.
De enige niet-afbreekbare component is een standaard RF-chip van circa 400 bij 400 micrometer, die het lichaam op natuurlijke wijze verlaat. “We willen langdurige ophoping voorkomen, terwijl we wel betrouwbare bevestiging van medicatie-inname mogelijk maken,” zegt mede-auteur Mehmet Girayhan Say. Langetermijnveiligheid wordt verder onderzocht richting klinische toepassing.
Naar verbonden zorg en betere uitkomsten
In een toekomstige klinische setting zou een draagbaar apparaat of smartphone de signalen kunnen ontvangen en automatisch doorsturen naar het zorgteam. Daarmee verschuift therapietrouw van aannames naar objectieve data. Vooral bij medicatie waarbij niet-naleving grote gevolgen heeft, zoals bij orgaantransplantaties, stents, tuberculose of neuropsychiatrische aandoeningen, kan dit een verschil maken in uitkomsten én kosten.
De studie laat zien hoe slimme, minimaal invasieve technologie kan bijdragen aan meer gepersonaliseerde en proactieve zorg. Dit onderzoek benadrukt nog maar eens dat digitalisering niet alleen draait om data en platforms, maar ook om het intelligent verweven van technologie met het menselijk lichaam om zorg effectiever en veiliger te maken.
Auteur
