Wil je als zorgorganisatie in de langdurige zorg toekomstbestendig zijn? Dan kun je niet om werken met data heen. In november 2025 organiseerde Academy Het Dorp samen met het ministerie van VWS een bijeenkomst over dit onderwerp. De belangrijkste uitkomst: werken met data en AI, dat moet je vooral gaan doen.
Alleen: hoe pak je dat aan en wat is de rol van de bestuurder daarin? In het komende nummer van ICT&health vertellen Bas van Oosterhout (Amarant), Norma van Burgsteden (Triade Vitree) en Annelies Versteegden (Koninklijke Visio) hoe zij balanceren tussen visie en praktijk.
Voor Amarant begon de datatransformatie niet met nieuwe toepassingen, maar met een herijking van de basis. Toen Van Oosterhout ruim drie jaar geleden aantrad bij Amarant, werd er al met data gewerkt. Toch ontbrak er samenhang. “Het waren goede ideeën, maar ze stonden nog niet optimaal in verbinding met het zorgproces en met elkaar”, zegt hij. De organisatie koos er daarom voor eerst te investeren in infrastructuur, applicatielandschap, informatiemanagement, privacy, security en governance.
Bestuurlijke spanning
Die keuze laat een herkenbare bestuurlijke spanning zien. De druk om te innoveren is groot, terwijl duurzame datatransformatie juist vraagt om rust en richting. Bij Triade Vitree staat het datagedreven werken nog aan het begin, vertelt Van Burgsteden.
“In onze organisatie doen we veel op ‘ervaring’, maar nog niet zoveel met de feiten die er zijn. Terwijl: de data hebben we gewoon in huis. We moeten ons nu eerst de vraag stellen: wat weten we en hoe kunnen we daarmee onze zorg optimaliseren?”
Ook Versteegden onderkent dat investeren in de basis onvermijdelijk is. Tegelijkertijd moet de zorg voorop blijven staan. Zo werd bij Koninklijke Visio met behulp van beschikbare data onder meer gekeken naar de relatie tussen leeftijd, slechtziendheid en valincidenten. “We zagen dat die correlatie heel groot is”, duidt zij. Dat inzicht leidde tot gerichte interventies om valincidenten te voorkomen – met winst voor zowel cliënten als kostenbeheersing.
Cultuur en werkwijze
Werken met data raakt echter niet alleen systemen, maar ook cultuur en werkwijze. Volgens Van Burgsteden is het daarom nadrukkelijk een veranderkundig vraagstuk. “In feite is de overstap naar een datagedreven organisatie een veranderkundig project”, stelt zij. Dat vraagt om bestuurlijk leiderschap, aandacht voor onzekerheid en het actief meenemen van medewerkers.
Van Oosterhout benadrukt dat data nooit een doel op zich mogen zijn. “We zetten data niet in eerste instantie in om kosten te besparen of om personeelstekorten op te vangen. Wat we doen, staat altijd in dienst van onze medewerkers en cliënten. Hoe kunnen we hen het beste ondersteunen?" Koersvastheid, investeren in fundament en leren van andere sectoren vormen volgens hem de sleutel.
Realistische verwachtingen
De drie bestuurders zijn het eens over één punt: toekomstbestendige langdurige zorg vraagt om samenwerking, kennisdeling en realistische verwachtingen van data en AI. In ICT&health gaan zij dieper in op hun bestuurlijke afwegingen, concrete voorbeelden en lessen voor collega-organisaties die dezelfde stap willen zetten.
Lees het hele artikel in editie 1 van ICT&health, die op 20 februari verschijnt.
