Een ruime meerderheid van de zorgmedewerkers ziet kansen voor kunstmatige intelligentie (AI) op de werkvloer, maar ervaart tegelijkertijd een gebrek aan kennis, richtlijnen en ondersteuning om de technologie verantwoord toe te passen. Dat blijkt uit onderzoek van ZorgfocuZ onder 4.809 zorgprofessionals in onder meer gehandicaptenzorg, VVT, ziekenhuizen, ggz en huisartsenzorg.
De onderzoeksresultaten vormden voor ECP Platform voor de InformatieSamenleving de aanleiding om een nieuw platform voor AI-geletterdheid in de zorg te ontwikkelen. Het initiatief moet zorgmedewerkers en leidinggevenden ondersteunen bij het veilig en verantwoord inzetten van AI-toepassingen.
Grote belangstelling voor AI in de zorg
Uit het onderzoek blijkt dat zorgmedewerkers AI niet afwijzen, maar juist graag willen benutten. Zo geeft 58 procent aan AI al op een bepaalde manier te gebruiken in het werk, bijvoorbeeld voor taalmodellen of spraakgestuurde rapportages.
Tegelijkertijd blijkt dat de kennis over AI nog beperkt is. Gemiddeld beoordelen zorgmedewerkers hun eigen AI-geletterdheid met een 5,8. Daarnaast weet bijna een derde niet welke AI-tools binnen de eigen organisatie zijn toegestaan. Ook geeft 42 procent aan niet te weten of er überhaupt richtlijnen bestaan voor het gebruik van AI op de werkvloer.
Volgens de onderzoekers wijst dit niet op weerstand tegen technologische innovatie, maar juist op een behoefte aan ondersteuning en duidelijke kaders.
Ook leidinggevenden zoeken ondersteuning
Niet alleen zorgprofessionals, maar ook leidinggevenden blijken behoefte te hebben aan meer kennis over AI. Uit het onderzoek komt naar voren dat 63 procent van de managers ondersteuning wenst bij het begeleiden van medewerkers die met AI werken.
Daarnaast voelt slechts een kwart van de leidinggevenden zich voldoende toegerust om AI binnen de organisatie te introduceren. Dat is opvallend, omdat juist zij een belangrijke rol spelen bij het opstellen van beleid, het begeleiden van teams en het bewaken van verantwoord gebruik.
Volgens onderzoeksleider Suzanne Verheijden moeten zorgmedewerkers weten welke toepassingen zij mogen gebruiken, hoe zij veilig omgaan met gegevens en hoe zij AI-uitkomsten kritisch kunnen beoordelen. Voor leidinggevenden geldt dat zij deze kennis nodig hebben om hun teams effectief te ondersteunen.
AI-geletterdheid als randvoorwaarde
Een andere opvallende uitkomst is dat AI-gebruik en AI-kennis niet automatisch hand in hand gaan. Hoewel veel zorgmedewerkers al experimenteren met AI-tools, ontbreekt vaak inzicht in privacyaspecten, ethische vraagstukken en de beperkingen van de technologie.
Daarnaast geeft 21 procent van de respondenten aan nog nooit AI te hebben gebruikt, maar er wel meer over te willen leren. Ook van de medewerkers die zichzelf voldoende AI-vaardig achten, geeft 76 procent aan behoefte te hebben aan verdere scholing.
Volgens de onderzoekers onderstreept dit het belang van structurele aandacht voor AI-geletterdheid binnen zorgorganisaties.
Nieuw platform moet kennis en praktijk verbinden
De onderzoeksresultaten vormen de basis voor een nieuw zorgbreed platform dat zich richt op AI-geletterdheid. Het platform moet zorgmedewerkers en leidinggevenden helpen om AI op een veilige, praktische en verantwoorde manier toe te passen.
