Ziekenhuis Frisius MC Heerenveen is in april 2026 gestart met een nieuwe, innovatieve manier om prostaatbiopten af te nemen. De ingreep binnen de urologie wordt voortaan uitgevoerd door physician assistants, die daarbij gebruikmaken van de Koelis Trinity. Het ziekenhuis is het vierde in Nederland en het eerste in Noord-Nederland dat deze MR/TRUS-fusie toepast. Hierbij wordt MRI- en echo-informatie gecombineerd om gerichter weefsel te kunnen afnemen via het perineum; het gebied tussen de geslachtsdelen en de anus.
Volgens physician assistant Lutske Nijholt wordt tijdens de ingreep MRI-informatie direct over het beeld van de prostaat heen geprojecteerd, terwijl het systeem tegelijkertijd meebeweegt met de organen. Daardoor ontstaat een zogenoemde MR/TRUS-fusie, waarmee verdachte plekken in de prostaat veel gerichter kunnen worden aangeprikt. De biopten worden daarbij via de perineum afgenomen. Volgens het ziekenhuis maakt deze werkwijze het onderzoek preciezer dan de traditionele benadering via de endeldarm, omdat afwijkingen nauwkeuriger kunnen worden gelokaliseerd.
Poliklinisch
Volgens physician assistant Natasja Stellingwerf is de nieuwe werkwijze bovendien veiliger voor patiënten. De kans op infecties is volgens haar vrijwel nihil, waardoor het preventief inzetten van antibiotica niet langer nodig is. De ingreep wordt poliklinisch uitgevoerd onder plaatselijke verdoving, wat het onderzoek minder belastend maakt en patiënten doorgaans sneller weer naar huis laat gaan.
Door deze techniek kan de exacte locatie van een mogelijke tumor beter worden bepaald. Het systeem geeft tijdens het onderzoek precies aan waar het weefsel moet worden afgenomen. Nijholt: "Dit zorgt voor een gerichtere diagnose en draagt bij aan betere zorg voor patiënten met een verdenking op prostaatkanker."
Realtime projecteren
In maart 2023 schreven we ook over een andere innovatie in de prostaatdiagnostiek bij CWZ. Toen hebben urologen van het ziekenhuis als eerste in Nederland nieuwe apparatuur in gebruik genomen voor het uitvoeren van prostaatbiopten bij een vermoeden van prostaatkanker. De techniek maakt het mogelijk om MRI-beelden van de prostaat realtime te projecteren en de prostaat tijdens beweging te volgen.
Deze zogenoemde MR/TRUS-fusie zorgt ervoor dat afwijkingen nauwkeuriger in beeld worden gebracht en gericht kunnen worden aangeprikt. Dat maakt de procedure niet alleen preciezer, maar ook veiliger en minder belastend voor de patiënt.
Bacteriën in bloedbaan
Voorheen werd toen bij verdenking op prostaatkanker meestal een biopsie uitgevoerd via de endeldarm. Daarbij neemt de uroloog of verpleegkundig specialist met een naald via de darmwand kleine stukjes weefsel uit de prostaat weg voor onderzoek. Deze transrectale benadering brengt echter een verhoogd risico op infecties met zich mee, omdat bacteriën uit de darm in de bloedbaan kunnen terechtkomen.