Maanden- of jarenlang leven met pijn, vermoeidheid of maag- en darmklachten kan het dagelijks leven ingrijpend beïnvloeden. Voor veel mensen zijn zulke langdurige lichamelijke klachten een voortdurende uitdaging, zeker wanneer een duidelijke oorzaak ontbreekt. Om patiënten beter te ondersteunen in het omgaan met hun klachten, heeft het UMCG de Grip-app ontwikkeld. De app biedt handvatten voor het dagelijks leven met chronische of onverklaarde klachten en is gratis beschikbaar voor iedereen.
Volgens klinisch psycholoog in het UMCG, Denise Hanssen, worstelen best veel mensen met de vraag ‘hoe nu verder’ na het horen van een diagnose of juist het ontbreken van een diagnose. “Zo gebeurt het dat patiënten na het horen van hun diagnose gaan piekeren over hoe het verder moet met hun leven. Of ze gaan minder bewegen omdat ze pijn hebben of moe zijn. Allemaal logische reacties op lichamelijke klachten”, legt Hanssen uit. Maar ze voegt toe dat mensen zo dubbele last krijgen; niet alleen last van je lijf, maar ook van je reactie op de lichamelijke klachten.
Module wordt app
De Grip-website biedt al enkele jaren hulpmiddelen voor huisartsen en praktijkondersteuners bij de begeleiding van patiënten met aanhoudende lichamelijke klachten. Daarnaast was via de website een zelfhulpmodule beschikbaar voor patiënten. Die module is nu vervangen door de gratis Grip-app, die zelfstandig en zonder begeleiding van een zorgverlener kan worden gebruikt.
Voor huisartsen en medisch specialisten blijft het lastig om patiënten met langdurige, lichamelijke klachten goed te begeleiden. Tijdens een spreekuur ontbreekt vaak de tijd om uitgebreid stil te staan bij hoe iemand met de klachten omgaat, terwijl daar regelmatig extra kennis of ondersteuning voor nodig is. Volgens Hanssen is de medische zorg in Nederland goed georganiseerd, maar valt er nog veel te winnen op het gebied van toegankelijke psychologische ondersteuning. Vanuit die gedachte ontwikkelde projectgroep Grip op klachten een gratis app voor mensen met aanhoudende lichamelijke klachten.
Praktisch in gebruik
De app begint met een vragenlijst en stelt daarna informatie, oefeningen en adviezen samen die passen bij de persoonlijke situatie van de gebruiker. Zo kunnen oefeningen worden aangeboden om spieren te versterken, piekergedachten te verminderen of beter met energie om te gaan. Ook bevat de app video’s en uitleg over bijvoorbeeld pijnklachten die blijven bestaan nadat een lichamelijke oorzaak al is behandeld. Gebruikers krijgen opdrachten mee en de app vraagt geregeld hoe oefeningen zijn verlopen, zodat adviezen kunnen worden aangepast wanneer iets niet werkt.
Volgens Marleen, lid van het patiëntpanel dat meewerkte aan de ontwikkeling, zit de kracht vooral in de praktische toepasbaarheid. Zeker voor mensen die wachten op behandeling kan de app houvast bieden. Ze waardeert daarnaast de betrouwbare informatie, juist omdat online veel tegenstrijdige en soms onjuiste informatie rondgaat. Gebruikers kunnen er vrijwillig voor kiezen om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek naar het effect van de app. Hun gegevens worden daarbij anoniem verwerkt.
Inzicht
Onderzoekers hopen zo beter inzicht te krijgen in de vraag of klachten verminderen en welke onderdelen van de app het meest worden gebruikt. Dat kan volgens Hanssen ook waardevolle informatie opleveren over waar patiënten in de zorg behoefte aan hebben, zoals extra uitleg of ondersteuning in het contact met artsen.
Een ander voorbeeld van online begeleiding komt van Ziekenhuis Gelderse Vallei. Eind maart schreven we over hun online begeleiding voor mensen met een chronische longziekte om ze zo houvast te bieden in het dagelijks leven. Bij aandoeningen zoals COPD wisselen klachten sterk, wat onzekerheid kan geven en tot extra ziekenhuisbezoeken leidt. Door digitale monitoring en laagdrempelig contact kunnen signalen sneller worden geduid en kan in veel gevallen een reeks controleafspraken worden voorkomen.
