Van mijn 11de levensjaar tot mijn 23ste woonde ik in een bejaardenhuis (bejaardenhuis op het gelijkvloers en aanpalende woning, onze flat op de eerste etage). Op mijn 25ste werd ik zaakvoerder en tevens dagelijks verantwoordelijke van dit bejaardenhuis. Inmiddels staat al meer dan 20 jaar op de teller van deze functie. Gedurende deze periode werd gewerkt met opname-wachtlijsten omdat beschikbare plaatsen schaars waren. De bejaarden die op deze wachtlijsten staan, wonen meestal thuis. Vaak is hun toestand verslechterd door sociaal isolement, foute voeding en minder optimale hygiëne (eufemistische formulering). Diverse organisaties stellen onafhankelijk wonen voor als de meest ideale en kwalitatieve vorm van leven voor ouderen. Vanuit de realiteit kan ik dit niet beamen, want als we meer bejaarden thuis laten blijven, gaan we een situatie creëren van toenemende eenzaamheid, ondervoeding en verminderde algemene levenskwaliteit.
De beeldvorming wordt nog meer vervormd door allerhande fantasten die deze situatie denken op te lossen met apps, slimme matten, robots, gamification, smartwatches en artificiële intelligentie. Kortom: met blinkende dingen die ‘biep’ doen. Het merendeel van deze ‘fantastische’ aanbiedingen werd ‘bedacht’ in plaats van ‘bevraagd’. De bijhorende flitsende mediacampagnes hadden moeten voorzien worden van een sticker: ‘Bij deze productie werden géén bejaarden betrokken!’.
Laat ons nu eens uitgaan van een realistisch uitgangspunt. Bijvoorbeeld Irma, 82 jaar, licht dementerend en beperkt mobiel. Irma heeft twee dochters en drie kleinkinderen. De dochters werken voltijds. Behoudens één dochter heeft niemand hogere studies voltooid. Irma heeft voldoende budget om te voorzien in een bescheiden levensonderhoud, zonder grote overschotten.
Welke recente startups kunnen we op de markt vinden om Irma langer zelfstandig thuis te laten wonen én haar levenskwaliteit niet te laten verminderen?
REEMO
Door het gebruik van wearables en slimme huistechnologie biedt Reemo senioren een reeks functionaliteiten aan, waaronder informatie over wellness, mogelijkheid om berichten te sturen, domotica die gestuurd wordt door gebaren en nog veel meer.
Het Reemo-dashboard biedt de voornaamste belanghebbenden zicht op gepersonaliseerde gezondheidsgegevens in realtime, zodat beslissingen met kennis van zaken kunnen worden genomen en onnodige huis- en ziekenhuisbezoeken worden voorkomen.
Door het hoopje buzzwords moet je onthouden dat de voornaamste troef van Reemo de afwezigheid van interactie is die Irma nodig heeft om te interageren met ‘het systeem’. Interesse in zulke systemen? Kijk dan ook eens naar Trusense, die werken met slimme sensoren én Amazon Echo inzet om continu te monitoren en desgewenst alarmen te triggeren. Ook EarlySense biedt een vergelijkbare oplossing aan.
V-SENSE MEDICAL
Voortbouwend op het argument uit vorige paragraaf (frictieloze datacollectie) gaat V-Sense Medical een stap verder. Dit apparaat meet de vitale parameters van iedereen in de kamer via draadloze signalen. Het is net als radar die politie gebruikt om te zien hoe snel je gaat: wanneer het signaal in contact komt met een wagen kan afgeleid worden hoe snel het beweegt.
Het apparaat is ontworpen als een onopvallende manier om de gezondheid van oudere familieleden te bewaken. Beetje moeilijk om in te schatten of de claims en accuraatheid correct zijn, maar de technologie zou in het geval van Irma erg nuttig zijn om betere opvolging te garanderen.
DENA ZELFRIJDENDE SHUTTLE
Japan test DeNA’s zelfrijdende Robot Shuttles in het landelijke gebied van Nishikata. Bij de eerste tests brengt het voertuig de bejaarden naar nabije zorgdiensten. Indien de tests succesvol zijn, zullen meer bussen zonder chauffeur ingezet worden om bejaarden te transporteren.
Irma heeft geen rijbewijs, openbaar vervoer is niet meer mogelijk, een taxi is te duur en dochters hebben het té druk. Betaalbaar aangepast vervoer zoals deze shuttles zal een oplossing bieden voor de mobiliteit van Irma.
REMENDIS
Kwam al aan bod in de ICT&health nieuwsbrief. Het interactieve platform van Remendis maakt gebruik van een tv-beeldscherm. De start-up werkt hiervoor samen met Simac Healthcare, dat de onderliggende technologie levert. Op de patiënt afgestemde informatie wordt gepresenteerd via het tv-scherm. Er komen applicaties op te staan zoals een agenda, afspraken, herinneringen en foto’s. Met een beeldbelfunctie kan het scherm gebruikt worden om interactief te communiceren.
Een competitieve markt en dat is logisch dat fabrikanten op de tv-markt inspelen omdat ouderen gewend zijn om met een tv-toestel om te gaan. In die markt is een lokale aanpak (van Remendis) een extra troef omdat de aanpak vertrouwder zal zijn, ook voor Irma. Kijk ook eens naar Uniper Care, die een gelijkaardig product aanbiedt.
SENSOSAFE
Een slim horloge, specifiek voor ouderen. Het eerste volautomatische valdetectie-apparaat dat hartslag, ademhalingsfrequentie en verbrande calorieën monitort en tegelijkertijd continue valdetectie biedt. Het ziet er niet stigmatiserend uit en het is volledig programmeerbaar voor medicatieherinneringen, fitnessdoelen en kalender.
Voor Irma en de familie zou dit een pak geruststelling kunnen bieden. Het is geen goedkoop toestel, maar anderzijds geen onoverkomelijk bedrag (tussen de 170,00 en 295,00 euro).
Beeldbellen oplossing voor eenzaamheid?
Behoudens beeldbellen zijn er weinig producten die eenzaamheid kunnen verhelpen. Ik heb geen product gevonden om de eenzaamheid van alleenstaande ouderen op te lossen, al proppen we het hele huis vol met slimme sensoren en assistenten. Zo werkt Google Assistant bijvoorbeeld samen met 70 domoticaproducenten, Amazon Echo connecteert met 100 partners, Apple en Fitbit krijgen een fast lane van de Amerikaanse Food and Drug Administration om medisch gecertificeerde producten te ontwikkelen voor continue monitoring… maar dan zit je daar nog alleen.
Virtueel gezelschap zoals Tinybots of Gerijoy, of Rendever (virtuele realiteit) of mechanische snoezeldieren kunnen wel een leemte opvullen, maar het is en blijft kunstmatig.
Gemeenschapssoftware zoals Helpper, Carelinx, Cubigo of Homehero (ondertussen activiteiten gestopt) kunnen buurtzorg wel aanzwengelen en de eenzaamheid verminderen, maar zulke diensten zijn niet overal voorhanden en hebben momenteel onvoldoende massa om optimaal te werken.
Suggesties om eenzaamheid tegen te gaan zijn welkom op de redactie.
