Al enige tijd horen en lezen we steeds meer over de potentie van Big Data en blockchaintechnologie. Dat is niet zo vreemd. De zorg staat voor talloze uitdagingen. Hoe zorgen we ervoor dat de zorg betaalbaar blijft, iedereen toegang houdt tot zorg en we verantwoorde en kwalitatief goede zorg blijven leveren? En dat alles zo efficiënt en effectief mogelijk?
Zo greep Thomas Geelkerken, informatiemanager bij zorginstelling Pluryn, de kans aan om met Big Data en blockchaintechnologie aan de slag te gaan. Want, zegt Geelkerken: “Zo’n kans grijp je met beide handen aan.”
Cliënten hebben recht op innovatie
De reis startte met een bezoek aan de Koraal Groep. Samen met de bestuurder en directeur ging Thomas op pad. Bij Koraal werd een sessie georganiseerd door PwC met als thema: hoe kunnen we als organisatie veel meer uit data halen in het belang van de cliënt? Iedere zorginstelling beschikt over talloze data door uitgebreid te rapporteren en verslag te leggen van de zorg die cliënten krijgen.
Geelkerken verdiepte zich uitgebreid in Big Data- en blockchaintechnologie en keek vanuit conceptueel niveau naar de verschillende mogelijkheden. Deze presenteerde hij aan de directie. De boodschap die Geelkerken meegaf, was dat je van tevoren niet kunt voorspellen wat eruit gaat komen. Je weet namelijk niet wat de voorspellende waarde van data is. Met andere woorden: is Pluryn bereid te investeren in deze onzekerheid?
De bestuurders van Pluryn, Rob de Jong en Monique Kavelaars, vinden dat cliënten recht hebben op innovatie en dat Pluryn altijd moet onderzoeken of nieuwe technologie toegevoegde waarde heeft. Die stelling vormde het vertrekpunt voor Geelkerken en gaf hem de ruimte om met dit thema aan de slag te gaan.
Opzetten van een Datalab
Om de voorspellende waarde van data te onderzoeken, zijn datascientists nodig. Die hebben een ander profiel dan de huidige ICT’ers die bij Pluryn werkzaam zijn. Via de samenwerking met Axians werden twee datascientists gevonden. Een van hen studeerde ruimtevaarttechnologie. De reden om bij Pluryn aan de slag te gaan, was om met zijn kennis een maatschappelijke bijdrage te leveren en waarde toe te voegen. Dit zijn mensen zonder ‘van-negen-tot-vijfmentaliteit’, maar die desnoods tot laat in de avond doorgaan. Een mooie ijsbreker voor Pluryn, aldus Geelkerken.
Het team bestaat verder uit medewerkers met kennis van de zorg. Bijvoorbeeld over hoe gedragswetenschappers afwegingen maken in het primaire proces. Dit zijn beleidsmedewerkers en projectleiders. Zo gaan de datascientists los op de data met wiskundige principes, terwijl inhoudelijke experts betekenis geven aan de uitkomsten. Op deze manier ontstaat de juiste synergie.
Via vier sprints van ieder twee weken ging het team aan het werk, waarbij steeds werd bijgestuurd indien nodig. Het is van belang om niet te lang door te gaan als iets niet werkt. Op die manier wordt onzekerheid beter beheersbaar.
Vier vraagstukken
In het Datalab ging Geelkerken met vier vraagstukken aan de slag.
1. Kunnen we de behandelduur voorspellen?
Een zorginstelling geeft perspectief aan cliënten over de duur van trajecten. Een betere voorspelling leidt tot een nauwkeuriger perspectief. Voor financiers, waaronder gemeenten en zorgkantoren, kunnen benodigde budgetten beter worden voorspeld. Ook geeft het een scherper beeld van beschikbare plaatsen binnen een zorginstelling om wachtlijsten te voorkomen. Daarnaast geeft deze data inzicht in welke behandelmethodes effectiever zijn, zodat trajecten korter worden.
2. Kunnen we gedrag van cliënten voorspellen en daarop anticiperen?
Veel cliënten werken met signaleringslijsten waarin staat wat begeleiders en cliënten kunnen doen als er spanningsopbouw plaatsvindt. Bijvoorbeeld een rondje wandelen. Spanning kan namelijk leiden tot agressief gedrag. Door gedrag te voorspellen, kun je preventief te werk gaan. Tevens ben je als begeleider niet altijd direct in de buurt en wil je cliënten zoveel mogelijk regie geven over spanningsregulatie.
Door gegevens te analyseren, zoals het profiel en de kenmerken van de cliënt, doelen en biometrische data, wordt gezocht naar voorspellende factoren. Daardoor wordt het mogelijk gedrag en agressie te voorspellen en escalaties te voorkomen. Hiervoor werkt Pluryn samen met het Digital Health Center en de afdeling Research & Development.
3. Kunnen we relevante data destilleren uit het ECD-systeem ter ondersteuning van zorgprofessionals?
In de zorg wordt veel gerapporteerd en vastgelegd in het Elektronisch Cliënten Dossier (ECD). De administratieve druk is hoog en zorgprofessionals besteden veel tijd aan lezen en onthouden. Door tekstanalyses uit te voeren wil Pluryn het evaluatieproces ondersteunen. Niet als vervanging, maar als ondersteuning van de eigen analyses van zorgprofessionals. Dit moet bijdragen aan betere kwaliteit en ondersteuning tijdens evaluatiemomenten.
4. Kunnen we het selectieproces van medewerkers beter afstemmen op de doelgroep?
De doelgroepen zijn, net als bij veel andere zorginstellingen, zwaarder geworden sinds de verschillende transities in de zorg. Dat betekent ook dat medewerkers met complexere situaties te maken krijgen. In de praktijk blijkt het verloop bij zware doelgroepen hoog en raken medewerkers uit balans doordat het werk mentaal zwaar is. Daar heeft niemand baat bij, zowel de zorgprofessional als de cliënt niet.
Met Big Data wil Pluryn medewerkerprofielen ontwikkelen, zodat de match tussen medewerker en cliënt beter wordt. Daardoor kan het selectieproces beter worden ingericht.
Eerste uitkomsten bieden nieuwe inzichten
Het ECD-systeem bevat een grote hoeveelheid data. De vraag is welke data voorspellende waarde heeft en waarmee modellen opgebouwd kunnen worden. Het eerste thema, het voorspellen van behandelduur, leidde direct tot nieuwe inzichten. Zo dacht men dat meldingen van incidenten in de patiëntenzorg voorspellende waarde zouden hebben, maar dat bleek niet zo te zijn.
Om behandelduur te voorspellen wordt eerst gekeken naar data uit het startgesprek met de cliënt. Dat is nog niet voldoende voor een nauwkeurige voorspelling, maar wel voor een eerste aanname. Na ongeveer zes weken behandeling ontstaat een betrouwbaarder beeld.
Het resultaat is een in principe werkend model dat in de praktijk getest gaat worden. De betrouwbaarheid van historische data is nog niet groot genoeg en daarom wordt samen met gedragswetenschappers onderzocht welke aanvullende data nodig is om de nauwkeurigheid te vergroten. Uiteindelijk moet het een lerend model worden waarmee gepersonaliseerde behandeltrajecten voorspeld kunnen worden.
Ethische vraagstukken
Big Data roept ook ethische vragen op. Zo kan inzichtelijk worden of individuele behandelaren invloed hebben op behandelduur. Een behandelaar viel bijvoorbeeld op vanwege langere trajecten, maar bleek juist de meest complexe cliënten te behandelen. Een langere verblijfsduur was daardoor logisch. Het gevaar bestaat dat data verkeerd wordt geïnterpreteerd. Daarom blijft Pluryn voorzichtig met dergelijke analyses.
Experimenteren met blockchain
Pluryn heeft volgens Geelkerken al alles uit ‘hetzelfde beter doen’ gehaald. Daarom onderzoekt hij naast Big Data ook blockchaintechnologie. Door de overgang van AWBZ naar WMO zijn administratieve lasten fors toegenomen. Pluryn maakt inmiddels afspraken met 320 gemeenten, die allemaal producten anders definiëren.
Blockchain kan volgens Geelkerken helpen om fouten te verminderen en efficiënter te werken. Bijvoorbeeld door afspraken digitaal vast te leggen tussen zorgvrager, zorgaanbieder en gemeente. Omdat afspraken vooraf vastliggen, ontstaat minder ruis in processen. Iedere partij bevestigt direct dat afspraken zijn gemaakt, zorg geleverd is en betalingen correct verlopen.
In de praktijk ontstaan nu vaak vertragingen doordat facturatie in batches plaatsvindt en fouten pas later zichtbaar worden. Blockchain zou direct signaleren wanneer iets niet klopt. Anders wordt automatisch een betalingssignaal afgegeven en de transactie goedgekeurd.
Volgens Geelkerken vraagt dit uiteindelijk ook om andere rollen binnen organisaties. Administratieve functies verschuiven meer richting analyse en controle van slimme contracten. Maar hoe krijg je mensen mee in zo’n digitale verandering? Volgens Geelkerken vooral door hen te verleiden en enthousiast te maken, niet door iets op te leggen.
Dat betekent in de praktijk veel gesprekken voeren, enthousiasme creëren en goed aanvoelen wanneer je te snel gaat. Maar stoppen is volgens hem geen optie. Geelkerken zoekt daarom naar een gemeente met lef en een innovatief karakter die samen met Pluryn een blockchainpilot wil opzetten. “Het is een kwestie van tijd en lef.”
