Minddistrict is al bijna twee decennia actief als e-healthplatform, met een sterke positie in de geestelijke gezondheidszorg en toenemende toepassing in revalidatie, somatische zorg en het sociaal domein. In die jaren is veel ervaring opgedaan met de implementatie van digitale behandelingen, voor- en nazorg. Tegelijkertijd groeide het besef dat digitalisering zich niet laat vangen in één systeem of één platform.
“We merkten eigenlijk al snel dat zo’n aanpak te smal was,” vertelt Jeanette Ploeger, CEO van Minddistrict. “Een van de problemen in de zorg is dat we heel erg denken vanuit silo’s. Idealiter richt je werkprocessen in op basis van een overkoepelende 'digitaal werken' visie en bijbehorende oplossing. Daarbij moet je breder kijken dan één platform - zoals Minddistrict - en ook andere applicaties en omliggende werkprocessen meenemen.”
Voor veel zorgorganisaties is het inzetten van e-health toepassingen inmiddels dagelijkse praktijk. Wat blijft knagen, is de vraag hoe digitalisering daadwerkelijk kan bijdragen aan structurele oplossingen voor de groeiende druk op de zorg. Hoe zorg je ervoor dat digitale zorg niet blijft hangen in losse pilots en succesvolle experimenten, maar integraal onderdeel wordt van zorgprocessen en behandeltrajecten?
Bredere blik
Om dit te realiseren, is bovengenoemde bredere blik nodig. Alle ervaringen van Minddistrict op dit gebied zijn nu uitgekristalliseerd in implementatiedienst Wwiser: de praktische uitwerking van hoe Minddistrict al langer werkt. “Weg van het denken in silo’s en naar een duurzame, brede adoptie van digitalisering door mens en proces te verbinden”, stelt Ploeger.
Wwiser staat voor Worthwhile Implementation Services. De dienst is het geesteskind van Albertje Breitsma en Nanette Stevens, die al over Wwiser vertelden in ICT&health 3, 2025. “We zijn namelijk een club mensen die heel graag wil dat digitale zorg ook echt de impact maakt die het moet maken,” vervolgt Ploeger.
'Het gaat over anders nadenken over zorg'
De basis voor Wwiser is volgens de CEO de jarenlange ervaring dat technologie en digitale toepassingen pas echt beklijven wanneer het onderdeel wordt van de structuur en processen in die organisatie. Zelfs een platform zoals dat van Minddistrict kan slechts beperkt impact hebben wanneer het bovenop die processen gezet wordt en niet echt onderdeel ervan wordt, zo stelden initiatiefnemers Breitsma en Stevens vorig jaar in hun interview met ICT&health.
Losser gepositioneerd
Wwiser is bewust neergezet als aparte dienst, losser gepositioneerd dan het Minddistrict platform. Niet bedoeld om technologie te verkopen, maar om zorgorganisaties te helpen het bredere plaatje te overzien van wat digitaal werken werkelijk betekent en hoe dat in te bedden in de dagelijkse werkzaamheden, om er zo maximaal profijt van te hebben.
Ook opschaling is iets dat met Wwiser kan worden aangepakt, benadrukt Ploeger. De afgelopen jaren zijn er in vrijwel alle zorgdomeinen succesvolle voorbeelden ontstaan van digitale toepassingen. Van digitale intake tot online modules, van hybride behandelvormen tot digitale nazorg. Volgens Ploeger is het probleem niet het ontbreken van goede oplossingen, maar het ontbreken van schaal. “In allerlei teams en doelgroepen hebben we ontdekt wat werkt,” zegt ze. “Maar de uitdaging zit in het opschalen van die hybride zorg in de behandeling zelf.”
Van praten naar doen
Tijdens de eerste jaren van de opkomst van e-health werd dit fenomeen vaak nog als doel op zich gezien, schetst Ploeger, mede ingestoken vanuit de zorgverzekeraars. Inmiddels is dat beeld gekanteld. Digitalisering is niet langer een doel, benadrukt ze, maar een middel. De werkelijke opgave is zorgtransformatie: zorg anders organiseren om met minder schaarse middelen dezelfde of betere kwaliteit te leveren. Integratie van digitale instrumenten kan helpen bij zowel succesvol gebruik als opschaling.
Die term - ‘zorgtransformatie’ - is al vaak aanleiding geweest voor lijvige visiestukken en rapporten. Daar wil Wwiser iets tegenover zetten. De dienst richt zich op het ondersteunen van organisaties bij het concretiseren van hun digitale ambities en het vertalen daarvan naar de dagelijkse praktijk. Ploeger hierover: “We zien veel consultancy-partijen met een model of een denkwijze. Daarmee doen we de zorg tekort. Samen zoeken we een 'waarom' en vervolgens naar praktische, realistische manieren om die waar te maken."
Dat betekent onder meer dat Wwiser organisaties helpt bij het expliciet formuleren van hun ‘waarom’-vraag. Waarom wil je anders werken? Wat levert dat op voor professionals en cliënten? En waarom zou iemand die al een volle agenda heeft, zijn manier van werken aanpassen? “Het ‘waarom’ is essentieel,” stelt Ploeger. “Zonder een antwoord daarop blijft digitalisering iets dat voor veel professionals voelt alsof het boven op het werk komt, niet met dat werk helpt.”
Waar het schuurt
Digitalisering aan de voorkant van zorgtrajecten is al relatief ingeburgerd. Veel organisaties hebben een digitale voordeur - zoals een website, een portal - als beginpunt voor het volledig digitaal onboarden van cliënten. Onderliggend biedt één e-health platform passende informatie, anamnese, triagering en zelfzorgopties - in combinatie met digitale communicatiemogelijkheden als een zorginstelling echt 100 procent online wil werken. Ook digitale nazorg wordt steeds vaker toegepast.
Het echte knelpunt ligt in het hart van de zorg, merkt Ploeger: de behandeling zelf. “Hoe ga je nou in die behandeling hybride zorg toepassen op een simpele manier?” vraagt ze zich af. “Zeker als je multidisciplinair werkt en meerdere professionals betrokken zijn rondom een cliënt.”
Niet iedere cliënt kan of wil alles digitaal doen, benadrukt ze. Dat is ook niet het doel. De essentie zit in het gesprek: samen bepalen wat passend is en welke rol digitalisering daarin kan spelen. “Het gaat erom hoe je het juiste gesprek aangaat en samen keuzes maakt over hoe je een behandeling aanvliegt.”
Gedragsverandering als sleutel
Volgens Ploeger draait zorgtransformatie uiteindelijk minder om techniek dan om gedrag. Digitale toepassingen raken direct aan de professionele identiteit van zorgverleners: aan hun overtuigingen over wat goede zorg is en hoe zij waarde toevoegen voor cliënten.
“Het gaat over anders nadenken over zorg”, weet Ploeger. “En dat betekent herontwerpen, opnieuw kijken en gedragsverandering. We moeten erkennen dat deze stap spannend of uitdagend kan zijn voor zorgprofessionals.”
Die gedragsverandering en bijbehorende acceptatie kost tijd. Zeker in een sector waar professionals continu onder druk staan en weinig ruimte ervaren om te experimenteren of te leren. Zelfs toepassingen die evident administratieve lasten verminderen, worden niet vanzelf omarmd.
“Je zit in je race van A naar B naar C,” aldus Ploeger. “Je moet tijd en aandacht hebben om iets nieuws te leren. En die ruimte is er vaak niet.”
Concreet maken en meten
Een belangrijk onderdeel van de Wwiser-aanpak is dan ook het helpen met het concreet maken van ambities. Dat begint op organisatieniveau, maar krijgt pas betekenis wanneer het wordt vertaald naar teams en individuele professionals. “We beginnen met het uitspreken van ambities,” zegt de CEO van Minddistrict. “Waarom doen we dit? En hoe vertalen we dat naar concrete doelen?”
Dat vraagt ook om meten. Nulmetingen, data verzamelen, inzicht krijgen in wachtlijsten, werkdruk en kosten. Zaken die organisaties vaak wel globaal kennen, maar lastig vinden om te koppelen aan veranderdoelen.
“Doelen stellen vinden we vreselijk moeilijk in Nederland,” weet Ploeger uit ervaring. “Maar zonder meetbaarheid weet je niet wat je verandert en wat het effect is. Ook dat is een praktisch element van digitalisering en opschaling: van digitalisering naar blijvende digitale transformatie gaan.”
Leren opschalen
Hoewel iedere organisatie anders is, ziet Ploeger veel waarde in het delen van ervaringen tussen instellingen. Niet om één blauwdruk op te leggen, maar om te laten zien wat werkt en waarom. “Bewijs helpt,” zegt ze. “Maar dat bewijs komt niet van leveranciers of verzekeraars. Dat komt van professionals en cliënten die laten zien dat het werkt.”
Tegelijkertijd waarschuwt ze voor het idee dat je het gesprek kunt vervangen door modellen of frameworks. “De mindset van de professional kun je niet bypassen met een blueprint.”
Blik vooruit
Wwiser bestaat nog maar relatief kort, maar Ploeger kijkt nadrukkelijk vooruit. In 2030 verwacht ze dat begeleiding bij digitale transformatie nog steeds nodig zal zijn, al hoopt ze dat veel keuzes tegen die tijd vanzelfsprekend zijn geworden. “Ik hoop dat door betere integraties veel dingen automatisch gaan,” zegt ze. “Dat er minder bewuste afweging nodig is en er meer als vanzelfsprekend gaat.”
Tot die tijd blijft de kern van Wwiser onveranderd: organisaties helpen om digitale zorg niet alleen te implementeren, maar daadwerkelijk te laten werken. “Zorg is te complex en te belangrijk om zomaar aan de kooi te schudden,” besluit Ploeger. “Maar stap voor stap kunnen we het wel anders en beter organiseren.”
