Mijn eerste voorwoord in het ICT&health magazine, en wat is het een voorrecht om Diederik Gommers op te volgen als voorzitter van de redactieraad. Hij blijft gelukkig betrokken bij deze raad en ik kijk uit naar onze verdere samenwerking. Ik ken ICT&health al vele jaren en heb meermaals, ook als minister, mijn bedrage mogen leveren aan de uitwisseling van ideeën waar het magazine, de website en de congressen voor staan. Ik vond én vind dat belangrijk, want innoveren doe je niet alleen.
Zoals de Engelsen dat noemen, het gaat om ‘standing on the shoulders of giants’. Samen bouwen we de weg naar ‘anders en beter’. Daar zitten ‘giants’ tussen, briljante mensen met vernieuwende ideeën die grensverleggend zijn. Maar hoe belangrijk die doorbraken ook zijn, zonder behoorlijke implementatie is de impact vaak beperkt.
Moet je een ‘giant’ of genie zijn om te kunnen vernieuwen? Zeker niet. Innovatie is voor de meeste mensen gewoon de goede vragen leren stellen, knetterhard werken, vallen en opstaan en opnieuw beginnen. En dat is uiterst nuttig. Dat zijn mensen die niet wachten tot iets perfect is, maar gewoon beginnen én doorgaan. Innovatie klinkt vaak groots, maar is heel bereikbaar voor iedereen in de zorg. En dat is goed, want we hebben het meer dan ooit nodig. Stilstaan is achteruitgaan en van mopperen dat alles anders moet, wordt niemand beter.
Zinderende congresdagen
Daarom ben ik er zo trots op dat in we in januari drie zinderende congresdagen hadden in Maastricht (zie pagina 14-17). Ruim 10.000 bezoekers, sprekers en standhouders uit 50 landen kwamen samen om kennis en ideeën uit te wisselen. Ook mocht ik de ICT&health Awards uitreiken aan vijf initiatieven die een goed voorbeeld zijn van vernieuwing (zie pagina 18-19). Zij kregen een prachtige bronzen ‘&’ uitgereikt, omdat dit misschien wel het belangrijkste onderdeel is van ‘ICT&health’: het gaat om innovatie & implementatie & impact; de opbrengst moet werken voor patiënt & zorgprofessional & maatschappij.
Ook dat laatste is belangrijk, want als iets een enorme verbetering voor één patiënt oplevert, zoals een nieuw geneesmiddel, dan kan dat een groot maatschappelijk nadeel hebben. Bijvoorbeeld omdat het zo duur is dat veel andere dingen niet meer kunnen worden betaald voor andere patiënten. Kortom, de beste innovaties zijn ‘&-proof’.
Edith Schippers onderschrijft dat er veel moois gebeurt in de praktijk, maar ook dat veel goede ideeën onder in de la verdwijnen vanwege het ‘not invented here’ syndroom. Dat is niet goed, want als we in de zorg het hoofd boven water willen houden, moeten we nú anders gaan werken. En dat gaat volgens Schippers zeker niet altijd om technologie, maar ook om het goed kijken naar de impact van veranderingen - zoals inzetten op preventie en medicatie-ontwikkeling, om slim omgaan met de inzet van zorgmedewerkers. Want we zullen echt ons best moeten doen om de zorg betaalbaar en bereikbaar te houden.
Ins en outs
Onder meer Bianca Rouwenhorst (CIO VWS) neemt ons mee in de in- en outs van Wegiz en EHDS (pagina 75). Waar zitten de verschillen en overeenkomsten tussen wat uit Nederlandse en uit Europese wetgeving voortkomt? Hoe krijgen we alles werkend in de praktijk zoals het bedoeld is: veilige informatiedeling in het belang van individuele patiënten én patiënten in het algemeen, in het belang van wetenschappelijk onderzoek? Om tot het doel te komen, spoort Bianca ons aan vooral veel vragen te stellen zodat we erachter komen waar het schuurt in de praktijk.
Ook wil ik inzoomen op een mooi artikel over co-design en écht luisteren naar gebruikers (pagina 42-43). De auteurs nemen ons mee in hoe het wél lukt om gebruikers en ontwerpers samen te brengen en zo een oplossing maximaal te laten werken in de praktijk. Hun voorbeeld betreft hoe gebruikers met een visuele beperking toch Rummikub kunnen spelen. Wie wel eens in een woon- en zorgcomplex komt, snapt dat dit niet onbelangrijk is in het sociale leven van ouderen.
Alleen al omdat we steeds ouder worden, gaat het hier om groeiende doelgroep die zo maar de boot kan missen bij de toepassing van technologie óf er juist baat bij kan hebben. Maar ook voor jonge mensen met een visuele beperking is het belangrijk dat zij volwaardig kunnen deelnemen aan onze maatschappij.
Nieuwe ideeën
Hopelijk inspireert deze editie van het magazine weer tot nieuwe ideeën die we keihard nodig hebben om de zorg in de toekomst toegankelijk, betaalbaar en van hoge kwaliteit te houden, maar ook: warm, persoonlijk én organiseerbaar. Vereder hebben we ruimte nodig voor onderzoek en innovaties naar ziektes, om zo de zorg te ontlasten en voor mensen het verschil te maken.
Een van de sprekers op het congres zei: ‘The impossible is something that didn’t happen’. Let’s make things possible! Veel leesplezier!
Groet,
Conny
