“Het is bijna schokkend om te zien hoeveel kostbare tijd voor zorg we kunnen terugwinnen door digitale vaardigheden te versterken.” Dat zegt Albert Hilvers, bestuurder bij Zorggroep Oude en Nieuwe Land (zie kader), naar aanleiding van het vorig jaar gepubliceerde Tijdwinstonderzoek door digitale vaardigheden1. “Mooi dat dit rapport handvatten geeft om met het versterken van digivaardigheden aan de slag te gaan.”
ZorgFocuz onderzocht in opdracht van Digivaardig in de zorg van ECP hoeveel tijd zorgmedewerkers verliezen door beperkte digitale vaardigheden. En hoeveel tijd er te winnen valt door hierin te investeren. Het blijkt dat collega’s met minder digitale vaardigheden in de VVT wekelijks ruim twee uur langer bezig zijn met dezelfde twaalf digitale werkzaamheden dan collega’s die digitaal vaardiger zijn. Hilvers: “Tijd die hard nodig is voor zorg en ondersteuning van cliënten en bewoners.”
Dat digitale vaardigheden een issue zijn in de zorg, is al langer bekend, vervolgt hij. “Al had ik niet door dat er zóveel tijd weglekt. Mogelijk overschatten we onze eigen digivaardigheid.”
Brede zorgtransformatie
De bestuurder vertelt dat Zorggroep Oude en Nieuwe Land digitalisering ziet als onderdeel van de bredere zorgtransformatie. “In de toekomst zal een deel van de huidige zorg veranderen door digitale én andere innovaties, mede omdat zowel de werkvloer als cliënten daarom vragen. Sommige cliënten willen nu al digitale hulpmiddelen voor bijvoorbeeld medicatieverstrekking, zodat een zorgverlener niet dagelijks hoeft langs te komen.”
De filosofie van Zorggroep Oude en Nieuwe Land is dat je medewerkers vooral moet verleiden om digitale middelen te gebruiken, vertelt Hilvers. “Daarom dagen we softwareleveranciers altijd uit om de navigatie zo intuïtief mogelijk te maken.”
Hij geeft nog twee voorbeelden: “We hebben alle zorgmedewerkers een werktelefoon gegeven, met daarop de apps die zij nodig hebben om hun werk goed te doen. En een aantal teams is gestart met spraakgericht rapporteren. Hun positieve ervaringen maken ook anderen enthousiast. Zo ontstaat een olievlekwerking.”
Ondersteuning
Medewerkers die extra hulp nodig hebben, kunnen terecht bij digicoaches. Hilvers: “Zij zijn getraind om hun collega’s persoonlijk te helpen. Toen alle zorgmedewerkers een werktelefoon kregen, zijn zij bijvoorbeeld bij de locaties langsgegaan om vragen te beantwoorden en medewerkers op weg te helpen.”
De bestuurder verwacht dat hulpvragen de komende jaren wel zullen veranderen door de opkomst van AI. “In de ondersteunende diensten experimenteren veel medewerkers hier al mee, in de zorg gebeurt dit vooralsnog minder. Maar uiteindelijk wordt het misschien voor alle medewerkers belangrijk dat we ze leren hoe zij kunnen ‘prompten’. Dus hoe ze zo’n AI-systeem de juiste instructies meegeven. Bijvoorbeeld om een e-mail te schrijven en er een bijlage aan te hangen.”
Handige hulpmiddelen
Zorggroep Oude en Nieuwe Land heeft dus al best veel gedaan om te stimuleren dat medewerkers digitaal vaardig worden, zegt Hilvers. “Bijvoorbeeld ook in het juiste gebruik van Office 365.” Toch beschikt nog niet iedereen over voldoende basisvaardigheden. "Onlangs moesten medewerkers zich online aanmelden voor een feestelijke bijeenkomst. Daarin zijn niet alle collega’s geslaagd”, geeft hij als voorbeeld.
Om de digivaardigheid van medewerkers verder te versterken, gaat de organisatie onder meer gebruikmaken van de toolkit2 met (communicatie)hulpmiddelen die is opgeleverd bij het Tijdwinstonderzoek. Hilvers: “Wij willen starten met een Zelfscan3, waarmee medewerkers inzicht krijgen in hun eigen startniveau als het gaat om digivaardigheden. Vervolgens kan de rekentool4 uit het onderzoek worden ingezet om te verkennen hoeveel tijdwinst digitale vaardigheden in de praktijk kunnen opleveren.”
Meer werkplezier
De bestuurder hoopt dat het onderzoeksrapport teweegbrengt dat zorgorganisaties er nog meer van doordrongen raken hoe belangrijk het is om te investeren in digivaardigheden. “Immers: een betere digivaardigheid leidt doorgaans tot meer werkplezier en minder werklast voor medewerkers. En elke minuut die we digitaal slimmer terugwinnen, maakt direct ruimte voor zorg die er écht toe doet, voor de mensen die op ons rekenen.”
Over Zorggroep Oude en Nieuwe Land
Zorggroep Oude en Nieuwe Land biedt zorg en ondersteuning aan inwoners van de Noordoostpolder, Urk en Steenwijkerland. Met circa 1800 medewerkers en bijna 800 vrijwilligers levert de organisatie een breed en gevarieerd aanbod, met speciale aandacht voor (complexe) ouderenzorg, zowel thuis als op woonzorglocaties.
Albert Hilvers is bestuurder bij Zorggroep Oude en Nieuwe Land.
