Een AI-stethoscoop kan helpen om hartaandoeningen vroegtijdig op te sporen. Toch betekent een effectieve technologie niet automatisch betere zorg op populatieniveau. De Britse TRICORDER-studie laat met de stethoscoop als voorbeeld zien hoe gebrekkige aansluiting op dagelijkse werkprocessen de impact van een innovatie kan beperken. Welke lessen biedt dit voor ontwikkelaars, zorgverleners en beleidsmakers?
Ongeveer een vijfde van de Nederlanders overlijdt aan hart- en vaatziekten. In 2024 waren bijna een kwart miljoen ziekenhuisopnamen gerelateerd aan deze aandoeningen. Wereldwijd zijn hart- en vaatziekten nog steeds doodsoorzaak nummer één. Snellere detectie van hart- en vaatziekten kan dus veel gezondheidswinst opleveren op populatieniveau.
De onderzochte stethoscoop was in dit kader ontworpen, aldus een artikel in de eerder dit jaar verschenen editie 2 van ICT&health. Hij combineert een elektrocardiogram (ECG) met registratie van hartgeluiden en -ruis. Drie AI-algoritmen analyseren deze gegevens op aanwijzingen voor hartfalen met een verlaagde ejectiefractie, boezemfibrilleren en hartklepafwijkingen. De meting duurt ongeveer vijftien seconden en kan onderdeel zijn van het reguliere onderzoek naar hart- en vaatproblemen.
Geen extra diagnoses
In de pragmatische, gerandomiseerde TRICORDER-studie onderzochten Britse onderzoekers zowel de effectiviteit als de implementatie van deze technologie binnen de NHS. Van de 205 deelnemende huisartsenpraktijken in het noordwesten van Londen kregen 96 de AI-stethoscoop; 109 bleven standaardzorg leveren. Samen hadden zij ruim 1,5 miljoen patiënten ingeschreven.
Na een jaar hadden de praktijken met de AI-stethoscoop niet meer nieuwe gevallen van hartfalen vastgesteld dan de controlegroep. Ook voor boezemfibrilleren en hartklepafwijkingen was geen verschil zichtbaar.
Bij patiënten die daadwerkelijk met de AI-stethoscoop waren onderzocht, werden binnen de interventiegroep wel vaker hartaandoeningen vastgesteld dan bij patiënten die standaardonderzoek kregen. Dat wijst op de mogelijke meerwaarde bij gebruik, maar het beschikbaar stellen van de technologie leverde op praktijkniveau geen extra diagnoses op.
Adoptie grootste probleem
Een belangrijke verklaring lag bij de adoptie. Binnen een jaar was 40 procent van de praktijken volledig gestopt met de AI-stethoscoop. Nog eens 40 procent gebruikte deze weinig. Gebrekkige integratie in de werkprocessen was volgens 61 procent van de zorgverleners een belangrijke belemmering, zwaarder wegend dan financiële prikkels.
Een belangrijke belemmering voor gebruik was dat de AI-uitkomsten handmatig in het patiëntendossier moesten worden ingevoerd. Ook vervolgonderzoek kwam niet automatisch op gang: zorgverleners moesten zelf actie ondernemen.
Lessen voor innovatie
De studie benadrukt dat technische prestaties en toelating tot de markt slechts een deel van het innovatievraagstuk vormen. Ontwikkelaars moeten al tijdens de ontwikkelfase onderzoeken hoe een toepassing past binnen bestaande werkprocessen. Beleidsmakers moeten op hun beurt aandacht besteden aan de omstandigheden waarin zorgverleners de technologie daadwerkelijk kunnen blijven gebruiken.
Dit artikel gemist? Lees het in ICT&health editie 2, 2026 en in ons online magazine.
Referenties
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
