AI vindt in hoog tempo zijn weg naar de langdurige zorg. Niet alleen via slimme planning of robotica, maar vooral door de opkomst van generatieve AI, zoals chatbots. Dat biedt zorgorganisaties nieuwe mogelijkheden om kennis sneller toegankelijk te maken en medewerkers te ondersteunen. Tegelijkertijd vraagt het om duidelijke keuzes over verantwoord gebruik, AI-geletterdheid en dataveiligheid. Juist daarom ondersteunt kennisinstituut Vilans zorgorganisaties bij het ontwikkelen van een visie op de inzet van AI.
AI inzetten in de langdurige zorg is geen keuze meer, het is onvermijdelijk, zegt Nienke Eckhardt, AI-coördinator bij Vilans. “Als medewerkers het niet professioneel gebruiken doen ze dat privé wel. En anders de cliënten en mantelzorgers wel. Dit waait niet meer over.”
Volgens Vilans begint succesvolle AI-implementatie niet met technologie, maar met beleid. Organisaties moeten bepalen waar AI echt meerwaarde biedt, welke risico's eraan verbonden zijn en hoe medewerkers AI veilig en verantwoord kunnen gebruiken. Daarbij spelen onderwerpen als privacy, betrouwbaarheid van AI-antwoorden en de eisen uit de AI Act een belangrijke rol.
Praktische ondersteuning
Om zorgorganisaties hierbij te helpen, ontwikkelt Vilans praktische hulpmiddelen, zoals de InterventieZoekhulp. Deze AI-ondersteunde toepassing helpt zorgprofessionals betrouwbare interventies te vinden op basis van meer dan twintig gevalideerde kennisbronnen.
Daarnaast draagt Vilans bij aan de ontwikkeling van de sectorbrede AI-coördinator, waarmee ook kleinere zorgorganisaties toegang moeten krijgen tot betrouwbare AI-toepassingen en gedeelde kennis.
De bedoeling is op deze manier een duurzaam en flexibel ecosysteem te ontwikkelen waarin AI zorgbreed schaalbaar wordt voor de langdurige zorg. Uitgangspunten hiervoor zijn open technische standaarden, afspraken over een veilige infrastructuur en een open marktplaats voor gedeelde AI-toepassingen.
“AI zal ook binnen de zorg een steeds grotere rol gaan spelen”, zegt Eckhardt afsluitend. “Chatbots is hiervan slechts één onderdeel. Zorgtechnologie maakt al langer en steeds meer gebruik van AI. Juist daarom is het ontwikkelen van een duidelijke visie over verantwoorde inzet essentieel. Zo wordt AI geen risico, maar een waardevolle ondersteuning van goede zorg.”
Lees het volledige artikel vanaf 20 augustus in editie 4, 2026 van ICT&health en in ons online magazine.
