De druk op medewerkers in de ouderenzorg neemt toe. Het aantal Nederlanders dat ouder is dan 65 blijft groeien, net als het aantal inwoners van 80+. Dit zorgt ook voor een toename aan zorgbehoevende ouderen. Om de druk te verlichten, worden digitaal hybride hulpmiddelen ontwikkeld: technologieën met een fysieke én digitale component. Alles van een bedsensor en een heupairbag tot een dwaalsensor die de toestand van een zorgbehoevende en diens omgeving meet en/of ondersteunt.
Zorgverleners krijgen op basis van deze metingen alarmen in verschillende systemen op verschillende apparaten, die niet met elkaar communiceren. Daarom moeten ze met verschillende apparaten rondlopen om de status van hun cliënten bij te houden en krijgen ze geregeld één of meerdere alarmen binnen. Daardoor verliezen zorgverleners het overzicht over de metingen en voelen ze zich eerder overvoerd dan geholpen, zo schreven Sophie van Baalen, Isabelle Tilleman en Carine van Oosteren in een recente editie van ICT&health.
Interoperabiliteitsproblemen
In opdracht van VWS onderzocht TNO de problemen inzake de communicatie tussen digitaal hybride zorgtoepassingen in de intramurale langdurige zorg: Met betrekking tot deze interoperabiliteitsproblemen zijn interviews gehouden met zorgaanbieders, technische leveranciers en betrokken organisaties, en relevante rapportages geraadpleegd.
De auteurs benadrukken dat het probleem complex is – er zijn veel stakeholders met verschillende belangen en verantwoordelijkheden, het zorgveld en de markt zijn gefragmenteerd. Het resultaat is een breed scala aan digitale diensten, en een breed scala signalen die deze diensten uitgeven, die niet eenvoudig met elkaar te integreren zijn.
Techniek alleen niet genoeg
Een technische oplossing alleen volstaat dan ook niet, zelfs niet als deze vorm krijgt in nauw overleg met de mensen op de werkvloer. Uiteenlopende belangen en verantwoordelijkheden dragen bij aan een weerbarstige praktijk met tal van knelpunten, met name:
- Een gebrek aan regulering die interoperabiliteit afdwingt.
- De afwezigheid van écht open platforms en daarmee een gebrek aan een gelijk speelveld en onvoldoende
- ruimte voor nieuwe innovatieve toepassingen.
- Onduidelijkheid over de reikwijdte van de Medical Device Regulation (MDR).
- Een gebrek aan kennis en vraagarticulatie vanuit de zorginstellingen.
- Een gebrek aan financiële middelen om de best passende investeringen te kunnen doen.
- Een gebrek aan gebruiksvriendelijkheid van toepassingen op gebied van (meldings)prioritering en robuustheid.
Deze knelpunten zijn dus niet alleen technisch van aard, maar hangen ook samen met beleid, uitdagingen op de werkvloer en de beschikbaarheid van financiële middelen.
Toekomstbeeld en oplossingsrichtingen
De hierboven benoemde knelpunten dragen bij aan de huidige situatie op de werkvloer, die voor de zorgverleners niet ideaal is. In een ideale toekomst wordt adequate zorg ondersteund door een integraal cliëntbeeld (Digital Twin), waarin data uit diverse bronnen naadloos samenkomen, aangevuld met aantekeningen van de zorgverlener. Het systeem geeft direct aan als er een alarmerende situatie ontstaat, welke prioriteit dit alarm heeft, en om welk type alarm het gaat. Verdere analyse van alle gegevens kan nieuwe inzichten opleveren en leiden tot meer persoonsgerichte zorg. Het integraal cliëntbeeld is te gebruiken door de zorgverlener, de cliënt en de zorginstelling.
Om dit toekomstbeeld te realiseren, is het nodig dat interoperabiliteit (oftewel: databeschikbaarheid) tussen sensoren en IT-systemen anders aangepakt wordt. Lees hierover meer in het artikel dat is verschenen in editie 5 van ICT&health, of lees het in ons online magazine.
Auteur
