Tijdens de Surgical AI & Telesurgery Days in Gent heeft Orsi Academy naar eigen zeggen een wereldprimeur gepresenteerd: een AI-copiloot die chirurgen in real time ondersteunt tijdens robotchirurgie. De technologie werd live gedemonstreerd en markeert een nieuwe stap in de klinische toepassing van artificiële intelligentie in de operatiekamer.
Volgens CEO prof. dr. Alex Mottrie is de innovatie geen toekomstscenario, maar een concreet inzetbare oplossing. De AI-copiloot analyseert live de operatiebeelden, herkent automatisch operatiefases, detecteert kritieke anatomische structuren en geeft contextuele ondersteuning bij complexe chirurgische beslissingen. Daarmee draagt het systeem bij aan hogere precisie, verbeterde patiëntveiligheid en een efficiëntere workflow.
Van proof-of-concept naar klinische integratie
De technologie werd ontwikkeld door het team van Orsi Innotech onder leiding van Pieter De Backer, uroloog en ingenieur. In 2023 realiseerde het team al een internationale primeur door vier AI-modellen gelijktijdig in te zetten tijdens een robotgeassisteerde nieroperatie. Die combinatie van realtime orgaanherkenning, automatische fase-detectie, beeldanonimisering en augmented reality-visualisatie maakte het mogelijk een niertumor te verwijderen zonder de bloedtoevoer naar de nier af te klemmen. Dit is een belangrijke stap vooruit in orgaanbehoud en veiligheid.
Met de introductie van een geïntegreerde AI-copiloot verschuift de focus nu van experimentele toepassingen naar bredere klinische ondersteuning, over het volledige operatietraject: van preoperatieve planning en instrumentkeuze tot intraoperatieve begeleiding en training.
Supercomputing in de operatiekamer
Voor de verdere ontwikkeling werd Orsi geselecteerd als een van de eerste medische toepassingen wereldwijd op de NVIDIA supercomputer, ontworpen voor extreme real-time rekenkracht in kritieke omgevingen. Die infrastructuur maakt het mogelijk om complexe AI-modellen zonder vertraging te laten functioneren tijdens chirurgische ingrepen.
De technologie werd live getest tijdens een robotoperatie in het AZORG Ziekenhuis, waarbij de ingreep in realtime werd gestreamd naar het congres in Gent.
Met deze ontwikkeling positioneert België zich nadrukkelijk in de internationale voorhoede van AI-gedreven chirurgie. Tegelijk roept de innovatie vragen op over validatie, regulatoire kaders en integratie in bestaande zorgprocessen. Dit zijn thema’s die de komende jaren bepalend zullen zijn voor grootschalige implementatie.
Opereren op afstand
In het AZORG ziekenhuis is de afgelopen jaren al vaker gepionierd met robotgeassisteerde operaties die op afstand uitgevoerd worden. Zo werden vorig jaar , naar eigen zeggen voor het eerst in Europa, twee telechirurgie operaties uitgevoerd.
De eerste operatie werd uitgevoerd door Dr. Geert De Naeyer vanuit de Orsi Academy in Merelbeke, terwijl de patiënt zich bevond in het AZORG-ziekenhuis in Aalst. De tweede ingreep werd geleid door Dr. Emily Jamaer, gynaecologe bij AZORG, die als eerste vrouwelijke chirurg in Europa een hysterectomie via telechirurgie uitvoerde. Beide operaties werden uitgevoerd met het Toumai Tele-Robotic Surgical System.
Eerder dit jaar concludeerde onderzoek uit een gecontroleerde studie, uitgevoerd in China, dat chirurgie op afstand even betrouwbaar is als conventionele robotchirurgie ter plaatse. De studie omvatte 72 patiënten met niertumoren of prostaatkanker die in vijf ziekenhuizen werden behandeld. De deelnemers werden willekeurig toegewezen aan telesurgery of lokale robotprocedures. Uiteindelijk ondergingen 32 patiënten telesurgery en 31 lokale chirurgie.
De resultaten lieten geen significante verschillen zien in succespercentages, complicaties, bloedverlies, herstel, oncologische resultaten of werkdruk van het chirurgische team. Het telechirurgiesysteem werkte stabiel over afstanden van 1.000 tot 2.800 kilometer. Alle chirurgen waren zeer ervaren en hadden elk meer dan 500 robotprocedures uitgevoerd.
