In het St. Antonius Ziekenhuis wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van een bloedafname-automaat die een deel van het werk van medewerkers kan overnemen. Het systeem ‘Aletta’ kan zelfstandig een ader zoeken, prikken en een pleister aanbrengen. Het apparaat is inmiddels al bij bijna tweeduizend patiënten gebruikt. Volgens klinisch chemicus Thijs van Holten levert de technologie constante kwaliteit op en kan dat helpen bij personeelstekorten. Samen met collega Chris Hackeng ontwikkelt hij Aletta verder.
“Het voordeel van de bloedafname-apparaat is dat het effectiever bloed prikt van constante kwaliteit én helpt personeelstekorten op te lossen”, zegt Van Holten. Het apparaat is bovendien ook goed in het prikken van mensen die dieperliggende aderen hebben, zoals bij mensen met overgewicht. Van Holten noemt de ontwikkeling en de inzet van het apparaat een prachtig voorbeeld van de innovatiekracht van het St. Antonius Ziekenhuis.
Ontwikkeld in samenwerking
De bloedafname-apparaat is een product van het Utrechtse Vitestro en werd ontwikkeld in nauwe samenwerking met het St. Antonius, het OLVG-Lab, het Amsterdam UMC en Result Lab. Tijdens zijn keynote op de ICT&health World Conference van mei 2024, gaf Lucien Engelen al een live demo van het bloedafname apparaat.
Volgend jaar verwacht het St. Antonius eerst twee, en later drie apparaten in ’vaste dienst’ te nemen. Aletta heeft inmiddels ook bij andere ziekenhuizen in Nederland de interesse gewekt. Dat geldt ook buiten de landsgrenzen want vorige week publiceerde het toonaangevende medisch-technische tijdschrift Clinical Chemistry een verhaal van Van Holten en Hackeng over Aletta.
Het bloedafnameapparaat gebruikt echo en infraroodbeeld om geschikte bloedvaten in de onderarm te vinden, prikt vrijwel altijd trefzeker en kan meerdere buisjes bloed afnemen, waarna het die voorzichtig mengt met stoffen die het bloed vloeibaar houden. Na het prikken verwisselt Aletta de gebruikte naald automatisch voor een nieuwe, zodat het systeem klaar is voor de volgende patiënt.
Onderzoek
Het afgelopen half jaar stond Aletta als onderdeel van onderzoek bij de bloedafname in Nieuwegein. Een grote banner maakte bezoekers attent op haar aanwezigheid. Het onderzoek richtte zich op mensen die antistollingsmedicatie gebruiken en maakte deel uit van een grote studie waaraan tot nu toe 1966 patiënten hebben meegedaan.
De overgrote meerderheid had er geen bezwaar tegen of was zelfs ronduit enthousiast, vertelt Van Holten. Ook vertelt hij dat een aantal mensen bezorgd was over de werkgelegenheid van de medewerkers. Maar die mensen konden worden gerustgesteld. “Die is niet in gevaar. Aletta helpt juist personeelstekorten op te lossen. Daarbij zal er ook altijd iemand nodig zijn voor de begeleiding van patiënten, het is voor hen fijn een mens te zien. En er zullen altijd nog mensen nodig zijn om bloed te prikken”, aldus Van Holten.
Acceptatie
Van Holten is tevreden over de acceptatie van het bloedafnameapparaat. Bij het ontwerp is nadrukkelijk gekeken naar vormgeving en uitstraling, mede op basis van verwachtingen die vooraf bij mensen zijn opgehaald over een prikrobot en hun ervaring ermee in de praktijk. De reacties zijn overwegend positief. Het apparaat rouleert momenteel tussen vier ziekenhuizen die bij de ontwikkeling betrokken zijn. Van Holten verwacht dat er volgend jaar twee systemen permanent in gebruik zijn op de bloedafname in Nieuwegein, met mogelijk uitbreiding daarna.
In september 2023 schreven we over het OLVG dat als eerste startte met het gebruik van het door Vitestro ontwikkelde bloedafname-apparaat. De fabrikant kondigde toen een wereldwijde klinische test aan. Het systeem gebruikt AI-gestuurde, echogeleide 3D-reconstructie om bloedvaten te lokaliseren en combineert dat met een gerobotiseerde naaldinbreng, waarmee de bloedafname verder wordt geautomatiseerd.
