Onderzoekers van de Mayo Clinic hebben een innovatief systeem ontwikkeld waarbij een smartwatch ouders alarmeren bij de allereerste signalen van een opkomende driftbui bij kinderen met emotionele en gedragsproblemen. Dit stelt ouders in staat om direct in te grijpen, nog voordat de bui escaleert.
Uit een studie, gepubliceerd in JAMA Network Open, blijkt dat ouders binnen vier seconden konden reageren op een alert, waardoor ernstige driftbuien gemiddeld 11 minuten korter duurden. Dat is ongeveer de helft van de duur bij standaardtherapie.
Gedragsstoornissen en mentale gezondheid
De technologie voorziet in een duidelijke behoefte: bijna één op de vijf Amerikaanse kinderen heeft een mentale of gedragsstoornis, terwijl gespecialiseerde hulp niet altijd direct beschikbaar is. Met continue monitoring en direct toepasbare adviezen biedt het systeem ondersteuning buiten de muren van ziekenhuis of behandelkamer
Ook in Nederland groeit het aantal kinderen met een gedragsstoornis. In 2022 meldde het Nederlands Jeugdinsituut dat zo'n 16 procent van de leerlingen in Groep 8 met gedragsproblemen kampten. Daarnaast heeft een steeds groter deel de jongeren last van mentale problemen, zo bleek ook uit de meest recente editie van de Monitor mentale gezondheid van het Trimbos instituut.
Het systeem werkt met een smartwatch die het kind draagt. Deze meet fysiologische stresssignalen, zoals een stijgende hartslag of veranderingen in beweging en slaap. De gegevens worden doorgestuurd naar een AI-gestuurde app op de smartphone van de ouder. De app analyseert de signalen in real time en verstuurt een waarschuwing zodra het risico op escalatie toeneemt.
Onderzoek toont effectiviteit
In de gerandomiseerde klinische studie namen 50 kinderen tussen 3 en 7 jaar deel, die Parent-Child Interaction Therapy (PCIT) kregen bij de Mayo Clinic. De helft gebruikte het smartwatchsysteem, de andere helft volgde alleen de standaardtherapie. De resultaten laten zien dat kinderen de smartwatch 75 procent van de tijd droegen. Dit is een teken dat het systeem goed in te passen is in het dagelijks leven.
“Zelfs kleine, tijdige interventies kunnen het verloop van een emotionele ontregeling volledig veranderen,” zegt kinderpsychiater dr. Magdalena Romanowicz. “Met de juiste signalen kunnen ouders snel steun bieden, door dichtbij te komen, emoties te benoemen of afleiding te bieden, nog voordat een driftbui verergert.”
Het project bouwt voort op eerder onderzoek waarin een algoritme op basis van smartwatchdata, zoals hartslag, slaap en beweging, gedragsontregelingen bij opgenomen kinderen tot een uur van tevoren kon voorspellen. “Dit laat zien hoe basale wetenschap en klinisch onderzoek samen innovatie in de zorg mogelijk maken,” aldus dr. Arjun Athreya. “We vertalen kennis vanuit de kliniek naar thuis, en de resultaten bewijzen dat alledaagse wearables gezinnen in real time kunnen helpen.”
Data-gedreven ondersteuning
Volgens kinderpsychiater dr. Paul Croarkin onderstreept het onderzoek de kracht van datagedreven zorg. “Een smartwatch lijkt simpel, maar gecombineerd met bewezen behandelmethoden en geavanceerde analyse wordt het een levenslijn voor gezinnen die worstelen met ernstige gedragsproblemen.”
Ook dr. Julia Shekunov benadrukt de urgentie: “We zien meer kinderen in crisis, vaak met ernstigere klachten. Dit systeem geeft ouders direct toepasbare tools om hun kind te helpen de regie terug te krijgen, zelfs buiten de behandelkamer.”
In vervolgonderzoek wordt het systeem verder verfijnd, getest in grotere groepen en geëvalueerd op lange termijn. Het uiteindelijke doel is het kunnen aanbieden van een laagdrempelige digitale ondersteuning die jeugdige patiënten en hun ouders helpt om emotionele ontregeling eerder te herkennen en beter beheersbaar te maken.
Nederlands initiatief
Het inzetten van wearables, al dan niet in combinatie met een app, is niet nieuw. Zo introduceerde het Zuyderland Medisch Centrum in 2023 ‘Zuydie Thuis’. Ontwikkeld in het Innovatielab van het ziekenhuis is Zuydie Thuis een oplossing om astma aanvallen bij kinderen eerder te detecteren en (thuis) te voorkomen of behandelen.
Zuydie Thuis bestaat uit een combinatie van een app, een Fitbit-smartwatch en een spirometer. Hiermee kan astma niet alleen thuis gemonitord worden, maar ook virtuele coaching geboden worden. Uiteindelijk moet het mogelijk worden om, met behulp van data-analisten, patronen te herkennen die op een naderende astma-aanval duiden zodat nog sneller en zelfs preventief ingrijpen mogelijk wordt.
