De Nederlandse zorg staat onder druk: personeelstekorten lopen op, systemen sluiten slecht op elkaar aan en professionals voelen de bureaucratie dagelijks in hun werk. Wie hier met Edith Schippers over praat, merkt al snel dat achter haar weloverwogen woorden een heldere overtuiging schuilgaat: het systeem knarst, maar de oplossing ligt voor onze neus. Want terwijl wachtlijsten groeien en zorgverleners naar adem happen, ziet de CEO van Mosadex (een coöperatie voor en door zelfstandige openbare apothekers) in de praktijk juist een golf van vernieuwing ontstaan.
Deze golf wordt gedragen door apothekers, huisartsen en digitale pioniers die al lang zijn gestopt met wachten op beleid. In de coverstory van ICT&health 1, 2026 rekent voormalig VWS-minister Schippers genadeloos af met de blinde vlekken van het huidige stelsel en vertelt ze bevlogen hoe volgens haar de zorg lef nodig heeft om toekomstbestendig te kunnen worden onder het motto: minder ideologie, meer doen.
Kloof tussen beleid en praktijk
Schippers was als minister van VWS (2010-2017) verantwoordelijk voor beleid en nu – bij Mosadex - voor uitvoering. Daardoor is zij goed in staat om te zien welke kloof er tussen beleid en praktijk bestaat. Ook als minister had zij al de overtuiging dat er in de praktijk veel moois gebeurde.
“Ik heb veel ruimte gegeven voor pilots. In de praktijk bleek overigens dat de wet al heel veel ruimte biedt. Jammer is alleen dat heel succesvolle pilots toch onder in de la verdwenen onder het motto: ‘not invented here’. Ook heb ik destijds de interventieteams bedacht, die door het land gingen om daar waar zaken vastliepen, praktisch te helpen dit weer los te trekken.
Kortom, ook nu nog pleit Schippers voor een pragmatische insteek, en niet voor enorme ideologische discussies over de gezondheidszorg. “We moeten focussen op het toekomstbestendig maken van de zorg, en daarbij moeten we een beetje lef tonen en doen. Niet elkaar gevangenhouden in discussies maar praktische afspraken maken.”
Mensen zijn gewoontedieren
De grootste belemmering om écht anders te gaan werken richting die toekomstbestendige zorg is volgens Schippers dat mensen gewoontedieren zijn: ze doen wat ze gewend zijn om te doen. “Verandering realiseren in het werkgedrag van mensen is heel moeilijk, maar het kan wel! Zeker als je professionals vraagt wat er beter zou kunnen. Dus laten we dat vooral mogelijk maken en kijken hoe we het voor mensen makkelijker kunnen maken om te veranderen.”
Digitalisering en data bieden hierbij kansen voor betere zorg, maar ook risico’s. Wat is er in ieder geval voor nodig om te realiseren dat technologie de professional ondersteunt in plaats van overvraagt? Dat vraagt volgens Schippers in ieder geval om een gedegen samenwerking tussen ontwikkelaars, gebruikers en professionals, zodat vraag en aanbod optimaal kunnen worden afgestemd.
Slechte communicatie
“Maar de grootste ergernis van de professionals in het zorgveld is dat systemen nog steeds niet met elkaar kunnen communiceren. We moeten er echt prioriteit aan geven dat dat probleem wordt opgelost. Om de professional te ondersteunen en het tekort aan arbeidskrachten op te kunnen vangen, werken we naast technologie bovendien steeds meer met AI-toepassingen.”
Dit gebeurt overigens al langere tijd op het gebied van medicatierollen, geeft de CEO van Mosadex als voorbeeld. “De medicatie is per innamemoment verpakt in één zakje, wat essentieel is om overzicht te bewaren en therapietrouw te verhogen. Het is een zeer nauwkeurig proces om alle rollen op maat samen te stellen. Automatisering speelt hierbij een rol, maar we maken bovendien gebruik van AI om te kijken of wat er in de rol zit juist is, en samen gebruikt mag worden. Ook zetten we AI steeds meer als ondersteuning in de apotheek zelf in, bijvoorbeeld als gespreksassistent van de apotheker tijdens een consult.”
Lees het uitgebreide interview met Edith Schippers in editie 1 van ICT&health, die op 20 februari verschijnt.
