Voor mensen met een chronische longziekte zijn goede en slechte dagen onderdeel van het dagelijks leven. Schommelingen in klachten brengen vaak onzekerheid met zich mee en leiden geregeld tot een bezoek aan de dokter. Volgens verpleegkundig specialist longziekten Marloes Jansen van ziekenhuis Gelderse Vallei kan online begeleiding daarin verschil maken: het biedt patiënten houvast en maakt een reeks controleafspraken in veel gevallen overbodig.
Klachten bij aandoeningen zoals COPD kunnen per dag, soms zelfs per uur, variëren. Plotselinge benauwdheid of vermoeidheid vraagt om snelle duiding en geruststelling. Digitale monitoring en contactmomenten helpen patiënten om signalen beter te begrijpen en tijdig te handelen, zonder telkens naar het ziekenhuis te hoeven.
“Dat zorgt bij patiënten en hun naasten vaak voor onzekerheid en soms ook angst”, weet Marloes Jansen. “Om deze patiënten meer houvast, inzicht en rust te geven, werken we sinds enige tijd met ‘slimme’ online vragenlijsten.” En omdat ze de antwoorden controleren, is het team continu op de hoogte van de gezondheidssituatie van de patiënt.
Aanvullende vragen en adviezen
Om thuismonitoring mogelijk te maken, loggen patiënten in op Mijn ZGV. In hun digitale dossier verschijnt wekelijks, of in sommige gevallen maandelijks, een vragenlijst. Wie weinig klachten ervaart, is daar snel doorheen. Maar zodra iemand aangeeft dat het minder goed gaat, volgt automatisch een verdiepende set vragen. Jansen vertelt dat patiënten daarbij direct worden geholpen met praktische adviezen. De applicatie reikt suggesties aan over wat zij zelf kunnen doen om klachten te verlichten. Dat vergroot niet alleen het inzicht in de eigen gezondheid, maar versterkt volgens Jansen ook de zelfredzaamheid van patiënten.
Mocht het onverhoopt slechter gaan, dan neemt het ziekenhuis zo snel mogelijk contact op omdat er vanuit het ziekenhuis wordt gemonitord. Die werkwijze blijkt effectief want de patiënten die stabiel zijn, hoeven vaak nog maar één keer per jaar langs te komen voor controle, in plaats van standaard elke vier maanden. En ook voor mensen die digitale vaardigheden als een drempel zien, blijkt het in de praktijk mee te vallen.
De meeste patiënten raken volgens haar snel vertrouwd met het systeem. Lukt dat niet, dan wordt vaak een mantelzorger ingeschakeld om te ondersteunen.
Meer gepersonaliseerde zorg
Omdat thuismonitoring met behulp van vragenlijsten veel fysieke ziekenhuisbezoeken overbodig maakt, hebben de zorgverleners op de afdeling Longziekten meer ruimte om aandacht te besteden aan andere patiënten. Volgens het team dragen de vragenlijsten bovendien bij aan meer gepersonaliseerde zorg, doordat er beter kan worden ingespeeld op momenten waarop zorg daadwerkelijk nodig is. Minstens zo waardevol is volgens Jansen de positieve reactie van patiënten. Zij ervaren meer controle over hun aandoening en de bijbehorende zorg. Daarnaast geven patiënten vaak aan het als geruststellend te ervaren dat het ziekenhuis op afstand toch actief hun gezondheid in de gaten houdt.
Er zijn meer ziekenhuizen die bij bepaalde aandoeningen thuismonitoring inzetten. Zo schreven we bijvoorbeeld twee weken geleden al over Amphia Ziekenhuis, waar een smartphone-app wordt gebruikt voor patiënten met atriumfibrilleren. Met de FibriCheck kunnen zij thuis hun hartritme controleren, zodat artsen beter kunnen beoordelen of een behandeling nodig is en onnodige ingrepen worden voorkomen.
