Het UMC Utrecht werkt samen met vier andere Utrechtse ziekenhuizen en de provincie aan een duurzamere zorg. Door te focussen op minder afval, meer hergebruik en minder omgevingsvervuiling willen de partners bestaande verbeteringen sneller en breder invoeren. Samen kunnen ze bijvoorbeeld de sterilisatiecapaciteit van chirurgische instrumenten vergroten, waardoor herbruikbare materialen vaker ingezet worden. Circulaire innovaties worden zo voor het eerst op regionale schaal ingevoerd en opgeschaald.
Op vrijdag 27 februari 2026 ondertekenden gedeputeerde Circulaire Samenleving Has Bakker en bestuurders van het Diakonessenhuis, Prinses Máxima Centrum, het UMC Utrecht, Meander Medisch Centrum en het Sint Antonius Ziekenhuis een intentieverklaring. Daarmee spreken zij af hun bestaande samenwerking te versterken en gezamenlijk op grote schaal duurzame zorginitiatieven door te voeren. De Utrechtse ziekenhuizen bundelen daarmee hun kennis en ervaring om verduurzaming te versnellen en bouwen zo aan een stevig samenwerkingsverband dat tegen 2030 koploper wil zijn in duurzame en circulaire zorg.
Sneller en efficiënter invoeren
Door kennis en ervaringen te bundelen en werkwijzen op elkaar af te stemmen, kunnen duurzame oplossingen sneller worden ingevoerd en is het effect blijvend. De zorgsector is verantwoordelijk voor ongeveer zeven procent van de Nederlandse CO₂-uitstoot en produceert veel afval, waarvan nu nog een groot deel onnodig wordt verbrand. Met deze regionale strategie zetten de Utrechtse ziekenhuizen concrete stappen richting minder afval, meer hergebruik en een lagere CO₂-uitstoot. Innovaties die eerder per ziekenhuis werden getest, kunnen nu direct in de hele regio worden opgeschaald, wat de impact van duurzame zorg aanzienlijk vergroot.
De provincie Utrecht heeft in dit traject een aanjagende en ondersteunende rol. Als onafhankelijke partij brengt zij de ziekenhuizen bij elkaar, helpt bij het kiezen van gezamenlijke prioriteiten en ondersteunt bij de aanpak en mogelijke financiering.
Procesbegeleiders ondersteunen het behouden van voortgang en het zetten van concrete stappen, zoals het terugdringen van afval en medicijnresten in het water, het bevorderen van hergebruik en het gezamenlijk inkopen van circulaire producten. Programmamanager Duurzaamheid Celina Kroon zegt daarover: “Voor het UMC Utrecht markeert deze samenwerking een belangrijke stap in het realiseren van onze duurzaamheidsvisie.”
Hergebruik en herverwerking
De intentieovereenkomst en de bijbehorende strategie lopen door tot eind 2030. De komende vier jaar ligt de nadruk op het ontwikkelen van innovatieve oplossingen, het uitvoeren van projecten en het opschalen van succesvolle initiatieven. Centraal staat samenwerking rond beter hergebruik en herverwerking van medisch materiaal. Daarnaast breiden de ziekenhuizen de recycling van specifiek ziekenhuisafval uit en delen ze duurzame werkwijzen, zoals het afschaffen van wegwerpkleding voor ouders op de operatiekamer, zoals al gebeurt in het Wilhelmina Kinderziekenhuis van het UMC Utrecht.
In augustus vorig jaar schreven we over het feit dat in het Jeroen Bosch Ziekenhuis een omvangrijke inventarisatie werd gedaan van alle ruim 15.000 medische hulpmiddelen die in het ziekenhuis worden gebruikt. Het doel van deze operatie is vooral om beter inzicht te krijgen in welke producten herbruikbaar zijn en welke na één keer gebruik worden weggegooid, zodat verspilling kan worden tegengegaan en duurzamere keuzes in de zorg mogelijk worden.
Volgens het ziekenhuis was dit de eerste keer dat een Nederlands ziekenhuis een volledige inventarisatie van dit soort hulpmiddelen uitvoert. De stap past binnen de bredere ambitie van het JBZ om de zorg structureel te verduurzamen en het gebruik van materialen efficiënter te maken.
