De IT-uitgaven van Nederlandse ziekenhuizen blijven stijgen. In 2025 gaven ziekenhuizen samen 4,6 procent meer uit aan IT dan een jaar eerder, blijkt uit het jaarlijkse Kostenonderzoek Zorg-IT en digitalisering van KPMG. Sinds 2021 wordt het onderzoek jaarlijks uitgevoerd in opdracht van de NVZ. Vooral investeringen in software, (+6,8%) personeel (+7,6%) en digitale veiligheid nemen toe, met opvallend hoge kostenstijgingen voor cloudomgevingen (+53%) en cybersecurity (+53%).
In 90 procent van de gevallen geven ziekenhuis aan dat digitalisering een hoge of de hoogste prioriteit voor ze heeft. De ondervraagde CIO’s noemen in het onderzoek zes topprioriteiten in 2025. Zes thema’s staan bovenaan, uiteenlopend van informatiebeveiliging en databeschikbaarheid tot hybride zorg en capaciteitsmanagement. “We zijn met alles bezig. De puzzel is om elk jaar weer focus aan te brengen”, zegt een van hen. Die breedte is tegelijk een risico, waarschuwt het rapport. Zonder scherpe keuzes en extra middelen dreigt vertraging op meerdere dossiers. Niet alles kan tegelijk: ziekenhuizen zullen moeten prioriteren om de digitale transformatie uitvoerbaar te houden.
Databeschikbaarheid
Databeschikbaarheid staat bij alle ziekenhuizen hoog op de implementatieagenda. Iedere organisatie is er op dit moment in meer of mindere mate mee bezig. Het onderwerp geldt als een cruciale randvoorwaarde voor samenwerking in de zorg. Zonder goede en veilige toegang tot data komen andere digitale toepassingen, zoals AI en hybride zorg volgens de ondervraagden nauwelijks van de grond.
Ongeveer een derde van de digitaliseringsinvesteringen vindt inmiddels plaats in samenwerking met andere zorgpartners. Dat is essentieel voor het verbeteren van databeschikbaarheid en het opschalen van hybride zorg. Tegelijkertijd benadrukt het rapport het belang van aansluiting bij landelijke programma’s en standaarden. Zonder die verbinding dreigt versnippering, met risico’s voor de continuïteit en interoperabiliteit van de zorg.
Minder financiële ruimte
Uit het rapport blijkt ook dat de verschuiving van investeringen in digitalisering van kapitaallasten (CAPEX) naar operationele kosten (OPEX) de marges onder druk zet. Daardoor houden ziekenhuizen steeds minder financiële ruimte over voor nieuwe digitaliseringsinitiatieven. Ziekenhuizen pleiten daarom voor aangepaste financiële afspraken, bijvoorbeeld over de definitie van EBITDA: een maatstaf die laat zien hoeveel ruimte een organisatie heeft om te investeren, vóór aftrek van onder meer rente en belastingen. Investeringen in AI, data en cloud zijn noodzakelijk om de zorg toekomstbestendig te maken, maar worden door die financiële druk vaak uitgesteld. Zonder aanpassing van deze afspraken dreigt de digitale transformatie tot stilstand te komen.
In het kostenonderzoek Zorg-IT en digitalisering van 2024 concludeerde KPMG, in opdracht van de NVZ, dat de digitale strategie van ziekenhuizen goed aansloot bij het realiseren van de IZA-doelen. Digitalisering en databeschikbaarheid werden daarbij toen ook gezien als cruciale randvoorwaarden voor zorgtransformatie, mits er voldoende investeringsruimte is. De CIO’s gaven aan dat deze ontwikkelingen bijdragen aan een hogere kwaliteit en betere toegankelijkheid van de zorg.
Deze dilemma’s, van databeschikbaarheid en cloud tot AI, financiering en focus, staan eind januari op meerdere plekken inhoudelijk centraal tijdens de ICT&health World Conference. Niet als abstracte visie, maar vanuit de dagelijkse praktijk van ziekenhuizen en hun partners.
