De zorgsector staat voor een fundamentele verschuiving in hoe waarde wordt gecreëerd en geleverd. Terwijl investeringen in traditionele digitale gezondheid de afgelopen jaren sterk terugliepen, groeit de wereldwijde wellness-economie gestaag door. Volgens een analyse van ICT&health-redactieraadlid Bart Collet wijst dat op een structurele herordening van de zorgmarkt.
Waar traditionele digitale zorg afhankelijk blijft van verzekeraars, regelgeving en complexe implementaties, richten nieuwe spelers zich steeds vaker rechtstreeks op consumenten, aldus Collet in ICT&health 5, 2025. Tegelijk ontstaat binnen zorgorganisaties een tweede beweging: interne transformatie met behulp van kunstmatige intelligentie.
Succesvolle organisaties begrijpen dat deze ontwikkelingen langs twee parallelle paden verlopen: AI-gedreven interne vernieuwing bij gevestigde zorgaanbieders en directe-consumentmodellen voor nieuwe digitale gezondheidsdiensten.
Twee zorgmarkten die uit elkaar groeien
De cijfers laten zien hoe snel de markt verschuift. Investeringen in traditionele digitale gezondheidsbedrijven daalden van circa 47 miljard euro in 2021 naar ongeveer 11,7 miljard euro in 2023. Tegelijk groeit de wellness-economie wereldwijd met ongeveer 9 procent per jaar.
Die ontwikkeling weerspiegelt veranderend consumentengedrag. Steeds meer mensen betalen zelf voor diensten die sneller toegankelijk zijn of een betere gebruikerservaring bieden dan traditionele zorgsystemen.
Daarmee ontstaat een structurele spanning in het huidige zorgmodel. Veel digitale zorgoplossingen worden ontwikkeld voor een systeem waarin de gebruiker niet degene is die betaalt. Dat leidt tot complexe financieringsstructuren, lange besluitvormingstrajecten en trage implementatie.
Tegelijk werken veel zorgorganisaties nog met processen die stammen uit een pre-digitaal tijdperk. Hierdoor blijft een aanzienlijk deel van de capaciteit verloren gaan aan administratieve lasten en inefficiënte workflows.
Pad 1: AI-gedreven interne transformatie
Voor bestaande zorgorganisaties ligt een belangrijke kans in het inzetten van AI om werkprocessen fundamenteel te verbeteren. In plaats van bestaande procedures alleen te digitaliseren, kan AI helpen om workflows volledig opnieuw te ontwerpen.
Steeds vaker krijgen medewerkers toegang tot generatieve AI-tools en automatiseringsplatformen waarmee zij zelf oplossingen kunnen ontwikkelen voor dagelijkse problemen. Vooral zorgprofessionals beschikken over diep inzicht in de praktijk van patiëntenzorg en de knelpunten in bestaande processen.
Wanneer zij toegang krijgen tot AI-tools en ruimte om te experimenteren, kan dat leiden tot toepassingen die administratieve lasten verminderen, processen versnellen en realtime inzichten opleveren.
De opkomst van open-source AI-modellen maakt het bovendien mogelijk om dergelijke toepassingen veilig in private cloudomgevingen te implementeren. Daarmee worden belangrijke privacy-zorgen binnen de zorgsector beter adresseerbaar.
Pad 2: Direct-naar-consument-wellness-modellen
Naast interne transformatie groeit een tweede model: digitale gezondheids- en wellnessdiensten die rechtstreeks aan consumenten worden aangeboden. In dit model ontwikkelen bedrijven producten waarvoor gebruikers zelf willen betalen, bijvoorbeeld via abonnementen of digitale platforms. De aantrekkingskracht ligt in directe waarde, gebruiksgemak en een sterke focus op de gebruikerservaring.
Investeringen in deze sector laten zien dat dit model terrein wint. Diverse wellness- en healthtech-bedrijven haalden de afgelopen jaren tientallen miljoenen euro’s groeikapitaal op. Daarmee verschuift zorg geleidelijk van een activiteit die plaatsvindt binnen instellingen naar diensten die onderdeel worden van het dagelijks leven van consumenten.
Strategische keuzes voor zorgorganisaties
De twee paden sluiten elkaar niet uit. Integendeel: organisaties die zowel interne AI-transformatie als consumentgerichte diensten ontwikkelen, kunnen nieuwe vormen van waarde creëren.
Voor bestaande zorgaanbieders ligt de eerste stap vaak in het verbeteren van interne processen met behulp van AI. Digitale zorgstartups kunnen juist sneller experimenteren met directe consumentmodellen. Nieuwkomers hebben de mogelijkheid om beide benaderingen vanaf het begin te combineren.
Volgens Collet staat de sector daarmee voor een duidelijke strategische keuze: vasthouden aan bestaande structuren, of actief inspelen op een zorgmarkt waarin AI en directe digitale relaties met consumenten een steeds grotere rol spelen.
Het volledige artikel verscheen in ICT&health editie 5, 2025 en is ook te lezen in het online magazine.
