Longkankerpatiënten die hun klachten actief bijhouden via een app leven gemiddeld vijf maanden langer dan patiënten die dat niet doen. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboudumc en Amsterdam UMC. Eerder bleek al dat het gebruik van de app samenhing met een betere kwaliteit van leven.
Longkanker behoort wereldwijd tot de meest voorkomende vormen van kanker, met jaarlijks ongeveer twee miljoen nieuwe diagnoses. De ziekte wordt vaak pas in een laat stadium ontdekt, waardoor de behandelmogelijkheden beperkt zijn. Vijf jaar na de diagnose is ongeveer een kwart van de patiënten nog in leven.
Eerder reageren op klachten
Voor het onderzoek gebruikten 249 longkankerpatiënten gedurende een jaar een app waarin zij zelf hun klachten registreerden. Zodra klachten boven een vooraf bepaalde grens uitkwamen, adviseerde de app automatisch om contact op te nemen met een zorgprofessional.
Vijf jaar later blijkt dat de patiënten die de app gebruikten gemiddeld vijf maanden langer leefden dan patiënten die hun klachten niet op deze manier bijhielden. Volgens promovenda Marloes Hassing van het Radboudumc is dat voor patiënten met longkanker een aanzienlijke winst. De onderzoekers wijzen erop dat de omvang van de overlevingswinst vergelijkbaar is met die van veel nieuwe geneesmiddelen, terwijl de werking fundamenteel anders is. De app behandelt de tumor niet, maar ondersteunt het eerder herkennen en aanpakken van ernstige klachten.
Volgens de onderzoekers speelt snellere communicatie tussen patiënt en zorgverlener daarbij een belangrijke rol. Door klachten regelmatig te registreren, worden patiënten zich bewuster van veranderingen en kunnen zij eerder contact opnemen. “We konden daardoor eerder ingrijpen, ook tussen de reguliere afspraken door. En juist dat maakt aantoonbaar verschil voor patiënten”, aldus longarts en hoofdonderzoeker Annemarie Becker-Commissaris van Amsterdam UMC.
Mogelijk breder toepasbaar
De klachtenmonitoring is gebaseerd op een internationale vragenlijst over veelvoorkomende klachten en bijwerkingen tijdens en na kankerbehandelingen. Voor longkanker selecteerden de onderzoekers daaruit de meest relevante symptomen. Volgens hoofdonderzoeker Iris Walraven van het Radboudumc kan voor andere kankersoorten op vergelijkbare wijze een selectie worden samengesteld. Inmiddels wordt de aanpak ook bij andere vormen van kanker onderzocht.
Ook patiëntenvereniging Longkanker Nederland ziet meerwaarde. Volgens directeur-bestuurder Lidia Barberio wachten patiënten nu regelmatig tot een geplande afspraak voordat zij klachten bespreken. Daardoor kan het moeilijk zijn om het verloop van klachten goed te reconstrueren. Digitale registratie maakt het mogelijk symptomen direct vast te leggen en eerder actie te ondernemen.
De onderzoekers werken samen met longartsen aan opname van de toepassing in de richtlijnen voor longkankerzorg. Vooralsnog is de app echter uitsluitend binnen onderzoek gebruikt en nog niet beschikbaar voor longkankerpatiënten.
Compas-Y app
In 2021 testten Universiteit Twente, Medisch Spectrum Twente (MST) en het UMCG de Compas-Y app, ontwikkeld als laagdrempelige ondersteuning voor mensen die recent de diagnose kanker hebben gekregen. Die app moest mensen helpen omgaan met onzekerheid, angst en andere gevoelens die gepaard gaan in de voor velen emotioneel zware eerste periode na de diagnose kanker.
Compas-Y richtte zich op het ontwikkelen van zelfcompassie: een vriendelijke en steunende houding tegenover jezelf in moeilijke omstandigheden, in plaats van zelfkritiek. Met video's, teksten, illustraties en oefeningen leerden gebruikers vaardigheden om beter met de emotionele gevolgen van kanker om te gaan.
Referenties
The Lancet Oncology (Onderzoek)
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
