De artsenfederatie KNMG is kritisch over het wetsvoorstel voor de Wet op het gezondheidsinformatiestelsel (Wet GIS), waarmee Nederland de Europese regels voor de uitwisseling van gezondheidsgegevens stapsgewijs invoert. In een reactie op de internetconsultatie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) stelt de beroepsorganisatie dat het voorstel op meerdere punten tekortschiet en onvoldoende rekening houdt met de gevolgen voor de dagelijkse praktijk van artsen.
De Wet GIS vormt de eerste stap in de Nederlandse implementatie van de European Health Data Space (EHDS), een Europese verordening die de uitwisseling en het hergebruik van gezondheidsgegevens binnen de Europese Unie moet vergemakkelijken. De wet regelt onder meer het nationale toezicht op de verordening en bevat bepalingen die direct van invloed zijn op zorgverleners. Volgens de KNMG is dat aanleiding om via de consultatie aandacht te vragen voor de uitvoerbaarheid van de wet en de gevolgen voor de medische praktijk.
Kanttekeningen KNMG
De KNMG plaatst op meerdere onderdelen kanttekeningen bij het wetsvoorstel. Zo voorziet de Wet GIS in de oprichting van de Gezondheidsdata Autoriteit (GDA), die toezicht moet houden op de uitwisseling van gezondheidsgegevens in Nederland. De artsenfederatie noemt het een pluspunt dat burgers, zorgverleners en onderzoekers straks bij één loket terechtkunnen, maar vraagt zich af of een zelfstandig bestuursorgaan zonder eigen rechtspersoonlijkheid voldoende onafhankelijk toezicht kan garanderen.
Ook over het toezichtstelsel zelf heeft de KNMG vragen. Naast de GDA krijgen ook de Autoriteit Persoonsgegevens en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd een rol bij het toezicht op de elektronische gegevensuitwisseling in de zorg. Volgens de artsenfederatie blijft in het wetsvoorstel en de memorie van toelichting onduidelijk hoe de taken, bevoegdheden en samenwerking tussen deze drie toezichthouders precies zijn geregeld.
Verplichte gegevenscategorieën
Verder wil de KNMG meer duidelijkheid over de ruimte die de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport krijgt om op nationaal niveau aanvullende gegevenscategorieën aan te wijzen. Een vergelijkbare bevoegdheid bestaat al in de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz), die mogelijk wordt ondergebracht in de Wet GIS. De KNMG pleit ervoor de huidige werkwijze uit de Wegiz te behouden. Die schrijft voor dat nieuwe verplichte gegevenscategorieën en de bijbehorende kwaliteitsstandaarden worden vastgesteld in overleg met het beroepsveld. Volgens de artsenfederatie moet die betrokkenheid ook onder de Wet GIS gewaarborgd blijven.
De KNMG uit daarnaast zorgen over de manier waarop de zeggenschap van burgers over hun medische gegevens in de memorie van toelichting is uitgewerkt. Waar in Nederland gezondheidsgegevens nu alleen met expliciete toestemming van de patiënt mogen worden gedeeld (opt-in), introduceert de Europese verordening een systeem waarbij gegevens in beginsel beschikbaar zijn, tenzij iemand bezwaar maakt (opt-out).
Volgens de artsenfederatie is daarmee sprake van een fundamentele wijziging die direct raakt aan het medisch beroepsgeheim. De KNMG roept de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport daarom op om hierover op korte termijn in gesprek te gaan met de beroepsgroep.
Een overzichtelijke wet
De KNMG ziet in het wetsvoorstel ook een positieve ontwikkeling. Na jaren waarin de elektronische uitwisseling van gezondheidsgegevens via verschillende beleids- en wetgevingstrajecten werd geregeld, komt er volgens de artsenfederatie één overzichtelijke wet. Die bundeling moet het voor zorgverleners en beleidsmakers gemakkelijker maken om de regelgeving in de praktijk toe te passen.
Eind juni schreef ICT&health al over de publicatie van de eerste versie van de Architectuur voor het gezondheidsinformatiestelsel (GISA). Dit overkoepelende ontwerp beschrijft hoe de verschillende onderdelen van het gezondheidsinformatiestelsel met elkaar moeten samenhangen en biedt richting voor de verdere ontwikkeling ervan. Het document is vrijgegeven voor publieke consultatie, waarbij bestuurders, IT-managers, beleidsmedewerkers, projectmanagers, leveranciers en architecten tot en met 10 juli 2026 hun reactie konden geven.
Referenties
KNMG
