Binnen de Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie (VZVZ) wordt achter de schermen gewerkt aan een, volgens VZVZ, veelbelovende doorbraak in de zorg-ICT. Het gaat om het verbinden van Nuts met het Landelijk Schakelpunt (LSP). Productmanager Jeroen Bos en sectorlead Jacobine Wieggers slaan daarvoor de handen ineen. Vanuit techniek, governance én de praktijk bouwen zij aan soepelere gegevensuitwisseling. Lukt deze koppeling, dan betekent dat een flinke sprong vooruit voor zorgverleners en patiënten in het hele zorgveld.
Nuts is een landelijke infrastructuur voor de ouderenzorg, thuiszorg en VVT, waarmee zorgverleners veilig cliëntinformatie zoals medicatie en zorgplannen kunnen delen, zodat ze altijd actuele gegevens hebben en sneller én veiliger beslissingen kunnen nemen. Het LSP is een uitwisselnetwerk dat huisartsen, apotheken en andere eerstelijnszorgverleners gebruikt om medische gegevens zoals recepten, medicatieoverzichten en labuitslagen veilig tussen zorgverleners te delen.
De aanleiding om Nuts en LSP te verbinden, ligt volgens VZVZ nadrukkelijk in de praktijk. Met name in de ouderenzorg leeft al langer de behoefte om gegevensuitwisseling met andere sectoren te verbeteren. Als sectorlead staat Jacobine Wieggers in nauw contact met zorgorganisaties en brancheverenigingen zoals ActiZ, waardoor signalen uit het veld direct hun weg vinden naar VZVZ.
Onvolledige informatie
“In de VVT ondersteunen zorgverleners cliënten vaak bij het gebruik van medicatie of dienen zij medicatie toe,” vertelt Wieggers. Maar juist daar wringt het volgens haar omdat actuele medicatiegegevens niet altijd beschikbaar zijn. Denk aan voorschriften van de huisarts of verstrekkingen via de apotheek. Het gevolg is dat zorgverleners geregeld moeten werken met onvolledige informatie of extra navraag moeten doen. De roep om veilige, directe toegang tot deze gegevens klinkt dan ook al langer. Volgens Wieggers zou dat een groot verschil maken, omdat zorgverleners dan kunnen handelen op basis van actuele informatie.
In verschillende zorgsectoren wordt gebruikgemaakt van uiteenlopende infrastructuren voor gegevensuitwisseling. Zo is het LSP breed ingeburgerd in de eerstelijnszorg, onder meer bij huisartsen en apotheken, terwijl in de VVT-sector vooral met de Nuts-infrastructuur wordt gewerkt. Het resultaat is dat er feitelijk twee gescheiden netwerken naast elkaar bestaan, die niet vanzelf met elkaar communiceren. Dat bemoeilijkt de uitwisseling van informatie tussen sectoren. Voor productmanager Jeroen Bos ligt hier een duidelijke opgave: hij onderzoekt op welke manier deze infrastructuren met elkaar verbonden kunnen worden.
Dat vraagt volgens hem om duidelijke afspraken zoals over toegang, identificatie en verantwoordelijkheden. “Hierbij gaat het om meer dan alleen een technische koppeling,” zegt hij. “Zorgverleners moeten erop kunnen vertrouwen dat medische gegevens alleen worden ingezien door professionals die daar ook bevoegd voor zijn. Dat de uitwisseling veilig en betrouwbaar is”
Meer dan techniek
Het traject rond Nuts en het LSP draait dan ook om meer dan alleen technologie. Ook afsprakenstelsels, autorisaties en de inrichting van zorgprocessen zijn bepalend voor het succes. Een illustratief voorbeeld is de identificatie van zorgverleners. Veel medewerkers in de thuiszorg beschikken niet over een BIG-registratie en kunnen zich daardoor niet op dezelfde manier identificeren als artsen of apothekers, terwijl zij wel betrokken zijn bij het toedienen van medicatie. Binnen het traject wordt daarom ook gekeken naar vragen als hoe iemands identiteit wordt vastgesteld en op basis waarvan wordt bepaald of iemand toegang krijgt tot bepaalde gegevens.
Inmiddels is er technisch gezien al een belangrijke stap gezet. Een eerste versie van de koppeling tussen Nuts en het LSP is gebouwd en samen met Nuts en leveranciers in een proof of concept succesvol getest. De volgende stap is een pilot waarin wordt getest hoe deze verbinding in de praktijk werkt. Tegelijk wordt doorgewerkt aan de afspraken en randvoorwaarden die nodig zijn om gegevensuitwisseling veilig en betrouwbaar te organiseren. Deze stap wordt daarom gezamenlijk gezet met Nuts, ActiZ, leveranciers, regio-organisaties en zorgaanbieders.
Meer tijd voor de patiënt
Volgens VZVZ laat dit traject laat zien hoe innovatie in de zorg tot stand komt: door samenwerking tussen techniek, afspraken en de zorgpraktijk. Door infrastructuren met elkaar te verbinden kan de uitwisseling van gegevens tussen sectoren verder groeien en bieden ze een platform voor innovatie. Voor zorgverleners betekent het dat ze minder kwijt zijn aan het opzoeken of opvragen van informatie. Ze beschikken sneller over de juiste en actuele gegevens. Dat helpt hen om beter geïnformeerde beslissingen te nemen in de zorg voor patiënten. Dat betekent betere patiëntenzorg.
Het LSP wordt beheerd door VZVZ. Daarnaast is de vereniging ook verantwoordelijk voor afsprakenstelsels zoals AORTA en Twiin, die standaarden en regels bieden voor gegevensuitwisseling. Ook ontwikkelt en beheert VZVZ voorzieningen zoals het Zorgadresboek en de generieke toestemmingsvoorziening Mitz, die de beschikbaarheid en het beheer van zorggegevens ondersteunen.
