De kosten van het basispakket van de zorgverzekering stijgen in 2026 naar verwachting naar 65,6 miljard euro, een toename van 6,1 procent ten opzichte van een jaar eerder. Vooral hogere tarieven in de huisartsenzorg en het ziekenvervoer drijven de uitgaven op. Ook de langdurige zorg wordt duurder, terwijl de kostenstijging in de zorg voor kwetsbare ouderen juist lijkt af te vlakken. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van Zorginstituut Nederland.
De uitgaven aan de langdurige zorg komen dit jaar naar verwachting uit op 40,8 miljard euro, ongeveer 5 procent meer dan in 2025. Binnen die sector neemt de groei van de kosten voor de zorg aan kwetsbare ouderen wel af. De voorlopige cijfers zijn gebaseerd op declaratiegegevens van zorgverzekeraars en zorgkantoren over het eerste kwartaal van 2026 en geven een eerste beeld van de zorguitgaven dit jaar.
Huisartsenzorg en ziekenvervoer
De uitgaven aan de huisartsenzorg stijgen dit jaar naar verwachting met 8 procent tot 5,9 miljard euro. Volgens Zorginstituut Nederland komt dat vooral door hogere lonen en tarieven. Zo gingen de salarissen van huisartsen in loondienst per 1 februari met 3 procent omhoog en steeg het minimumuurloon voor doktersassistenten per 1 juli met 2,9 procent. Daarnaast ontvangen huisartsen een hogere vergoeding via de regeling Meer tijd voor de patiënt. Die vergoeding bedraagt sinds dit jaar 3,40 euro per ingeschreven patiënt, tegenover 3,23 euro een jaar eerder. Dankzij die regeling duren consulten gemiddeld 15 minuten in plaats van 10 minuten.
Ook de kosten van het ziekenvervoer lopen op. Die stijgen naar verwachting met 8,7 procent tot 1,2 miljard euro. Volgens het Zorginstituut is dat vooral het gevolg van hogere tarieven voor ambulance- en helikoptervervoer. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) verhoogde het budget voor de Regionale Ambulancevoorzieningen (RAV's), waardoor de tarieven met ongeveer 5 procent zijn gestegen.
Kwetsbare ouderen
De kosten voor de zorg aan kwetsbare ouderen stijgen dit jaar naar verwachting minder hard dan een jaar eerder. Volgens Zorginstituut Nederland nemen de uitgaven met 8,1 procent toe tot 1,6 miljard euro. De afvlakking hangt vooral samen met lagere kosten voor revalidatiezorg, eerstelijnsverblijf en trajectzorg. In 2025 bedroeg de stijging nog 12,3 procent. De grootste groei wordt ook dit jaar verwacht bij het eerstelijnsverblijf, waar de uitgaven met 9,5 procent oplopen tot ongeveer een half miljard euro.
De uitgaven aan de Wet langdurige zorg (Wlz) stijgen naar verwachting met 5 procent tot 40,8 miljard euro. De kosten voor zorg in natura nemen met 4,8 procent toe tot 36,8 miljard euro, terwijl de uitgaven aan persoonsgebonden budgetten (pgb's) met 6,4 procent stijgen tot 4 miljard euro. Volgens het Zorginstituut zijn loon- en prijsontwikkelingen in deze ramingen verwerkt.
Zorgcijfersdatabank
De cijfers zijn afkomstig uit de Zorgcijfersdatabank van Zorginstituut Nederland en zijn gebaseerd op declaratiegegevens van zorgverzekeraars en zorgkantoren over het eerste kwartaal van 2026. Het gaat om voorlopige ramingen van de uitgaven binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz).
Deze informatie biedt beleidsmakers en organisaties in de zorg waardevolle inzichten. Zo kunnen zij beter sturen op passende en doelmatige zorg. Vorig jaar maakte Zorginstituut Nederland ook bekend met een drie jaar durende proef de inzet van schaars zorgpersoneel en de milieu-impact te gaan meewegen bij de toelating van zorg tot het basispakket van de zorgverzekering.
