Kunstalvleesklier nog niet bewezen beter dan standaardbehandeling

Voor mensen met diabetes type 1 die hun bloedsuiker moeilijk onder controle krijgen, biedt een bihormonale kunstalvleesklier vooralsnog geen bewezen voordeel boven de bestaande behandeling met insuline. Dat concludeert Zorginstituut Nederland na onderzoek in Nederlandse ziekenhuizen. De uitkomst is belangrijk voor de vergoeding: de kunstalvleesklier kan alleen worden opgenomen in het basispakket als wetenschappelijk is aangetoond dat de behandeling voor deze groep daadwerkelijk beter werkt.

De bihormonale kunstalvleesklier is een Nederlandse uitvinding voor mensen met diabetes type 1. Het apparaat is bedoeld voor patiënten bij wie insuline-injecties of een insulinepomp met glucosesensor onvoldoende helpen om de bloedsuiker goed te regelen. De kunstalvleesklier doet dat automatisch en kan zowel insuline als glucagon toedienen. Zo moet de behandeling minder belastend worden en kunnen patiënten hun bloedsuiker makkelijker onder controle houden, met als doel een betere kwaliteit van leven.

Vergelijking tijdens onderzoek

Onder leiding van het UMC Utrecht onderzochten twaalf Nederlandse ziekenhuizen hoe effectief en veilig de kunstalvleesklier is bij mensen met diabetes type 1 die hun gewenste bloedwaarden niet halen. Aan het onderzoek deden 240 mensen mee. De onderzoekers vergeleken de behandeling met een kunstalvleesklier met de standaardbehandeling. Daarmee wilden zij vaststellen of de kunstalvleesklier voor deze groep patiënten daadwerkelijk effectiever en veilig is.

Uit de onderzoeksresultaten blijkt niet dat de bihormonale kunstalvleesklier effectiever is dan de standaardbehandeling. Het apparaat blijkt de bloedsuikerspiegel niet aantoonbaar beter te regelen en verbetert de kwaliteit van leven van patiënten niet. Ook over de veiligheid van de behandeling bestaat nog onzekerheid. Daarom concludeert het Zorginstituut dat de kunstalvleesklier op dit moment niet uit het basispakket kan worden vergoed.

Invloed op resultaten

Voor het onderzoek wilden de onderzoekers een specifiek type glucagon gebruiken. Kort voordat het onderzoek begon, bleek dit glucagon niet meer beschikbaar. Daarom moesten zij overstappen op een ander type, wat tijdens het onderzoek tot verschillende technische problemen leidde. Die problemen kunnen de resultaten hebben beïnvloed. Het is daarom mogelijk dat nieuw onderzoek met een ander type glucagon alsnog laat zien dat de bihormonale kunstalvleesklier effectiever is dan de standaardbehandeling.

De kunstalvleesklier werd gezien als een veelbelovende manier om het dagelijks leven te verbeteren van mensen die moeite hebben hun bloedsuiker onder controle te houden. Om die reden financierden het Zorginstituut en ZonMw het onderzoek en de zorgkosten van de deelnemers vanuit de subsidieregeling Veelbelovende zorg. Het onderzoek is inmiddels afgerond. Mark Janssen, voorzitter van de Raad van Bestuur van het Zorginstituut: “Met de subsidie onderzoeken we of een veelbelovende innovatie daadwerkelijk effectief is en vervolgens vergoed kan worden. Helaas tonen de resultaten nu nog niet aan dat de kunstalvleesklier beter werkt dan de standaardbehandeling.”

ICT&health schreef in maart 2024 over de veelbelovende resultaten van de werking van de kunstalvleesklier. Een studie onder ruim 75 mensen liet toen zien dat zij gemiddeld zes uur langer per dag binnen hun streefwaarden bleven.