Technologie kan helpen de groeiende druk op de zorg te verminderen, maar lost niet alle problemen op. Thomas Blankvoort, CEO van de nieuwe Curatec Group, ziet vooral mogelijkheden wanneer IT-aanbieders beter begrijpen wat zorgorganisaties nodig hebben. Daarvoor moeten zij verder kijken dan infrastructuur en toepassingen: ook advies, samenwerking en aansluiting op zorgprocessen zijn nodig. Ondanks de beperkingen van IT wil hij vooral positief blijven over de bijdrage die technologie kan leveren aan toekomstbestendige zorg.
Sinds 15 oktober gaan zorgtechnologiebedrijf CuraTec, infrastructuurbedrijf RAM-IT en consultancybureau MedicalPHIT samen verder onder de naam Curatec Group. De combinatie bundelt expertises zoals IT-infrastructuur, communicatieoplossingen, zorgtechnologie en strategisch advies. Blankvoort, voor wie dit zijn derde CEO-functie is, wil daarmee bijdragen aan het ondersteunen van zorgmedewerkers en het verbeteren van de zorg voor patiënten en cliënten.
Hij loopt ieder kwartaal mee bij een zorgklant om zo de sector beter te leren kennen. Daar ziet hij de inzet en het geduld van medewerkers, maar ook de druk waaronder zij werken. Die praktijkervaring geeft richting aan zijn ambities. “Alles dat we kunnen doen om vanuit de technologiekant dit mensenwerk te ondersteunen, zie ik als winst.”
Menselijke aandacht
Voor Blankvoort begint de discussie over technologie bij wat goede zorg in feite betekent. Een verpleegkundige die iemand kent, persoonlijke voorkeuren onthoudt en weet of familie op bezoek is geweest, biedt iets wat technologie niet zomaar kan overnemen. Ook bij het snelgroeiende probleem van eenzaamheid onder vooral ouderen ziet hij grenzen aan technische oplossingen. “Technologie kan die eenzaamheid iets verdoven – denk aan een tv of een sociale robot – maar dat moet eigenlijk niet de voornaamste rol zijn.”
De vraag vanuit de zorg aan IT-aanbieders is volgens de CEO de afgelopen jaren dan ook sterk veranderd. Van de spreekwoordelijke doos naar binnen schuiven naar meedenken over het – mede met technologie – invullen van behoeften van organisaties, medewerkers en hun cliënten/patiënten. Zorgorganisaties zoeken ondersteuning bij het verminderen van werkdruk en het verbeteren van de kwaliteit van leven. Tegelijkertijd is technologie veel dieper in de zorg doorgedrongen. Dat vraagt om kennis van de processen waarin toepassingen terechtkomen en van de mensen die ermee moeten werken.
“Het maakt technologie tot integraal onderdeel van de zorg, van processen tot besluitvorming”, stelt Blankvoort. “Dat zorgt ook voor meer complexiteit, want veel mensen in de IT zijn hierin begonnen vanuit liefde voor de techniek.”
Behoefte als vertrekpunt
De omslag naar ondersteuning van de zorgpraktijk is niet vanzelfsprekend, noch vanuit de vragende organisatie, noch voor de IT-aanbieder. Welke ondersteuning ontbreekt? Welk probleem moet worden opgelost? En past een gekozen toepassing daadwerkelijk bij de organisatie? Dat zijn vragen die volgens Blankvoort vooraf aandacht verdienen.
“Nu zie je vaak nog dat men kiest voor een bepaalde technologie of oplossing, maar dat daarna blijkt dat de eigenlijke behoefte van een zorgorganisatie heel anders is. Ik zie het als onze missie om technologie en behoefte veel meer op elkaar aan te laten sluiten.”
Dat vraagt volgens Blankvoort ook iets van zorgorganisaties. Zij moeten hun behoeften beter formuleren en bestuurlijke wensen vertalen naar de gewenste ondersteuning door IT. Wanneer vervolgens ook de leverancier die vraag onvoldoende begrijpt, groeit de afstand tussen het oorspronkelijke probleem en de uiteindelijke oplossing.
Binnen Curatec Group verwacht Blankvoort bijvoorbeeld dat onder meer de consultants uit de voormalige PHIT-tak helpen die afstand te overbruggen. Hun rol is doorvragen naar het probleem achter een technologievraag en bepalen hoe technologie als middel kan bijdragen. De krachtenbundeling moet zo technische expertise en zorginhoudelijke behoeften dichter bij elkaar brengen.
Basis op orde
Daarbij blijft infrastructuur onmisbaar als basis. Blankvoort rekent overigens ook beveiliging en digitale werkplekken tot die basis. De aandacht daarvoor blijft terecht, maar krijgt pas betekenis in samenhang met wat zorgorganisaties erbovenop willen bouwen.
“Het vormt de basis voor oplossingen die nu processen, organisaties, professionals en cliënten ondersteunen. Het is wel cruciaal natuurlijk, het moet op orde zijn voordat je de laag er bovenop – die van zorgtechnologie – goed kunt gebruiken. Maar uiteindelijk is infrastructuur tegenwoordig vooral water uit de kraan. Nodig, maar op zichzelf zonder meerwaarde.”
De waarde ontstaat volgens hem in de combinatie met toepassingen die zorgprocessen, professionals en cliënten ondersteunen. Om die samenhang te bewaken, werkt Curatec Group vanuit het vijflagenmodel van Nictiz (zie kader onderaan). Daarmee komt naast techniek ook de afstemming op informatie, processen en samenwerking in beeld. “Als je hier kunt zorgen voor meer efficiëntie en meer effectiviteit – zo mogelijk tegen een lagere prijs – dan maak je echte stappen in de ervaring en de mogelijkheid om met minder mensen meer zorg te verlenen.”
Veilig gegevens kunnen uitwisselen via interoperabele systemen en bovengenoemde infrastructuur is daarbij essentieel. Tegelijkertijd bestaat volledige veiligheid volgens Blankvoort niet. Zorgorganisaties moeten zich daarom ook voorbereiden op verstoringen en nadenken over de snelheid waarmee zij hun dienstverlening kunnen herstellen. “Je moet je zo goed mogelijk wapenen, maar er ook vanuit gaan dat je een keer gehackt wordt. Dan gaat weerbaarheid spelen: hoe goed en hoe snel ben je weer in staat om je zorg goed te leveren?”
Samen vereenvoudigen
Technologie kan zelf eveneens een belemmering vormen voor groeiende ondersteuning van zorgprocessen, -organisaties en professionals. Blankvoort ziet vooral binnen de ziekenhuiszorg complexe applicatielandschappen met veel verouderde toepassingen. Vernieuwen vraagt dan eerst om overzicht: welke systemen zijn er, waarvoor worden ze gebruikt en hoe hangen ze samen?
“Een vernieuwingsslag betekent dus ook een vereenvoudigingsslag, om meer overzicht te krijgen. Zie het als het weghalen van stoflagen die bedekken wat eronder zit.” Curatec Group wil organisaties helpen dat overzicht te verkrijgen en vervolgens een route naar vernieuwing uit te stippelen. Voor Blankvoort staat daarbij de samenhang voorop. Systemen moeten samenwerken, zorgaanbieders moeten kunnen wisselen van oplossing en er moet een duidelijk aanspreekpunt zijn.
Dat vergt ook samenwerking buiten de eigen organisatie. Standaardisatie en interoperabiliteit zijn volgens hem voorwaarden om technologie breder te benutten. Hij ziet regionaal al meer samenwerking, bijvoorbeeld bij gegevensuitwisseling en het valideren van technologie. Door kennis en resultaten te delen, hoeft niet iedere organisatie opnieuw te beginnen. “Een procent verschil voel je niet snel, maar bij elkaar opgeteld krijg je met al die procenten wel een grote verandering.”
Realistisch optimisme
Of dat voldoende is om een zorginfarct te voorkomen, kan Blankvoort niet garanderen. De personele druk en de groeiende zorgvraag maken handelen volgens hem noodzakelijk, terwijl technologie pas werkelijk helpt als ook de organisatorische voorwaarden kloppen. IT-aanbieders moeten daarin hun verantwoordelijkheid nemen door over organisatiegrenzen heen te kijken en zorgaanbieders te begeleiden.
“Ik ben van binnen een realist, maar het is belangrijk om optimistisch te blijven. De maatschappij heeft al genoeg last van zurigheid en cynisme. Bovendien werkt het beter om naar de sterren te reiken als je op de maan wilt landen. Reik je slechts naar de maan, waar kom je dan terecht?”
Dat optimisme vraagt volgens hem om ambitie én een uitvoerbare aanpak. Eerst de infrastructuur op orde brengen, vervolgens samen onderzoeken welke mogelijkheden aansluiten bij de zorgpraktijk. Kortom: technologie kan niet alles oplossen, maar Blankvoort wil vanuit kennis en ervaring bijdragen aan wat wel mogelijk is. “Die mindset is wel nodig, naast pragmatisme en realisme: het lef om voorbij de horizon te kijken.”
Werken vanuit het Vijflagenmodel
Het vijflagenmodel van Nictiz beschrijft vijf niveaus waarop afstemming nodig is voor interoperabiliteit in de zorg: organisatie, proces, informatie, applicatie en IT-infrastructuur. Het gaat daarmee zowel om verantwoordelijkheden en samenwerking als om zorgprocessen, de betekenis van gegevens, software en technische voorzieningen. Afspraken op deze niveaus moeten op elkaar aansluiten. Wet- en regelgeving en informatiebeveiliging gelden als randvoorwaarden voor alle vijf lagen. Curatec Group werkt vanuit deze vijf lagen.
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
