Zwangere vrouwen met plotselinge, ernstige buikpijn kunnen in zeldzame gevallen een spoedoperatie nodig hebben, waarbij het belangrijk is om zowel de moeder als het ongeboren kind nauwgezet te bewaken. Het Máxima MC (MCC) heeft hiervoor een nieuwe werkwijze ontwikkeld waarmee tijdens operaties de hartslag van de baby beter kan worden gemonitord. De aanpak moet de veiligheid vergroten bij acute ingrepen tijdens de zwangerschap, die vooral voorkomen bij vrouwen met een eerdere maagverkleinende operatie.
Hoewel spoedoperaties tijdens de zwangerschap zeldzaam zijn, kunnen ze in specifieke situaties onvermijdelijk zijn. Vooral bij vrouwen die eerder een bariatrische ingreep hebben ondergaan, zoals een maagverkleining, bestaat een verhoogd risico op complicaties doordat de dunne darm bekneld kan raken.
Nauw afgestemde aanpak
In die acute situaties vraagt de combinatie van chirurgische urgentie en obstetrische zorg om een nauw afgestemde aanpak, waarbij continue monitoring van de foetale hartslag steeds belangrijker wordt binnen het operatieve proces. Chirurg Wouter Leclercq legt uit dat een beknelling van de dunne darm vooral gebeurt wanneer de buik groeit en de dunne darm door de baarmoeder naar boven wordt geduwd. “Soms is dan een spoedoperatie nodig om ernstige complicaties voor zowel de moeder als baby te voorkomen, voegt Leclercq toe.
Tijdens een spoedoperatie spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol: de zwangere vrouw wordt onder narcose gebracht, de bloeddruk kan schommelen en er wordt gas in de buik gebracht om ruimte te maken voor de ingreep. Deze omstandigheden kunnen invloed hebben op de doorbloeding van de baarmoeder en daarmee op de conditie van de baby. Het nauwkeurig monitoren van de hartslag van de baby met een cardiotocogram (CTG) kan helpen om de gezondheid van zowel moeder als kind zo goed mogelijk te bewaken.
Technische uitdagingen
Het gebruik van een CTG tijdens operaties brengt de nodige technische uitdagingen met zich mee, terwijl nog niet volledig vaststaat hoe de metingen in deze context het beste kunnen worden geïnterpreteerd. Gynaecoloog en hoogleraar Judith van Laar vertelt dat medicatie en de toegepaste operatietechniek de hartslag van de baby kunnen beïnvloeden, waardoor veranderingen in het CTG soms zichtbaar zijn zonder dat er sprake is van daadwerkelijke problemen bij het kind. Dat kan volgens Van Laar leiden tot onzekerheid over de conditie van de baby, terwijl het juist van belang is om onnodige of te vroege keizersneden te voorkomen.
Daarom heeft Máxima MC, in nauwe samenwerking tussen de afdelingen gynaecologie, chirurgie, anesthesie en neonatologie, een helder stappenplan ontwikkeld. Daarin is onder meer vastgelegd hoe een CTG wordt toegepast, welke veranderingen als fysiologisch worden beschouwd, op welk moment ingrijpen nodig is en op welke manier het behandelteam samen optreedt. Met deze werkwijze wil MMC de zorg voor zowel moeder als kind verder optimaliseren.
Expertisecentrum
Daarnaast start MMC een studie om beter inzicht te krijgen in de ervaringen met deze aanpak. De resultaten daarvan kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van landelijke richtlijnen voor veilige operaties tijdens de zwangerschap. Máxima MC is landelijk het expertisecentrum voor zwangerschap na een maagverkleinende operatie. Volgens Máxima MC is het ziekenhuis het enige in Nederland met expertise op het gebied van zowel obesitaschirurgie als extreme vroeggeboorte. Vrouwen die tijdens de zwangerschap complicaties ontwikkelen na een maagverkleining of andere acute buikklachten krijgen, kunnen volgens MMC voor deze zorg naar het ziekenhuis worden doorverwezen.
In september 2024 schreven we ook over het Máxima MC, dat naar eigen zeggen als eerste ziekenhuis ter wereld de vitale functies van premature baby’s draadloos monitort. Hiervoor maakt het gebruik van de zogeheten Bambi Belt, een band die om de borst van de baby wordt gedragen. Het grote voordeel van deze relatief nieuwe oplossing is dat er geen elektroden meer op de borstkas van de baby hoeven te worden bevestigd.
