Overgewicht en obesitas tijdens de zwangerschap nemen wereldwijd toe en vormen een groeiende uitdaging voor de gezondheidszorg. In de Verenigde Staten begint inmiddels meer dan 60 procent van de zwangere vrouwen met overgewicht of obesitas aan de zwangerschap. Meer dan de helft van hen komt vervolgens boven de aanbevolen gewichtstoename uit. Dit verhoogt het risico op complicaties voor zowel moeder als kind aanzienlijk.
Een recente studie laat zien dat digitale ondersteuning via een mobiele app kan helpen om deze trend te doorbreken. De onderzoekers concluderen dat gepersonaliseerde coaching via een zogeheten mHealth-app zwangere vrouwen ondersteunt bij het behalen van gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap.
Technologie en coaching gecombineerd
De studie, bekend als de Lifestyle, Eating, Activity in Pregnancy (LEAP)-trial, werd uitgevoerd onder 1.265 zwangere vrouwen met overgewicht of obesitas en 58 zorgverleners. In deze grootschalige praktijkstudie werd onderzocht of een digitale interventie effectief kan zijn in het beperken van overmatige gewichtstoename. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in JAMA Network Open.
De deelnemers werden niet individueel, maar per behandelend arts verdeeld in groepen. Patiënten in de controlegroep ontvingen standaardzorg: een informatieve nieuwsbrief over richtlijnen voor gewichtstoename en reguliere controles waarbij het gewicht werd gemonitord.
De interventiegroep kreeg daarentegen toegang tot een uitgebreid digitaal zorgpakket. Dit bestond uit een smartphone-app, een draadloze weegschaal en een activity tracker. Daarnaast ontvingen deelnemers wekelijkse coaching met 13 digitale lessen over gezonde voeding en lichaamsbeweging. Deze begeleiding vond plaats via chat en, indien nodig, via telefonische ondersteuning door een leefstijlcoach.
De resultaten zijn veelbelovend. Vrouwen in de interventiegroep kwamen gemiddeld circa 0,87 kilogram minder aan dan vrouwen in de standaardzorggroep. Bovendien bleef een groter deel binnen de aanbevolen marges voor gewichtstoename.
Minder risico’s voor moeder én kind
Een te snelle of te grote gewichtstoename tijdens de zwangerschap brengt aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Denk aan hypertensie, pre-eclampsie en zwangerschapsdiabetes. Deze aandoeningen kunnen leiden tot verdere complicaties zoals nier- en leverproblemen, een verhoogde kans op een keizersnede en de geboorte van een relatief grote baby.
Ook voor het kind zijn er risico’s. Baby’s van moeders met overmatige gewichtstoename hebben een grotere kans om ‘te zwaar voor de zwangerschapsduur’ te zijn, wat kan leiden tot complicaties bij de geboorte en op latere leeftijd.
De LEAP-studie laat zien dat digitale coaching niet alleen de gewichtstoename bij de moeder positief beïnvloedt, maar ook bijdraagt aan betere uitkomsten voor het kind. Baby’s van deelnemers in de interventiegroep hadden minder vaak een te hoog geboortegewicht.
Schaalbare oplossing voor de praktijk
Traditionele leefstijlbegeleiding tijdens de zwangerschap, zoals één-op-één consulten, blijkt effectief maar is tegelijkertijd tijdsintensief en kostbaar. Hierdoor is het lastig om deze vorm van zorg breed toe te passen binnen reguliere prenatale controles.
Digitale oplossingen bieden hier een aantrekkelijk alternatief. De gebruikte app in de LEAP-studie past zich realtime aan het gedrag van de gebruiker aan. Wanneer een deelnemer bijvoorbeeld sneller aankomt dan gewenst, wordt de begeleiding automatisch geïntensiveerd met gepersonaliseerde berichten of extra contactmomenten met een coach. Ook werden zorgverleners getraind om effectiever over gewicht en leefstijl te communiceren.
Volgens de onderzoekers kunnen zelfs kleine verbeteringen in gewichtstoename bij risicogroepen grote impact hebben wanneer deze op grote schaal worden toegepast. De inzet van mHealth-technologie maakt het mogelijk om evidence-based zorg toegankelijker en efficiënter te organiseren.
De studie benadrukt daarmee het potentieel van digitale zorginnovaties in de geboortezorg. Door gepersonaliseerde ondersteuning laagdrempelig aan te bieden, kunnen zorgverleners beter inspelen op individuele behoeften en tegelijkertijd de druk op het zorgsysteem verlagen.
Met de groeiende aandacht voor preventie en leefstijl in de zorg lijkt app-gebaseerde coaching een waardevolle aanvulling op bestaande zorgpaden. Verdere implementatie en onderzoek moeten uitwijzen hoe deze technologie optimaal kan worden geïntegreerd in de dagelijkse praktijk van verloskundige en medische zorg.
