Onderzoekers van New York University Abu Dhabi hebben zogenoemde ‘slimme’ moleculen ontwikkeld die zowel kanker kunnen opsporen als behandelen. De resultaten markeren een mogelijke doorbraak in de integratie van diagnostiek en therapie binnen één technologie.
MRI is een veelgebruikte techniek om tumoren zichtbaar te maken. Contrastmiddelen spelen daarbij een belangrijke rol, maar hebben doorgaans geen therapeutische functie. Het nieuwe systeem doorbreekt die scheiding door moleculen te ontwikkelen die beide taken combineren.
De moleculen hebben een complexe, in elkaar verstrengelde structuur, vergelijkbaar met ringen en knopen, waardoor ze zich anders gedragen dan traditionele geneesmiddelen. Dit ontwerp maakt het mogelijk om zowel de beeldvorming als de therapeutische werking te verbeteren. Het onderzoek is onlangs gepubliceerd in Journal of the American Chemical Society.
Actief in tumorweefsel
De moleculen bestaan uit mangaan en organische componenten en blijven inactief in gezond weefsel. In de licht zure omgeving van tumoren worden ze geactiveerd. Daarbij komen mangaanionen vrij die het MRI-contrast versterken én tegelijkertijd een therapeutisch effect veroorzaken dat kankercellen beschadigt.
Een belangrijk voordeel is dat de moleculen de bloed-hersenbarrière kunnen passeren en zich ophopen in hersentumoren zoals glioblastomen. Dit type tumor is berucht moeilijk te detecteren en te behandelen, waardoor deze eigenschap klinisch relevant kan zijn.
Veiliger alternatief voor gadolinium
De nieuwe technologie biedt mogelijk ook een veiliger alternatief voor gadolinium, een metaal dat veel wordt gebruikt in MRI-contrastmiddelen maar zich in het lichaam kan ophopen en bijwerkingen kan veroorzaken. Volgens onderzoeker Farah Benyettou is het doel om artsen in staat te stellen tumoren niet alleen beter te zien, maar ook direct te behandelen. Ali Trabolsi benadrukt dat de unieke moleculaire structuur mogelijkheden biedt die traditionele medicijnen niet hebben.
De ontwikkeling past binnen een bredere trend richting zogeheten ‘theranostics’, waarbij diagnose en behandeling worden gecombineerd. Dit kan leiden tot snellere, preciezere en mogelijk veiligere zorgtrajecten voor kankerpatiënten. Hoewel verdere klinische studies nodig zijn, laten de resultaten zien dat geïntegreerde MRI-therapie een veelbelovende stap kan zijn in de toekomst van oncologische zorg.
Glioblastoom behandelinnovatie
Vorig jaar ontwikkelden Zweedse onderzoekers een innovatieve behandelmethode voor glioblastoom, een agressieve hersentumor met een slechte prognose. De aanpak maakt gebruik van elektrisch geleidend nanomateriaal dat direct in de tumor wordt geïnjecteerd. Hierdoor kan elektrotherapie, specifiek irreversibele elektroporatie, worden toegepast zonder invasieve chirurgie.
De nanodeeltjes vormen een biologisch afbreekbare hydrogel die elektrische pulsen geleidt en tumorcellen vernietigt, terwijl ook een immuunreactie wordt gestimuleerd. In tegenstelling tot traditionele methoden zijn geen metalen elektroden nodig, wat risico’s voor kwetsbaar hersenweefsel vermindert. De techniek vereist slechts een injectie en biedt daarmee een veelbelovend, minder invasief alternatief voor bestaande behandelingen, met potentie om de neuro-oncologische zorg ingrijpend te verbeteren.
