Vijf dagen lang droeg ik een HRV-meter (heart rate variability) om te zien waar ik mijn gezondheid nog kon optimaliseren. Na een lange verbouwing wist ik dat mijn lichaam moe was en zocht ik naar praktische manieren om mijn zenuwstelsel meer rust te gunnen. Ik dacht zelf aan oplossingen zoals mijn slaaproutine of voeding, maar vond antwoorden in een andere hoek.
Afgelopen vrijdag kwam een bevriend stel uit Duitsland op bezoek. Ik was blij dat ze contact hadden opgenomen en keek ernaar uit ze te ontvangen. Maar dat was inmiddels meer dan een maand geleden en na een lange week was ik moe. Ik zag er zelfs een beetje tegenop.
Maar ja, dit was een unieke kans om ze te zien, vertelde ik mezelf.
Dus had ik toch uitgebreid gekookt en tafelden we lang. Zie je wel, toch een leuke avond. Goed dat ik niet had afgezegd, dacht ik later die avond.
Net voor het slapen gaan vroegen ze of ze konden blijven logeren. Dat kwam eigenlijk helemaal niet goed uit, maar hun vraag weigeren ging in tegen mijn Afrikaanse achtergrond, waarin gastvrijheid hoog in het vaandel staat.
De volgende ochtend keek ik naar de gegevens van mijn HRV-meter. Daarin zag ik dat mijn lichaam die avond gedurende langere tijd signalen van verhoogde belasting liet zien. Tegen het einde van de avond was een duidelijke piek zichtbaar, rond het moment waarop ik over mijn eigen weerstand heen stapte om toch de perfecte gastvrouw te zijn.
Een HRV-meting kan natuurlijk niet vertellen wat precies de oorzaak van zo'n lichamelijke reactie is. Hartslagvariabiliteit wordt door verschillende factoren beïnvloed. Maar de meting zette me wel aan het denken. Want rationeel had ik bedacht dat ik blij was dat onze vrienden waren gekomen en ik had daadwerkelijk een leuke avond gehad. Tegelijkertijd leek mijn lichaam aan te geven dat de avond ook iets van mij vroeg.
Stress die je niet als stress ervaart
Dit bevestigde voor mij wat ik de afgelopen jaren heb geleerd tijdens mijn verdieping in leefstijlgeneeskunde en andere visies op gezondheid: gezondheid beperkt zich niet tot de fysieke laag. We kunnen nog zo goed eten en slapen, maar ook stress en onvoldoende herstel kunnen onze gezondheid beïnvloeden.
Bij stress denken de meeste mensen aan een ingrijpende gebeurtenis of hoge werkdruk. Mijn ervaring is dat het niet altijd zo aan de oppervlakte ligt als we denken.
Ik voelde me die avond namelijk niet gestrest. Ik had een leuke avond.
Dit soort – ik noem het voor het gemak even onzichtbare – stress vertaalt zich in de praktijk soms naar weerstand. Een brok in de keel. Een knoop in de maag. We kunnen fysiek voelen dat we iets eigenlijk niet willen, terwijl we rationeel genoeg redenen hebben bedacht om het toch te doen.
Juist die spanning tussen wat we denken en wat we lichamelijk ervaren, vind ik interessant. De HRV-meting bewees niet waardoor mijn lichaam die avond werd belast, maar maakte me wel bewuster van signalen waar ik anders misschien aan voorbij was gegaan.
Maar je kunt niet altijd doen wat je wilt
In mijn zoektocht om deze belasting te verminderen heb ik me regelmatig afgevraagd: hoe pak ik dit aan in een leven waarin ik – en ik vermoed u ook – niet altijd kan doen wat ik wil?
Mijns inziens kunnen we meer ruimte geven aan hoe het met ons lichaam gaat, zonder dat we daarvoor afstand hoeven te doen van onze normen en waarden.
Ik zal de volgende keer nog steeds een gastvrije gastvrouw zijn. Maar ik hoef misschien niet zo uitgebreid te koken als ik eigenlijk moe ben – hoe lastig mijn ego dat ook zal vinden. Ik kan eerlijk zeggen hoe ik erbij zit, in plaats van er stilzwijgend overheen te stappen. En we kunnen samen zoeken naar een andere oplossing voor de nacht, zonder dat ik daarvoor over mijn eigen grens hoef te gaan.
Ironisch eigenlijk. Ik droeg vijf dagen lang een HRV-meter om te ontdekken wat ik nog méér kon doen om mijn gezondheid verder te optimaliseren.
En leerde dat ik misschien juist wat minder hard hoef te werken.
Voeg ICT&health toe aan Google
Show more content from ICT&health in Google Search.