Persoonlijker behandeling van nierpatiënten via thuis meten

Patiënten met chronische nierschade kunnen mogelijk vaker thuis worden gemeten om hun behandeling beter op de individuele patiënt af te stemmen. Dat blijkt uit de Optimize@HOME-studie, die werd uitgevoerd bij ZGT in Almelo en gecoördineerd vanuit het UMCG. Deelnemers maten meerdere keren per week onder meer hun urine, bloeddruk, gewicht en bloed. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Diabetes, Obesity and Metabolism.

Aan het onderzoek deden elf patiënten van de polikliniek Nefrologie van ZGT mee. Zij hadden chronische nierschade en diabetes type 2. Arts-onderzoeker en promovendus Jelle Beernink onderzocht of thuismetingen kunnen helpen om nierbeschermende medicatie beter af te stemmen op de individuele patiënt.

Patiënten met chronische nierschade krijgen medicijnen om hun nieren te beschermen. Welke medicijnen worden voorgeschreven, wordt bepaald aan de hand van richtlijnen. Niet iedere patiënt reageert echter hetzelfde op een behandeling. Daarnaast kunnen er meerdere maanden zitten tussen controles in het ziekenhuis. Tijdens de studie verzamelden de deelnemers daarom meerdere keren per week thuis urine. Ook namen zij via een vingerprik bloed af en maten zij zelf hun bloeddruk en gewicht. Vooral de hoeveelheid eiwit in de urine geeft informatie over het effect van de behandeling.

Aangepaste behandeling

Wekelijks werd met de thuismetingen gevolgd hoe de patiënten op het medicijn reageerden. Na drie weken werd de behandeling op basis van die metingen gepersonaliseerd. De behandeling werd voortgezet, aangepast of uitgebreid met een ander nierbeschermend medicijn. Daarna werd opnieuw gekeken naar het effect van de aangepaste behandeling. De thuismetingen bleken goed uitvoerbaar. Alle geplande urinemonsters werden verzameld en ook vrijwel alle andere metingen lukten. De deelnemers waren positief over deze manier van onderzoek doen.

Tijdens het onderzoek hoefden de deelnemers bovendien maar één keer naar het ziekenhuis. Vrijwel alle metingen konden thuis worden gedaan, terwijl tegelijkertijd meer gegevens over de reactie op de behandeling werden verzameld. De aanpak kan ook mogelijkheden bieden voor mensen die minder mobiel zijn of voor wie reizen naar het ziekenhuis lastig is. Zij zouden hierdoor in de toekomst mogelijk makkelijker aan wetenschappelijk onderzoek kunnen deelnemen.

Reacties op behandelingen

De studie laat zien dat thuismetingen kunnen worden gebruikt om vaker te volgen hoe een patiënt op een behandeling reageert en de behandeling op basis daarvan tijdig te personaliseren. Wat deze aanpak op langere termijn betekent voor de nierfunctie en het aantal ziekenhuisbezoeken, moet uit vervolgonderzoek blijken.

ZGT nam inmiddels deel aan een internationale vervolgstudie. Daarnaast zijn er plannen voor een grotere internationale studie in 2027. De aanpak wordt daarmee verder onderzocht als mogelijke manier om de behandeling van patiënten met chronische nierschade persoonlijker af te stemmen.

Vorige week schreven we nog over de groei van digitale thuismonitoring in het Catharina Ziekenhuis. Daar werden dit jaar al meer dan 5.000 patiënten thuis begeleid, ruim drie keer zoveel als eind 2024. De thuismonitoring wordt inmiddels ingezet bij meer dan vijftien patiëntengroepen. De ontwikkeling laat zien dat het volgen en begeleiden van patiënten steeds minder afhankelijk hoeft te zijn van een bezoek aan het ziekenhuis.