Kliniek ViaSana heeft op haar website een AI-assistent geïntroduceerd die patiënten inzicht geeft in zowel de eigen wachttijden als die van andere zorginstellingen. De digitale assistent meldt transparant dat de wachttijd voor een afspraak bij rugklachten boven het landelijk gemiddelde ligt, terwijl patiënten voor een nieuwe heup of knie juist snel terechtkunnen. In de eerste maand werden via deze route honderden patiënten over wachttijden geïnformeerd en beter keuzes konden maken.
ViaSana richt zich op de diagnostiek en behandeling van bewegings- en pijnklachten en combineert een sterke specialisatie met een efficiënte organisatie. Daarmee zet de kliniek in op kwalitatieve zorg en het beperken van wachttijden.
Inefficiënt verwijsproces
ViaSana geeft aan dat het kiezen van de juiste zorgverlener voor veel patiënten lastig is. Zij moeten op het moment van de huisartsverwijzing al beslissen naar welke zorginstelling zij willen. Maar huisartsen hebben via het verwijssysteem alleen inzicht in de wachttijd tot het eerste polikliniekbezoek, niet tot een eventuele operatie.
"Het komt vaak voor dat de wachttijd tot de eerste afspraak kort is, maar tot een operatie lang. Overstappen naar een ander kan, maar kost tijd en geld”, legt orthopedisch chirurg Tony van Tienen uit. Bovendien moeten de resultaten van beeldvormend onderzoek daarna nog van de ene zorginstelling naar de andere zorginstelling worden doorgestuurd.
Volgens Van Tienen leidt het overstappen tot nog langere wachttijden omdat de nieuwe dokter de patiënt ook eerst op de polikliniek wil zien en zelf wil beoordelen of een operatie nodig is.
Wachttijden in kaart
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) brengt alle wachttijden in kaart, waarna deze worden gepubliceerd via ZorgkaartNederland. Toch zijn veel patiënten zich hier niet van bewust, of ontdekken zij deze informatie pas nadat ze al zijn doorverwezen en van de specialist horen hoe lang de wachttijd tot een operatie is.
Volgens ViaSana ligt de oplossing voor de hand: zorginstellingen kunnen eenvoudig de gemiddelde wachttijden in Nederland overnemen op hun eigen website. Het zou volgens hen nog beter zijn als ook het verwijssysteem voor huisartsen deze wachttijden voor mogelijke operaties inzichtelijk maakt. Zo kan de patiënt gerichter kiezen voor een zorgverlener en wordt wachtlijstbemiddeling door de zorgverzekeraar minder vaak noodzakelijk.
Uit een recente analyse door het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) van NZa-data, blijkt dat de gemiddelde wachttijd voor een bezoek aan de polikliniek tussen 2022 en 2025 is gestegen van 34 naar 42 dagen. Bij meer dan de helft van de behandelingen wordt de landelijke Treeknorm (de maximaal aanvaardbare wachttijd in de Nederlandse zorg) van vier weken voor een eerste consult niet gehaald. "En daar komt de wachttijd voor eventuele diagnostiek of een operatie vervolgens nog bovenop," benadrukt Van Tienen. “Meer transparantie is nodig.”
AI-software radiologie
In oktober 2025 schreven we ook over de oplossing van Maasstad Ziekenhuis bij het verkorten van de wachttijden op radiologie: Het ziekenhuis gebruikt AI-software ‘Deep Resolve’ om MRI-scans sneller uit te voeren. Deze technologie vermindert ruis in beelden, waardoor de scantijd korter wordt zonder kwaliteitsverlies. Hierdoor kunnen per scanner dagelijks ongeveer vijf extra patiënten geholpen worden en zijn de wachttijden met gemiddeld vijf weken afgenomen. Dit leidt tot snellere diagnoses en meer comfort voor patiënten, terwijl het ook helpt om de impact van de hoge vraag naar MRI-onderzoeken en het tekort aan laboranten te verminderen.
