Ziekenhuis Rijnstate meldt dat alarmmoeheid onder verpleegkundigen kan afnemen door het aantal medische alarmen doelgericht te reduceren. Op de Intensive Care (IC) leidde een project tot minder prikkels en een efficiëntere werkomgeving, zonder verlies van patiëntveiligheid. Alarmmoeheid ontstaat bij een overvloed aan signalen. Hierdoor kunnen cruciale meldingen worden gemist met risico’s op fouten, hogere werkdruk. Ook heeft het nadelige gevolgen voor het herstel van patiënten. Ook kunnen volgens de betrokken onderzoekers patiënten overlijden.
Rijnstate meldt dat patiënten en hun familieleden de constante geluidsoverlast als belastend ervaren. Meer dan zeventig procent van de IC-patiënten ontwikkelt bovendien het Post Intensive Care Syndroom na opname, waardoor een rustiger omgeving essentieel is. De IC van Rijnstate streeft daarom naar een ‘stille IC’, waarin alarmen niet langer direct in de patiëntenkamer klinken.
Analyse alarmeringsketen
De eerste stap in dit proces bestaat uit het terugdringen van onnodige alarmen van medische apparatuur. Het project begon met een grondige analyse van de bestaande alarmen en de alarmeringsketen. Vervolgens zijn verbeteringen stapsgewijs ingevoerd en geëvalueerd. Het uiteindelijke doel is een gestandaardiseerd plan voor systematische alarmreductie, dat op alle afdelingen met medische alarmering toepasbaar is en voortdurend wordt doorontwikkeld.
Tijdens de eerste optimalisatieronde daalde het aantal alarmen op de IC van gemiddeld vijf naar drie per uur. Die afname kwam onder meer door het inschakelen van SpO Smart Delay voor saturatiealarmen. Ook werden gele bewakingsalarmen vertraagd en de herhaalfrequentie verlaagd. Daarnaast verbeterde de alarmacceptatie door het personeel. Pogingen om blauwe alarmen te vertragen werkten averechts. Het aantal nam juist toe. De patiëntveiligheid bleef behouden: kritische rode alarmen bleven stabiel en incidentmeldingen bleven uit.
Tweede optimalisatieronde
Tijdens de tweede optimalisatieronde zijn verdere aanpassingen doorgevoerd. Zo wordt het blauwe alarm ‘afleiding los’ pas doorgestuurd als er geen ECG-meting meer mogelijk is. Ook is de standaard ondergrens voor de hartfrequentie verlaagd en wordt niet meer gealarmeerd op de systolische arteriële bloeddruk. Daarnaast wordt het volume van de bewakingsmonitor verlaagd, wat naar verwachting zorgt voor minder zintuiglijke prikkels in de patiëntenkamer. Een eerste evaluatie op de afdeling liet zien dat er zo weinig alarmen binnenkwamen dat verpleegkundigen controleerden of de instellingen nog juist waren, wat inderdaad zo bleek te zijn. Kritische alarmen werden niet gemist en tot op heden zijn er geen nieuwe incidentmeldingen gedaan.
Door de goede resultaten gaat Rijnstate de aanpak in alarmen uitbreiden naar andere afdelingen met medische alarmering. De Spoedeisende Hulp, Medium Care en de afdeling Hartziekten hebben zich al aangemeld om een eigen alarmreductieproject te starten. Het uiteindelijke doel is een beheersplan voor het medisch alarmeringssysteem dat systematische alarmreductie structureel borgt, zodat zowel patiënten als zorgverleners profiteren van een stillere en veiligere zorgomgeving.
Samenwerking
In oktober 2024 schreven we ook over een onderzoek dat het Catharina Ziekenhuis in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven deed naar alarmmoeheid op de IC en de operatiekamer. Het Catharina Ziekenhuis liet toen weten dat verpleegkundigen, artsen en patiënten op de IC in drie maanden tijd één miljoen alarmen te verwerken krijgen. Reden voor de afdelingen Intensive Care (IC) en anesthesiologie van het Catharina Ziekenhuis om de IC’s en de operatiekamers (OK’s) stiller te maken.
