Digitale zorginnovaties worden in hoog tempo ontwikkeld en getest. Maar hoe bepaal je eigenlijk of zo’n innovatie écht waarde toevoegt voor cliënten, zorgprofessionals en organisaties? Volgens bijzonder hoogleraar en Vilans-expert Henk Herman Nap ligt daar een steeds urgenter vraagstuk, zeker nu AI en hybride zorg zich sneller ontwikkelen dan traditionele evaluatiemethoden kunnen bijhouden, zo vertelde hij op 21 mei in zijn oratie. In ICT&health 3, 2026, gaat Nap dieper in op nut en noodzaak van waarde(n)gedreven technologie.
Prof.dr. Henk Herman Nap is sinds 1 mei 2025 bijzonder hoogleraar Value-Based Digital Care Innovations aan de faculteit Industrial Engineering and Innovation Sciences van de Eindhoven University of Technology. Hij wijdde in zijn oratie uit over de vraag hoe de waarde van digitale zorgtechnologie in de langdurige zorg beter en mensgerichter kan worden beoordeeld.
Daarbij staat centraal dat cliënten, zorgprofessionals en mantelzorgers ieder andere waarden en belangen kunnen hebben, terwijl technologische ontwikkelingen – mede door AI – zich snel opvolgen. Nap onderzoekt hoe zorginnovaties niet alleen technisch of financieel, maar vooral ook vanuit het perspectief van gebruikers en dagelijkse zorgpraktijk consistent kunnen worden geëvalueerd.
Waardevol maar inefficiënt
De afgelopen jaren zag Nap hoe in verschillende regio’s vrijwel gelijktijdig vergelijkbare pilots met dezelfde zorgtechnologie werden uitgevoerd, zo schetst hij in een interview met ICT&health. Waardevol, noemt hij dat op zichzelf, maar ook inefficiënt. Juist daarom werd vijf jaar geleden het Consortium Waardebepaling opgericht, samen met partijen als Digizo.nu, Anders Werken in de Zorg en NeLL. Het doel: beter inzicht krijgen in wat digitale en hybride zorginnovaties daadwerkelijk opleveren — en voorkomen dat organisaties telkens opnieuw hetzelfde wiel uitvinden.
Een van de eerste concrete voorbeelden is onderzoek naar spraakgestuurd rapporteren in de langdurige zorg. Binnen relatief korte tijd werden bestaand bewijs, praktijkervaringen en kennishiaten gecombineerd. Volgens Nap laat dat zien dat waardebepaling sneller en structureler georganiseerd kan worden dan nu vaak gebeurt. “We zagen op een gegeven moment 30 vrijwel identieke pilots voor één type technologie. Dat kan beter.”
Meer dan alleen kostenbesparing
Toch draait waardebepaling volgens Nap nadrukkelijk niet alleen om economische effecten. Juist de zachte waarden blijken lastig meetbaar: gebruiksvriendelijkheid, werkdruk, waardigheid of kwaliteit van leven. Zeker in de langdurige zorg levert dat ingewikkelde vragen op.
Daar komt bij dat digitale zorgtechnologie voortdurend verandert. Waar klassieke medische studies soms jaren duren, krijgen AI-toepassingen en hybride zorgplatformen ondertussen alweer nieuwe functies of updates. Dat wringt met bestaande onderzoeks- en bekostigingsmodellen. “Waardebepaling kan dus niet statisch zijn.” De discussie gaat daarmee over een bredere vraag: hoe voorkom je dat zorginnovatie sneller ontwikkelt dan de manier waarop de zorgsector waarde, kwaliteit en bekostiging kan beoordelen?
Het volledige artikel is te lezen in editie 3, 2026 van ICT&health, die op 12 juni verschijnt.
