ICT&health maakt op deze website gebruik van cookies en vergelijkbare technieken. Wij gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website goed functioneert, om uw voorkeuren op te slaan, om inzicht te krijgen in bezoekersgedrag, maar ook voor marketingdoeleinden. Meer informatie vindt u op onze privacy policy.
Cookie instellingen
Accepteer alle cookies
Cookie instellingen
Pas de cookie-instellingen aan naar jouw persoonlijke voorkeur en bevestig jouw keuze. Noodzakelijke cookies zijn altijd noodzakelijk om deze website te kunnen bezoeken. U kunt uw voorkeur op ieder moment wijzigen of intrekken.
Noodzakelijk
(1)
Google Analytics
Het bijhouden van geanonimiseerde bezoekersstatistieken bij het gebruik van de website.
Functioneel
(2)
Google Analytics
Het bijhouden van persoonlijke bezoekersstatistieken bij het gebruik van de website.
Google Tag Manager
Het beheren van tags en het bijhouden van gegevens over het gebruik van de website.
Marketing
(1)
Google Ads
Het tonen van gerichte advertenties op basis van het gebruik van de website.
Mijn keuze bevestigen
Alleen noodzakelijke cookies
Accepteer alle cookies
Sluit
Waar bent u naar op zoek?
U heeft {free_articles_per_month} premium artikelen gratis gelezen.
Om onderstaande en alle andere premium artikelen te lezen, moet u inloggen of een account aanmaken.
Bent u al lid?
Log dan in om alle andere premium artikelen te lezen.
De zorg is in volle transitie. De stijgende zorgvraag en het groeiende personeelstekort laten zich niet meer oplossen met alleen procesoptimalisatie. We kunnen de toekomst niet tegemoet treden met oude structuren en losse projecten. Digitalisering is niet langer een ondersteunende discipline – het ís de ruggengraat van de zorg van morgen. Toch worstelen veel organisaties met dezelfde vraag: hoe brengen we mens, proces en techniek écht samen? Hoe zorgen we ervoor dat bestuur, zorgprofessionals en IT niet naast, maar mét elkaar sturen op de benodigde transformatie?
Om die puzzel inzichtelijk te maken, ontwierp Dennis Groen, informatiearchitect van het Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis (ETZ, met locaties in Tilburg en Waalwijk) het 15-vlaksmodel – een praktisch denk- en werkraamwerk dat de dynamiek binnen zorgorganisaties in kaart brengt. ETZ-CMIO Margot Verheijen gaf tijdens de uitwerking nog belangrijke inzichten mee. Het model combineert twee beproefde kaders: het Amsterdamse negenvlak van Rik Maes (gericht op informatiemanagement) en het vijf-lagenmodel van Nictiz (gericht op interoperabiliteit in de zorg).
Door deze modellen te verweven, ontstaat een krachtig instrument dat zichtbaar maakt wie op welk niveau aan het stuur zit – strategisch, tactisch of operationeel – én hoe deze niveaus elkaar raken via vijf lagen: organisatie, processen, informatie, applicaties en techniek.
Wat toont het 15-vlaksmodel?
Op de verticale as van het 15-vlaksmodel (zie afbeelding) onderscheiden we drie pijlers:
1. Strategisch (richten): bepaalt de koers, doelen en kaders;
2. Tactisch (inrichten): vertaalt strategie naar plannen, structuren en middelen; 3. Operationeel (verrichten): voert de plannen uit in de dagelijkse praktijk.
De horizontale as toont de vijf lagen van een digitale zorgorganisatie:
Proces – (zorg-)processen die de missie realiseren;
Informatie – data en kennis die deze (zorg-)processen voeden;
Applicaties – systemen waarmee informatie wordt vastgelegd en gedeeld;
Techniek – infrastructuur die het geheel draaiende houdt.
Dat levert vijftien vlakken op: een raster waarin iedere functie of rol in de organisatie te plaatsen is. Van bestuurder tot verpleegkundig informatiespecialist, van CIO tot functioneel beheerder. Het model maakt zichtbaar waar verantwoordelijkheden liggen, waar kaders ontbreken en waar energie weglekt. De randvoorwaarden wet- en regelgeving en veiligheid lopen over alle lagen heen, omdat ze álle aspecten van de digitale zorg raken.
Gebruik in praktijk
Breng de sleutelfiguren in kaart
Leg het 15-vlaksmodel op tafel met collega’s uit zorg, beleid en IT. Vul samen in wie de koers bepaalt, wie de vertaalslag maakt en wie uitvoert. Vaak blijkt dat verantwoordelijkheden versnipperd zijn, overlappen of dat cruciale rollen ontbreken.
Gebruik het als analysetool
Loop eens een project na dat stroef verliep. Plot de betrokken functies in het model. Vaak zie je dat iemand op een te hoog of te laag niveau acteert – of dat de verkeerde laag beslissingen neemt. Het model helpt deze dynamiek te herstellen.
Ontwerp governance en werkgroepen
slimmer
Door per vlak de juiste vertegenwoordigers te benoemen, ontstaat vanzelf balans tussen strategie, beleid en uitvoering. Zo voorkom je blinde vlekken en creëer je draagvlak.
Van ondersteunend naar strategisch
Te lang werd IT in de zorg gezien als ‘ondersteunend’. Maar tegenwoordig is digitale innovatie een strategisch thema. CIO’s, CMIO’s en CNIO’s zijn niet langer leveranciers van systemen, maar mede-architecten van de zorg van morgen. Het 15-vlaksmodel helpt hen die rol concreet te maken: het brengt structuur, geeft taal aan samenwerking en maakt zichtbaar waar bestuur en operatie elkaar moeten vinden.
Waarom dit ertoe doet
De grootste uitdaging in digitale zorgtransformatie is niet techniek – het is verbinding. Tussen mensen, tussen afdelingen, tussen doelen en uitvoering. Het 15-vlaksmodel maakt die verbinding tastbaar. Het biedt een gemeenschappelijke taal om samen te bouwen aan een toekomstbestendige zorgorganisatie, waarin digitale transformatie niet iets is wat ‘ergens’ gebeurt, maar iets waar iedereen onderdeel van is.
Dus: print het model uit, pak een stift en begin het gesprek. De zorg van morgen ontstaat vandaag – in de dialoog tussen mensen, processen en technologie.
