Volgens Nicole Stolk, bestuursvoorzitter van het Albert Schweitzer ziekenhuis, verschuift de discussie over AI in de spreekkamer langzaam van belofte naar praktische toepasbaarheid. Binnen het mProve Funxlab werken zeven topklinische ziekenhuizen samen aan de inzet van AI-transcriptie voor automatische verslaglegging. Daarbij draait het niet alleen om tijdswinst, maar ook om kwaliteit, integratie en het voorkomen van afhankelijkheid van één leverancier.
Waar AI in de zorg lange tijd vooral onderwerp van pilots was, wordt transcriptie in de spreekkamer inmiddels dagelijks toegepast. Binnen het mProve-project ‘Transcriptie in de Spreekkamer’ zijn zes van de zeven deelnemende ziekenhuizen live met spraakgestuurde AI-oplossingen die consulten automatisch omzetten in gestructureerde verslagen, zo schrijft redactieraadlid Stolk in editie 2, 2026 van ICT&health.
De software luistert tijdens een consult mee, zet het gesprek vrijwel direct om in tekst en genereert een conceptverslag voor het elektronisch patiëntendossier (EPD). Snelheid blijkt daarbij essentieel. In drukke poliklinieken moet een verslag vrijwel direct beschikbaar zijn om praktisch bruikbaar te blijven.
Integratie als voorwaarde
Volgens Stolk ligt daar nog een belangrijke uitdaging. Hoewel de transcriptiesoftware steeds beter functioneert, ontbreekt vaak nog volledige integratie met het EPD. Daardoor zijn zorgverleners soms nog aangewezen op tussenstappen zoals copy-paste. Dat beperkt de tijdswinst en maakt opschaling lastiger.
Toch ziet de auteur ook vooruitgang. Publicatie van het mProve-whitepaper leidde volgens haar tot versnelling bij leveranciers van koppelingen met EPD-systemen. Juist die integratie is volgens Stolk nodig om AI-transcriptie van losse toepassing naar volwaardige workflowondersteuning te brengen.
De impact verschilt bovendien per zorgsetting. Bij korte vervolgconsulten blijft de winst beperkt, maar bij langere gesprekken binnen beschouwende specialismen ontstaat volgens de metingen wel degelijk structurele tijdsbesparing.
Meerwaarde voor verpleegkundigen
Ook verpleegkundigen ervaren voordelen van de technologie. In een casus rond gesprekken van een eerste verantwoordelijke verpleegkundige (EVV) werd gemiddeld ruim zes minuten netto tijdswinst per verslag gemeten, inclusief correcties.
Daarnaast beoordeelden verpleegkundigen meerdere AI-verslagen kwalitatief beter dan handmatig geschreven referentieverslagen. Juist in een sector waar personeelstekorten blijven oplopen, kan vermindering van registratielast volgens Stolk veel verschil maken.
Tegelijkertijd blijft medische betrouwbaarheid cruciaal. Een fout gespelde medicatienaam of onvolledig verslag kan het vertrouwen in de technologie direct ondermijnen. Daarom hanteren de deelnemende ziekenhuizen een praktische toets: kan een verslag na controle daadwerkelijk zonder extra aanpassingen het EPD in?
Objectief vergelijken
Binnen het AI Validatielab van mProve worden leveranciers daarom niet alleen technisch beoordeeld, maar ook getest in realistische zorgsituaties. Zorgverleners, ICT-specialisten en data scientists beoordelen onder meer de kwaliteit van output, schaalbaarheid en ondersteuning.
Volgens Stolk is dat nodig om vendor lock-in te voorkomen. Door meerdere leveranciers periodiek en objectief te vergelijken, ontstaat meer ruimte voor concurrentie, kwaliteitsverbetering en realistische prijsmodellen.
De ontwikkeling stopt bovendien niet bij transcriptie alleen. De volgende stap dient zich al aan in de vorm van AI-agents die actief workflows ondersteunen en administratieve taken voorbereiden. Juist daarom vraagt AI in de spreekkamer volgens de auteur niet alleen om technologische innovatie, maar ook om duidelijke afspraken over validatie, governance en samenwerking.
Het hele artikel is te lezen in ICT&health 6, 2025 en in het online magazine.
