App helpt mantelzorgers omgaan met gedrag bij dementie

Een app met gepersonaliseerde adviezen kan mantelzorgers van mensen met dementie helpen om beter om te gaan met gedragsproblemen zoals agitatie, agressie, rusteloosheid en dwaalgedrag. Uit een gerandomiseerde studie van onderzoekers van Drexel University en de University of California, Davis, blijkt dat het gebruik van de app WeCareAdvisor de ervaren belasting van mantelzorgers vermindert en hun welzijn kan verbeteren.

Volgens de onderzoekers is dit de eerste gerandomiseerde studie naar een app die mantelzorgers systematisch ondersteunt bij het aanpakken van gedragsproblemen bij dementie met interventies zonder medicatie.

Persoonlijke adviezen

Gedragsveranderingen komen in verschillende stadia en vormen van dementie voor, maar worden volgens de onderzoekers binnen de zorg nog regelmatig onvoldoende herkend en behandeld. Mantelzorgers beschikken bovendien niet altijd over voldoende kennis van niet medicamenteuze interventies. Juist deze aanpak geldt als eerste behandelkeuze bij veel gedragsproblemen.

WeCareAdvisor moet mantelzorgers daarbij ondersteunen. De toepassing is gebaseerd op de zogenoemde DICE Approach. Via een reeks vragen helpt de app gebruikers om problematisch gedrag te beschrijven, mogelijke onderliggende oorzaken te onderzoeken en passende strategieën te selecteren. Vervolgens kunnen mantelzorgers evalueren of deze aanpak effect heeft. Op basis van de specifieke situatie genereert de app gepersonaliseerde adviezen voor interventies zonder medicatie. Daarnaast bevat WeCareAdvisor gecontroleerd educatief materiaal en ontvangen gebruikers dagelijks ondersteunende tips via sms.

Minder stress en gedragsproblemen

Voor de gerandomiseerde studie werden deelnemers geselecteerd die zichzelf beschouwden als de belangrijkste mantelzorger van een familielid met dementie. Zij werden verdeeld over twee groepen. De ene groep kreeg direct toegang tot WeCareAdvisor, terwijl de andere groep de app pas later kon gebruiken. De onderzoekers interviewden de deelnemers bij aanvang en na één en drie maanden. Daarbij keken ze onder meer naar het gebruik van de app, het welzijn en de ervaren stress van mantelzorgers en de frequentie en ernst van gedragsproblemen bij de persoon met dementie.

Na drie maanden rapporteerden mantelzorgers die de app direct konden gebruiken een kleine, maar statistisch significante vermindering van de stress die zij ervoeren door gedragsproblemen. Ook rapporteerde deze groep minder gedragsproblemen, minder functionele afhankelijkheid en daarmee samenhangende belasting. Het algemene welzijn van de mantelzorgers verbeterde eveneens.

Volgens onderzoeksleider Laura N. Gitlin waren de effecten klein tot middelgroot, maar wijzen de resultaten erop dat digitale ondersteuning de kwaliteit van leven van mantelzorgers kan verbeteren. De deelnemers gebruikten de app gemiddeld ongeveer één keer per maand. Vooral de dagelijkse tips, betrouwbare informatie en op de persoonlijke situatie afgestemde strategieën werden gewaardeerd.

Mantelzorger centraal in dementiezorg

De mantelzorgers in het onderzoek hadden gemiddeld te maken met ongeveer zes uitdagende gedragssymptomen per maand, waaronder agitatie, rusteloosheid en dwaalgedrag. Het gebruik van de app zorgde er niet voor dat al deze symptomen verdwenen, maar verminderde wel de stress die mantelzorgers hierdoor ervoeren.

Dat is volgens medeonderzoeksleider Helen C. Kales een relevante uitkomst. Eerder onderzoek liet zien dat de mate waarin een mantelzorger stress ervaart een belangrijke voorspeller kan zijn voor het zorggebruik van mensen met dementie, waaronder bezoeken aan de spoedeisende hulp en ziekenhuisopnames.

Volgens de onderzoekers ontbreken effectieve geneesmiddelen die het brede spectrum aan gedragsproblemen bij dementie kunnen behandelen. Digitale hulpmiddelen zoals WeCareAdvisor kunnen daarom een aanvullende rol spelen door mantelzorgers praktische, niet medicamenteuze strategieën aan te reiken. De resultaten kunnen worden gebruikt om dergelijke technologische interventies voor dementiezorg verder te ontwikkelen en te verfijnen.

Mantelzorg platform in Nederland

Ook in Nederland is aandacht voor het welzijn van mantelzorgers. Zo lanceerde zorgverzekeraar Menzis begin 2025, samen met Hello 24/7, een digitaal platform om mantelzorgers beter te ondersteunen. Via de Hello 24/7 app kunnen zij zorgtaken organiseren en verdelen onder familieleden, vrienden en vrijwilligers. Daarmee willen de organisaties mantelzorgers ontlasten en tegelijkertijd de druk op de professionele zorg verminderen.

Het platform brengt verschillende bestaande diensten van Menzis samen op één plek. Gebruikers krijgen onder meer toegang tot de Mantelzorgmakelaar, cursussen en mogelijkheden voor vervangende mantelzorgondersteuning. De app is beschikbaar voor Menzis-verzekerden met een aanvullende verzekering waarin ondersteuning voor mantelzorg is opgenomen.