Rijnstate is naar eigen zeggen als eerste ziekenhuis in Nederland gestart met het gebruik van de vertaal-app Care to Translate. Met de invoering van de applicatie wil het ziekenhuis de communicatie met anderstalige patiënten verbeteren en tegelijkertijd bijdragen aan meer patiëntveiligheid. Volgens Rijnstate werd de app binnen een maand na implementatie al bijna 15.000 keer gebruikt voor vertalingen in de dagelijkse zorgpraktijk.
De inzet van digitale vertaalsystemen in de zorg neemt internationaal toe, mede door een groeiende diversiteit onder patiëntenpopulaties en de toenemende druk op zorgprocessen. Voor ziekenhuizen vormt taal daarbij regelmatig een uitdaging, vooral in situaties waarin snel en nauwkeurig communiceren essentieel is.
Gericht op zorgcommunicatie
Care to Translate is specifiek ontwikkeld voor gebruik in de zorg en ondersteunt communicatie in meer dan 130 talen. Anders dan algemene vertaaldiensten richt de applicatie zich op medisch gevalideerde standaardzinnen en zorgspecifieke communicatie.
Volgens projectleider Lonneke Geerdink van Rijnstate biedt de app zorgverleners de mogelijkheid om zowel vooraf ingestelde medische zinnen als live vertalingen te gebruiken tijdens gesprekken met patiënten. Daarnaast beschikt de applicatie over een functie voor ‘omgekeerde vertaling’, waarmee medewerkers kunnen controleren of de boodschap correct is overgekomen.
De keuze voor een gespecialiseerde zorgapplicatie is volgens het ziekenhuis bewust gemaakt. Algemene vertaalapps, zoals Google Translate, zijn niet specifiek ontworpen voor medische contexten, waar nuance en precisie van groot belang zijn. Fouten of onduidelijkheden in vertalingen kunnen in zorgsituaties directe gevolgen hebben voor diagnose, behandeling of patiëntveiligheid.
Minder afhankelijk van tolken
Binnen Rijnstate wordt de app inmiddels breed ingezet, onder meer op verpleegafdelingen, poliklinieken en bij ontvangst- en servicediensten. Volgens zorgverleners helpt de technologie om sneller basisinformatie uit te wisselen zonder te hoeven wachten op een beschikbare tolk.
Angela Steenbreker, gespecialiseerd regieverpleegkundige op de afdeling Geboortezorg, noemt goede communicatie een essentieel onderdeel van zorgverlening. Volgens haar helpt de app om anderstalige patiënten sneller te begrijpen en patiënten het gevoel te geven beter gehoord te worden.
Ook KNO-arts en hoofd-halschirurg Bertram de Kleijn ziet voordelen in de dagelijkse praktijk. Hij stelt dat patiënten het vaak als prettig ervaren om in hun eigen taal te kunnen communiceren, terwijl zorgverleners sneller duidelijkheid krijgen over klachten of symptomen.
Tegelijkertijd benadrukt Rijnstate dat digitale vertaaltechnologie geen volledige vervanging vormt voor professionele tolken. In complexe of gevoelige situaties blijft het ziekenhuis gebruikmaken van erkende tolken, conform de richtlijnen van Pharos voor het omgaan met taalbarrières in de zorg.
Brede inzet
De app is beschikbaar gesteld aan alle medewerkers met direct patiëntcontact, waaronder artsen, verpleegkundigen, doktersassistenten, receptiemedewerkers, beveiligers en service-assistenten. Daarmee wil Rijnstate communicatieproblemen op meerdere momenten in het zorgproces verkleinen.
De introductie van Care to Translate past binnen een bredere ontwikkeling waarbij zorginstellingen digitale hulpmiddelen inzetten om toegankelijkheid, inclusiviteit en patiëntveiligheid te verbeteren. Zeker in spoedsituaties of tijdens korte contactmomenten kan snelle taalondersteuning bijdragen aan efficiëntere zorgverlening en minder misverstanden. Met deze ontwikkeling positioneert Rijnstate zich nadrukkelijk als een van de voorlopers in Nederland op het gebied van digitale ondersteuning bij meertalige patiëntenzorg.
Vertaaltoestellen
In 2023 startte het Bravis ziekenhuis met het gebruik van speciale VASCO-vertaaltoestellen om de communicatie met anderstalige patiënten te verbeteren. De digitale tolk ondersteunt 150 talen en maakt het mogelijk dat patiënten rechtstreeks tegen het apparaat spreken, waarna de boodschap direct wordt vertaald. De oplossing is vooral bedoeld voor toeristen en mensen met een migratieachtergrond die geen Nederlands of Engels spreken.
Het initiatief ontstond destijds binnen de Bravis Innovatie School en werd bedacht door SEH-verpleegkundige Kim van Loon. Volgens haar leidde de communicatie met anderstalige patiënten regelmatig tot tijdverlies en misverstanden. Daarnaast moesten familieleden vaak vertalen, wat risico’s opleverde voor de privacy van patiënten.
