Een speciale app voor de nazorg na een operatie aan alvleesklierkanker verlengt het leven van patiënten met gemiddeld twee tot tweeënhalve maand. Dat blijkt uit een nieuwe studie. De winst lijkt beperkt, maar is betekenisvol voor een patiëntengroep met een zeer korte levensverwachting. Het onderzoek bouwt voort op eerdere resultaten uit 2022 over betere herkenning van complicaties na operaties postoperatief.
Al in 2022 liet onderzoek zien dat het gebruik van de app de sterfte kort na een alvleesklieroperatie halveert. Zorgverleners herkennen ernstige complicaties eerder en kunnen sneller behandelen. De app ondersteunt een vaste, intensieve werkwijze waarin patiënten in de eerste weken na de operatie nauwlettend worden gevolgd. Bij afwijkende signalen adviseert het systeem aanvullend onderzoek of ingrijpen, waardoor escalatie van problemen vaker wordt voorkomen.
Na een operatie krijgt ongeveer 1 op de 3 patiënten met alvleesklierkanker te maken met complicaties. Het lekken van vocht uit het operatiegebied in de buikholte is de meest voorkomende complicatie. Dat kan ernstige gevolgen hebben, zoals bloedvergiftiging (sepsis), inwendige bloedingen en orgaanfalen. Juist daarom is het belangrijk om complicaties zo vroeg mogelijk te herkennen en te behandelen.
Ondersteund door app
In deze studie, die op 6 februari verscheen in The Lancet Gastroenterology & Hepatology, zijn de langetermijnuitkomsten geanalyseerd van 1090 patiënten die een operatie ondergingen wegens alvleesklierkanker of verwante tumoren. Patiënten die werden gevolgd volgens de vaste aanpak, ondersteund door de app, hadden een betere overleving dan patiënten die de gebruikelijke zorg ontvingen. Gemiddeld leefden zij 2,1 maand langer. Bij patiënten met alvleesklierkanker was de overlevingswinst het grootst: 2,5 maand extra.
“Bij problemen na de operatie willen we zo snel mogelijk kunnen ingrijpen. Dat kunnen we doen door complicaties vroegtijdig vast te stellen en te behandelen,” zegt prof. dr. Hjalmar van Santvoort, hoofdonderzoeker namens de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG). Van Santvoort is hoogleraar en alvleesklierchirurg in het UMC Utrecht en het St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein.
Van Santvoort vertelt ook dat in 2022 al bleek dat de app, in combinatie met een vaste werkwijze, het risico om kort na de operatie te overlijden met de helft vermindert. De nieuwe cijfers tonen volgens Van Santvoort nu ook een voordeel op de langere termijn. Patiënten leven na de ingreep gemiddeld twee tot tweeënhalve maand langer. Hoewel dat bescheiden lijkt, is elke extra maand voor mensen met alvleesklierkanker van grote betekenis.
Samenwerking
De PORSCH-studie is uitgevoerd in alle Nederlandse ziekenhuizen waar alvleesklierkanker operaties plaatsvinden, binnen het landelijke samenwerkingsverband van de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG). Het onderzoek werd gecoördineerd vanuit het Regionaal Academisch Kankercentrum Utrecht (RAKU) voor oncologische topzorg in de regio. Het onderzoek werd mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het St. Antonius Onderzoeksfonds.
Inzet van AI
Eind vorig jaar schreven we ook over een internationale studie waaruit blijkt dat kunstmatige intelligentie alvleesklierkanker eerder en nauwkeuriger kan opsporen dan de gemiddelde radioloog. Door gebruik te maken van een zorgvuldig samengestelde dataset en het vergelijken van meer dan 250 AI-modellen, identificeerden onderzoekers het meest betrouwbare model voor diagnostiek. Omdat alvleesklierkanker vaak laat wordt ontdekt en een zeer lage overlevingskans heeft, kunnen deze bevindingen in de nabije toekomst een grote impact hebben op de standaardzorg.
