Goede data-uitwisseling is een randvoorwaarde voor passende en toekomstbestendige zorg. Toch zorgen verschillen tussen zorginformatiesystemen en een gebrekkige aansluiting op de dagelijkse praktijk er nog altijd voor dat waardevolle gezondheidsdata niet optimaal worden benut. Met de serious game Van data naar daadkracht wil Nictiz bestuurders en beleidsmakers llaten ervaren waar zorgprofessionals in de praktijk tegenaan lopen bij de uitwisseling van gezondheidsgegevens én hoe betere gebruiksvriendelijkheid kan bijdragen aan betere interoperabiliteit.
Zorgverleners lopen dagelijks tegen praktische obstakels aan bij het uitwisselen van gegevens. Toestemmingen worden niet overal op dezelfde manier vastgelegd, informatie is soms lastig terug te vinden en verschillende systemen vragen om aparte accounts of autorisaties. Dat kost tijd, verhoogt de administratieve last en vergroot de kans dat belangrijke informatie niet op het juiste moment beschikbaar is. Veel professionals lossen deze knelpunten zelf op, bijvoorbeeld door gegevens telefonisch op te vragen, waardoor de onderliggende problemen vaak buiten beeld blijven.
Obstakels ervaren
Om deze praktijkervaring naar de bestuurskamer te brengen ontwikkelde Nictiz - de landelijke kennisorganisatie voor digitale informatievoorziening in de zorg - de serious game Van data naar daadkracht, die begin april werd gelanceerd. Tijdens het spel kruipen bestuurders, beleidsmakers en andere beslissers in de rol van zorgverlener. Aan de hand van herkenbare praktijksituaties ervaren zij hoe gebrekkige interoperabiliteit en minder gebruiksvriendelijke systemen het zorgproces vertragen, de administratieve belasting vergroten en de kans op fouten verhogen.
Tijdens een speelsessie van ongeveer een uur werken deelnemers onder tijdsdruk met realistische scenario's. De opgedane ervaringen worden vervolgens vertaald naar concrete verbeteracties voor de eigen organisatie. Zo wil Nictiz de stap maken van bewustwording naar bestuurlijke daadkracht, met als uiteindelijk doel een betere uitwisseling van gezondheidsgegevens en een lagere administratieve belasting voor zorgprofessionals.
Niet alleen technisch vraagstuk
De game moet zichtbaar maken dat gebruiksvriendelijkheid niet alleen een technisch vraagstuk is, maar ook een strategische en bestuurlijke verantwoordelijkheid. Gebruikerservaring moet zo een vaste plek krijgen in de digitale strategie en organisaties ook na de implementatie van systemen blijven verbeteren, stelt Daphne Bos, adviseur bruikbare data en usability bij Nictiz, in een artikel in ICT&health 3.
“We hopen dat bestuurders na het spelen denken: hoe is de gebruiksvriendelijkheid bij ons geregeld? Dat ze zich realiseren dat ze dit moeten organiseren, bijvoorbeeld door het expliciet onderdeel te maken van beleid en hierover duidelijke afspraken te maken, samen met rollen zoals een chief medical information officer (CMIO) - zodat het structureel bij alle betrokkenen op de agenda staat."
De serious game sluit aan op het tienstappenmodel van Nictiz voor bruikbare data en bouwt voort op eerdere games over onder meer registratie aan de bron, elektronische medicatieoverdracht en digitale fitheid.
Lees het volledige artikel in ICT&health 3, 2026 en in ons online magazine.