Twintig jaar onderzoek tijdens de 4Daagse heeft veel kennis opgeleverd over de effecten van wandelen op het menselijk lichaam. Tijdens het 4Daagseonderzoek 2026 krijgen wandelaars deze week de mogelijkheid om zelf kennis te maken met de resultaten. Deelnemers kunnen zich laten testen op onder meer lichaamstemperatuur, spierkracht, bloeddruk en vochtbalans en krijgen daarmee inzicht in wat wandelen met hun lichaam doet. Het onderzoek richt zich op de lichamelijke veranderingen die optreden tijdens het wandelen.
Zo wordt gekeken naar vragen als hoe de lichaamstemperatuur zich ontwikkelt tijdens een wandeldag, welke invloed langdurige inspanning heeft op spieren en hoe het lichaam omgaat met vochtverlies. De onderzoekers brengen tijdens de 4Daagse de belangrijkste inzichten uit twee decennia onderzoek samen. Met de metingen willen zij niet alleen meer inzicht geven in de gezondheid van individuele wandelaars, maar ook laten zien wat het onderzoek heeft betekend voor de wetenschap en de organisatie van het wandelevenement.
Deelnemers kunnen onder meer hun lichaamssamenstelling, spierkracht, bloedvaten, evenwicht en vochtbalans laten onderzoeken. Daarmee krijgen zij een beeld van de manier waarop hun lichaam reageert op de inspanning van meerdere dagen wandelen.
Achter de schermen
Onderzoeksleider en hoogleraar Fysiologie Maria Hopman vertelt dat na twintig jaar 4Daagseonderzoek ze steeds beter weten wat er in het lichaam van wandelaars gebeurt. Van een stijgende lichaamstemperatuur tot veranderingen in hart en spieren. “Dit jaar openen we onze deuren. Wandelaars krijgen de gelegenheid om niet alleen hun kilometers te maken, maar ook inzicht te krijgen in zijn of haar eigen gezondheid. Iedereen is welkom”, voegt Hopman toe.
Naast de onderzoeken is er ook ruimte voor publieksactiviteiten. Medewerkers geven toelichting op de resultaten van het 4Daagseonderzoek en beantwoorden vragen over inspanning, wandelen en het menselijk lichaam. Daarnaast kunnen wandelaars via een ideeënbus suggesties doen voor toekomstige onderzoeksvragen.
Het onderzoekscentrum is geopend op:
- Maandag 20 juli van 11.00 tot 17.00 uur;
- Dinsdag 21, woensdag 22 en donderdag 23 juli van 13.00 tot 17.00 uur.
Het onderzoekscentrum bevindt zich aan de Waldeck Pyrmontsingel 75, naast de start- en finishlocatie op de Wedren.
Afgelast na hitte
Het 4Daagseonderzoek werd opgezet na de editie van 2006, die na de eerste wandeldag werd afgelast vanwege extreme hitte. Naar aanleiding daarvan startte hoogleraar Fysiologie Maria Hopman van het Radboudumc een langlopend onderzoeksprogramma naar de effecten van langdurige inspanning tijdens de Vierdaagse.
In de jaren daarna richtte het onderzoek zich onder meer op de effecten van langdurig wandelen op het hart, de vochtbalans en de lichaamstemperatuur.
Volgens de onderzoekers heeft dat onder meer de volgende bevindingen opgeleverd:
- De eerste wandeldag vraagt fysiek de meeste inspanning van deelnemers.
- Tijdens een wandeldag stijgt de lichaamstemperatuur gemiddeld met ongeveer één graad Celsius.
- Ongeveer één op de vijf wandelaars drinkt tijdens een wandeldag onvoldoende.
- Na een wandeldag kunnen tekenen van hartschade optreden. Volgens de onderzoekers lijken deze samen te hangen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten in de toekomst.
- Mensen met diabetes type 2 hebben minder medicatie nodig naarmate zij meer trainen voor de Vierdaagse.
- Bij wandelaars van ongeveer 80 jaar wordt de biologische leeftijd gemiddeld 8,2 jaar lager geschat dan de kalenderleeftijd.
- Dagelijks 30 tot 40 minuten wandelen verkleint de kans op hart- en vaatziekten.
- Wandelaars die statines gebruiken ervaren na een wandeldag volgens het onderzoek niet meer spierklachten of spierschade dan andere deelnemers.
- Met het ouder worden neemt het vermogen om de lichaamstemperatuur te reguleren af.
- Extra groenten eten verlaagt de bloeddruk bij wandelaars met een verhoogde bloeddruk.
Kleur kleding
Als de temperaturen tijdens de Vierdaagse hoog oplopen, wil het onderzoeksteam dit jaar opnieuw onderzoeken of de kleur van kleding invloed heeft op de lichaamstemperatuur tijdens langdurige inspanning. Een vergelijkbaar onderzoek uit 2023, uitgevoerd bij een temperatuur van ongeveer 25 graden Celsius, liet geen verschil zien tussen witte en zwarte kleding. De onderzoekers willen nagaan of dat bij hogere temperaturen anders is.
Deelnemers dragen tijdens de wandeldagen afwisselend witte en zwarte kleding. Daarnaast onderzoekt een tweede groep het effect van het dragen van een pet. Deze deelnemers lopen de ene dag met en de andere dag zonder pet.
Tijdens beide onderzoeken meten de onderzoekers onder meer de huid- en lichaamstemperatuur van de deelnemers. Eerder onderzoek liet zien dat de lichaamstemperatuur tijdens een wandeldag gemiddeld met ongeveer één graad Celsius stijgt. Met de nieuwe onderzoeken willen de onderzoekers vaststellen welke invloed de kleur van kleding en het dragen van een pet daarop hebben.
Slimme pleister
Vorig jaar onderzochten het Radboudumc en Philips tijdens de 4Daagse gezamenlijk hoe langdurig wandelen invloed heeft op boezemfibrilleren, een veelvoorkomende hartritmestoornis die bij veel patiënten onopgemerkt blijft. Daarvoor werd bij 140 wandelaars een ePatch geplaatst waarmee tijdens de vier wandeldagen continu het hartritme gemeten werd. Met behulp van AI werd daarna een snelle en nauwkeurige analyse van de data gemaakt.
