Onvoorspelbare beddencapaciteit, uitgestelde operaties en patiënten die op een minder passende afdeling terechtkomen: het zijn herkenbare problemen voor veel ziekenhuizen. Het Catharina Ziekenhuis laat zien dat dit anders kan. Met een kort en strak ochtendoverleg, waarin verpleegkundigen en beddencoördinatoren realtime de vraag naar en het aanbod van bedden bespreken, is de druk op de zorg aantoonbaar verminderd.
De werkwijze, bekend als Real Time Demand & Capacity (RTDC), heeft de dagelijkse praktijk ingrijpend veranderd. Het Catharina Ziekenhuis introduceerde de slimme beddenplanning eind 2024, in nauwe samenwerking met het Radboudumc. Al snel werd duidelijk dat de slimme methode zorgde voor minder overplaatsingen van patiënten, een soepelere doorstroming op de Spoedeisende Hulp en vooral tot meer zeggenschap voor verpleegkundigen over de organisatie van hun eigen afdeling.
Inmiddels heeft zorgverzekeraar VGZ de aanpak erkend als Good Practice: een bewezen en succesvol initiatief dat bijdraagt aan kwalitatief goede, betaalbare en toekomstbestendige zorg. De belangstelling is groot: meer dan twintig ziekenhuizen bezochten al het Catharina Ziekenhuis om te zien hoe RTDC in de praktijk werkt.
Capaciteit beter in balans
“Als elk ziekenhuis op de oude manier blijft werken, creëren we in de toekomst met z’n allen een situatie met ongewenste werkdruk,” zegt Rikkert Keldermann, capaciteitsmanager en een van de initiatiefnemers van RTDC. “RTDC helpt om op een slimme en menselijke manier zorgvraag en capaciteit op elkaar af te stemmen. We gunnen andere ziekenhuizen deze manier van werken en delen graag onze ervaringen.”
Die resultaten zijn zichtbaar. Sinds de invoering hoeven er minder operaties te worden uitgesteld vanwege een tekort aan bedden. Patiënten kunnen bovendien vaker direct op de juiste afdeling worden opgenomen, wat tijd bespaart en onrust vermindert. Voor verpleegkundigen betekent dit dat zij betere zorg kunnen leveren, met meer onderlinge afstemming en meer ruimte om beslissingen te nemen.
Verpleegkundigen aan het roer
Een opvallend aspect van RTDC is de centrale rol van verpleegkundigen. Waar capaciteitsplanning traditioneel vooral een managementtaak was, ligt de verantwoordelijkheid nu nadrukkelijk op de werkvloer. Afdelingen signaleren knelpunten sneller en lossen deze gezamenlijk op. Volgens VGZ draagt juist dit bij aan het succes van de aanpak: er komen sneller bedden beschikbaar en de werksfeer op en tussen afdelingen verbetert.
De erkenning als Good Practice past binnen een bredere beweging bij zorgverzekeraars om ziekenhuizen te stimuleren efficiënter te werken zonder concessies te doen aan kwaliteit. Door succesvolle initiatieven te delen, worden andere zorgaanbieders aangemoedigd om vergelijkbare stappen te zetten richting meer voorspelbare en patiëntgerichte logistiek.
Voor het Catharina Ziekenhuis is de erkenning vooral een bevestiging van de gekozen koers. Het dagelijkse overleg is inmiddels zo ingeburgerd dat het recent is uitgebreid naar de weekenden. “We zorgen er met zijn allen voor dat er altijd ergens plek is. Ook op piekmomenten,” aldus Keldermann.
