Het is 2030 wanneer uw persoonlijke AI-assistent een hartaanval voorkomt door micropatronen in uw biometrische gegevens te detecteren, nog voor uzelf iets voelt. Dezelfde dag gebruiken criminelen deze data om uw in bitcoin uitgedrukte levensverzekering volledig leeg te halen? Dit is geen sciencefiction, schrijft Bart Collet in ICT&health 6: het is de paradox van gezondheidsdata die zich vandaag al voor onze ogen ontvouwt.
Innovatie, zo stelt Collet, is duidelijk een mes dat aan twee kanten snijdt. Uw data genereren een enorme waarde voor farmaceutische bedrijven, verzekeraars en techgiganten, maar u ziet er zelf niets van terug. We staan op een kruispunt, waar we een fundamentele keuze moeten maken. Gaan we door met het bouwen van gecentraliseerde systemen die even kwetsbaar als krachtig zijn? Of geven we elke burger de controle, verantwoordelijkheid en middelen om zijn eigen digitale gezondheid te beheren?
Grimmig beeld
De cijfers schetsen een grimmig beeld, benadrukt Collet. Alleen al in 2025 werden in de gezondheidszorg meer dan 700 datalekken vastgesteld, waarbij de gegevens van ruim 275 miljoen patiënten op straat belandden. Ondertussen werden 293 ziekenhuizen en zorgverleners het doelwit van ransomware. Maar de ongemakkelijke waarheid is dat de aanvallen van vandaag slechts een opwarmertje zijn voor wat komen gaat.
De patiënt zelf is in het vizier van cybercriminelen gekomen. Aanvallers richten zich op individuen wiens digitale DNA een veel grotere waarde vertegenwoordigt dan traditionele financiële informatie. In tegenstelling tot een kredietkaartnummer dat u kunt blokkeren, vormen uw biometrische patronen, genetische merkers en medische geschiedenis een onveranderlijke digitale vingerafdruk. Eenmaal gecompromitteerd, is die voor altijd gekend.
Rol techgiganten
Deze verschuiving wordt versterkt door techgiganten in de zorg. Bedrijven zoals OpenAI ontwikkelen persoonlijke assistenten en data-aggregatieplatformen. Wat begon als chatbot evolueert naar uw digitale huisarts. Deze platformen geven gemak, maar concentreren tegelijk ongekende hoeveelheden gezondheidsinformatie bij enkele spelers.
De toekomst belooft ongekende connectiviteit. Wearables monitoren elke hartslag en slaappatroon. AI voorspelt gezondheidsproblemen voor symptomen verschijnen. Edge computing brengt real-time diagnostiek naar onze huiskamer. Uw lichaam wordt een wandelend datacenter dat terabytes genereert waar talloze partijen toegang toe willen. We evolueren van geïsoleerde ziekenhuissystemen naar continue datastromen tussen wearables, apps, cloudplatformen, AI-tools en blockchain. Het aanvalsoppervlak vermenigvuldigt exponentieel.
Werkelijke paradox
Maar de werkelijke paradox ligt dieper. AI transformeert zowel het wapen als het schild. Criminelen gebruiken generatieve AI om polymorfe malware te creëren die zichzelf herschrijft om detectie te ontwijken, deepfakes om medisch personeel te imiteren, en adversariële AI om beveiligingssystemen te misleiden. Phishing-campagnes worden hyperrealistisch dankzij taalmodellen die overtuigende e-mails van uw arts kunnen nabootsen.
Tegelijkertijd worden diezelfde AI-technologieën ingezet als verdediging: discriminatieve modellen die aanvalspatronen herkennen, systemen die synthetische media detecteren, en adaptieve firewalls die leren van elk aanvalspogingen. We bevinden ons in een wapenwedloop waarin beide partijen door dezelfde technologie worden aangedreven.
Atleet als blauwdruk
Hoe kunnen we deze waarde beschermen en tegelijkertijd benutten? Het antwoord ligt misschien in een onverwachte hoek: de sportwereld. Atleten genereren miljoenen aan uitzendrechten en fan-engagement. De revolutie in data-eigendom voltrekt zich daar in vier fasen. Fase één is puur entertainment: wanneer u naar de Tour de France kijkt en het vermogen van een wielrenner op het scherm ziet, bent u getuige van data als spektakel. Fase twee is de verschuiving naar persoonlijk inzicht: u analyseert uw eigen prestaties met dezelfde biometrische overlays die professionals gebruiken.
Fase drie is waar het interessant wordt: monetisering. In 2021 dreigden meer dan 800 profvoetballers uit het VK met juridische stappen tegen gokbedrijven die zonder toestemming van hun statistieken profiteerden. Bij voetbalclub Chelsea duurde het naar schatting 14 dagen om toegang te krijgen tot de eigen gegevens. Dat is de reden waarom bedrijven zoals BreakAway Data platforms bouwen die atleten eigendom geven over hun prestatiegegevens.
En dat brengt ons bij fase vier: de vertaling naar de gezondheidszorg. De logica is identiek, maar de inzet is veel hoger. Patiëntengegevens zijn niet alleen waardevol voor optimalisatie; ze zijn van levensbelang.
Lees het hele artikel in ICT& health 6, 2025. Of lees het in ons online magazine.
