Monitor Digitale Zorg: hybride zorg via videobellen en AI nemen toe

wo 11 maart 2026 - 07:00
Digitalisering
Nieuws

Uit de nieuwste Monitor Digitale Zorg van het RIVM, Nivel en National eHealth Living Lab (NeLL) blijkt dat in 2025 ongeveer evenveel zorgverleners en zorggebruikers gebruikmaakten van digitale zorg als een jaar eerder. Wel veranderde de manier waarop digitale toepassingen werden ingezet. Zo gingen meer huisartsen en ziekenhuisartsen videobellen met patiënten en maakten zij vaker gebruik van kunstmatige intelligentie, bijvoorbeeld voor spraakgestuurd rapporteren. Onder zorggebruikers nam vooral het gebruik van patiëntportalen en digitale vormen van zelfhulp toe, zoals behandelingen voor mentale klachten.

Bij andere digitale toepassingen blijft het gebruik achter. Dat geldt bijvoorbeeld voor de persoonlijke gezondheidsomgeving, waarvan het aantal gebruikers nog beperkt is. Tegelijkertijd geven zowel zorgverleners als zorggebruikers aan dat er nog ruimte is om zorg(processen) verder te digitaliseren, onder meer voor informatievoorziening en het (door)verwijzen van patiënten.

Sterke toename

Onder medisch specialisten en verpleegkundigen is bij vrijwel alle zorgprocessen een (sterke) toename zichtbaar in de mate waarin deze digitaal worden aangeboden, gemiddeld met 21 procent. Bij huisartsen en sociaal geneeskundigen is die ontwikkeling minder uitgesproken. Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in dit rapport of lees de factsheet (pdf) voor de belangrijkste punten.

Uit het onderzoek blijkt ook dat mensen met basisonderwijs of vmbo als hoogst afgeronde opleiding en ouderen digitale zorg minder gebruiken dan jongeren en mensen met een hbo- of universitaire opleiding. Sinds 2021 zijn deze verschillen niet kleiner geworden. De betrokken instanties raden dan ook aan om de betreffende groepen te betrekken bij de verdere opschaling van digitale zorg. Zo kan de zorg nog beter aansluit bij hun vaardigheden, wensen en behoeften.

Maatschappelijke impact

De cijfers laten zijn dat de maatschappelijke impact van digitale zorg vergelijkbaar is met vorig jaar. Zorgverleners zijn vooral positief over de invloed ervan op de toegankelijkheid van zorg en de regie van de patiënt. De zorggebruikers waarderen vooral de kwaliteit van zorg en het contactgemak bij digitale zorg. Om beter te begrijpen welke factoren bijdragen aan succesvol gebruik, laten de instanties weten dat vervolgonderzoek nodig.

Overigens bleek uit de Monitor Digitale Zorg van 2024 dat zorgverleners en zorggebruikers iets vaker gebruikmaken van digitale middelen. Sommige toepassingen werden al veel gebruikt, zoals het patiëntportaal of digitale schriftelijke communicatie, maar andere middelen nog weinig. Wel gaven destijds zowel de zorgverleners als de zorggebruikers aan dat ze de ruimte zien om zorg nog vaker (deels) digitaal te geven en te ontvangen.

Onderzoek

Sinds 2021 brengen het Nivel, het RIVM en het National eHealth Living Lab (NeLL) jaarlijks, in opdracht van het ministerie van VWS, de ontwikkelingen in de digitale zorg jaarlijks in kaart. Voor de Monitor 2025 zijn de meningen en de ervaringen verzameld van vier groepen zorgverleners en twee groepen zorggebruikers. Dat gebeurde via het Nivel Panel Samen Sterk, het Nivel Consumentenpanel Gezondheidszorg en het Nivel Panel Verpleging & Verzorging. De resultaten zijn gebundeld in de Monitor Digitale Zorg en beschikbaar via een interactief dashboard op VZinfo.nl, evenals in een rapport en een factsheet.