Vanaf deze maand werken ambulanceverpleegkundigen in de regio Zuidwest Nederland met een nieuwe trauma triage-app die moet helpen ernstig gewonde patiënten sneller naar het juiste ziekenhuis te brengen. De applicatie, ontwikkeld door het UMC Utrecht, ondersteunt zorgverleners bij het inschatten van de ernst van letsel op de plaats van een ongeval. Daarmee moet het aantal patiënten dat niet direct op de juiste zorglocatie terechtkomt, afnemen.
Volgens het UMC Utrecht wordt momenteel ongeveer 37 procent van de traumapatiënten niet direct naar het meest geschikte ziekenhuis vervoerd. Het beoordelen van de ernst van letsel op straat is complex. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de Injury Severity Score (ISS), een internationale maat voor de ernst van lichamelijk letsel. Patiënten met een score hoger dan 15 moeten volgens de landelijke richtlijn rechtstreeks worden vervoerd naar een level 1-traumacentrum.
Het inschatten van de ernst van letsel direct na een ongeval blijft volgens traumachirurg en afdelingshoofd van het Netwerk Acute Zorg Zuidwest Nederland, Dennis den Hartog, ingewikkeld. Hij legt uit dat het lichaam na een ernstig ongeluk veel adrenaline aanmaakt, waardoor slachtoffers soms aanspreekbaar lijken en hun vitale functies eerst stabiel blijven. Daardoor kunnen ernstige inwendige verwondingen, zoals een gescheurde lever met inwendig bloedverlies, in de eerste fase onopgemerkt blijven.
Ondertriage
Wanneer de ernst van het letsel wordt onderschat, kunnen patiënten terechtkomen in een level 2- of level 3-ziekenhuis, terwijl zij eigenlijk direct naar een level 1-traumacentrum moeten. Deze zogenoemde ‘ondertriage’ kan ertoe leiden dat patiënten alsnog met spoed moeten worden overgeplaatst, waardoor de behandeling later kan starten.
De nieuwe trauma triage-app moet dit helpen voorkomen. De applicatie, ontwikkeld door het UMC Utrecht, geeft op basis van verschillende gegevens snel een advies over de meest geschikte bestemming. Daarbij kijkt de app onder meer naar de medische toestand van de patiënt, de omstandigheden van het ongeval, de beschikbare zorg in ziekenhuizen en de reistijd naar omliggende traumacentra.
De trauma triage-app is onderdeel geworden van de nieuwe Acute Care Triage-app. Deze applicatie bestaat uit twee onderdelen: de stroke triage-app, die sinds 2024 wordt gebruikt voor patiënten met een beroerte, en de nieuwe trauma triage-app voor patiënten met ernstig letsel. Neuroloog Bob Roozenbeek, één van de ontwikkelaars van de stroke‑triage app, ziet dagelijks hoeveel gerichte triage via een app oplevert. “Een beroerte is vaak herkenbaar aan verlammingsverschijnselen, een scheve mond of problemen met spreken. Zodra dat vermoeden er is, volgt meteen de vraag: waar kan deze patiënt het beste terecht?’ De stroke‑triage app geeft dat antwoord direct en onderbouwd”, legt hij uit.
Volgens Roozenbeek gaat het bij ongeveer 80 procent van de beroertes om een herseninfarct. Een deel van deze patiënten kan behandeld worden met een trombectomie, waarbij het bloedstolsel via de lies wordt verwijderd. Voor de invoering van de stroke triage-app werden patiënten vaak eerst naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis gebracht, waarna soms alsnog een overplaatsing naar een gespecialiseerd centrum nodig was.
Ook bij andere aandoeningen
Sinds het gebruik van de app worden patiënten in de regio ongeveer 40 procent vaker direct naar het juiste ziekenhuis vervoerd. Dat is belangrijk, omdat bij een beroerte tijd een grote rol speelt: hoe sneller de behandeling start, hoe groter de kans op herstel. De ontwikkelaars onderzoeken daarom of de Acute Care Triage-app in de toekomst ook kan worden ingezet bij andere acute aandoeningen, zoals hartproblemen.
De tijdwinst die de app oplevert, is volgens Den Hartog en Roozenbeek niet alleen van medisch belang. Door patiënten sneller naar de juiste zorglocatie te brengen, kan mogelijk schade worden beperkt en kunnen zij eerder herstellen en terugkeren naar hun dagelijks leven en werk. Ook kan een snellere en passende behandeling de kans op langdurige zorg verkleinen, met mogelijke gevolgen voor de beschikbare capaciteit, de werkdruk in de zorg en de kosten.
ACCESS-consortium
Alle ziekenhuizen en ambulancediensten binnen het Netwerk Acute Zorg Zuidwest Nederland, evenals het Regionaal Overleg Acute Zorg, werken met de Acute Care Triage-app. De betrokken partijen onderzoeken samen de mogelijkheid om de app uiteindelijk landelijk in te voeren met structurele financiering. Binnen het ACCESS-consortium, waaraan ook het Erasmus MC deelneemt, wordt de werking van de app gevolgd en geëvalueerd om de toepassing en de acute zorg verder te verbeteren.
Ook buiten Nederland wordt gezocht naar manieren om de kwaliteit van traumatriage te verbeteren. Eind april schreven we al over een in Pittsburgh ontwikkelde serious game die SEH-artsen helpt betere triagebeslissingen te nemen. Nieuw onderzoek laat zien dat artsen die de game spelen beter presteren dan collega's die alleen reguliere nascholing volgen. Dat is vooral relevant voor oudere traumapatiënten, bij wie de ernst van letsels nog te vaak wordt onderschat en ondertriage veel voorkomt. De resultaten suggereren dat een serious game een effectief en schaalbaar hulpmiddel kan zijn om de kwaliteit van traumatriage verder te verbeteren.
Referenties
Erasmus MC
