Spoedeisende hulp (SEH)-artsen die een speciaal ontwikkelde videogame spelen over traumatriage, presteren aantoonbaar beter dan collega’s die alleen reguliere nascholing volgen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek. De game zou daarmee een effectief en schaalbaar alternatief kunnen vormen voor traditionele, vaak kostbare en tijdrovende programma’s voor (her)certificering.
De noodzaak voor verbetering is groot. Een groeiend aandeel van ernstig gewonde patiënten is ouder dan 65 jaar. Juist bij deze groep gaat het vaak mis in de triage: letsels worden minder snel herkend en de ernst ervan wordt onderschat. Volgens hoofdonderzoeker Deepika Mohan, traumachirurg en universitair hoofddocent aan de University of Pittsburgh, spelen subtiele symptomen hierbij een belangrijke rol.
Waar een gebroken rib bij een jongere patiënt relatief onschuldig kan lijken, kan hetzelfde letsel bij een oudere patiënt levensbedreigend zijn. Ondertriage, het inschatten van een te lage zorgbehoefte, komt bij ouderen tot wel 70 procent van de gevallen voor. Dit kan leiden tot vertraging in passende behandeling en verhoogde sterfte.
Night Shift video game
Het idee voor de videogame ontstond vanuit de praktijk. Mohan zag tijdens haar diensten zowel overtriage (onnodige doorverwijzingen) als ondertriage, met soms ernstige gevolgen. Ze concludeerde dat artsen vaak vertrouwen op ingesleten denkpatronen, ook wel heuristieken genoemd. Deze mentale snelkoppelingen zijn efficiënt, maar lastig te veranderen.
In samenwerking met gedragswetenschapper Baruch Fischhoff van Carnegie Mellon University werd een innovatieve oplossing bedacht: een serious game waarin artsen in een veilige, gesimuleerde omgeving beslissingen kunnen nemen en daarvan leren.
De game, Night Shift, ontwikkeld met Schell Games, plaatst de speler in de rol van een jonge SEH-arts. In een emotioneel geladen setting moeten spelers onder tijdsdruk beslissingen nemen over traumapatiënten. Feedback volgt direct in de vorm van beloningen of correcties. Daarnaast bevat de game puzzels die binnen 90 seconden opgelost moeten worden met beperkte klinische informatie.
Meetbare impact
De effectiviteit van de game werd getest in een grootschalige studie onder 800 SEH-artsen in de Verenigde Staten, werkzaam in ziekenhuizen zonder traumacentrum. De helft van de deelnemers speelde de game twee uur en vervolgens elk kwartaal 20 minuten. De andere helft volgde uitsluitend de gebruikelijke nascholing.
De resultaten, gepubliceerd in JAMA, zijn significant. Artsen die de game speelden, ondertriageerden ernstig gewonde oudere patiënten in 49 procent van de gevallen, tegenover 57 procent in de controlegroep. Opvallend is dat het gebruik van de game niet leidde tot meer overtriage; beide groepen scoorden vergelijkbaar op dat vlak.
Volgens Mohan wijst dit erop dat de game niet simpelweg leidt tot meer voorzichtigheid, maar daadwerkelijk het diagnostisch vermogen verbetert. De combinatie van storytelling, emotionele betrokkenheid en tijdsdruk lijkt bestaande denkpatronen te herprogrammeren en zo gedrag duurzaam te veranderen.
Tijdelijk effect
De studie laat ook zien dat het effect van de game tijdelijk is. De beste naleving van triagerichtlijnen werd gemeten binnen 30 dagen na het spelen. Daarna nam het effect af, totdat de game opnieuw werd gespeeld.
Dit roept vragen op over de optimale ‘dosering’ van dit type training. Mohan suggereert dat kortere, frequentere speelmomenten, bijvoorbeeld wekelijkse sessies van anderhalve minuut, effectiever kunnen zijn dan langere, minder frequente sessies. Dit sluit aan bij bredere trends in digitale scholing, waarin microlearning steeds populairder wordt.
De volgende stap is het testen van deze hypothese, evenals het uitbreiden van de aanpak naar andere schakels in de traumazorgketen. Denk aan ambulancepersoneel, regionale ziekenhuizen en gespecialiseerde traumacentra. Het uiteindelijke doel is een geïntegreerde gedragsinterventie die op meerdere niveaus bijdraagt aan betere besluitvorming.
Deze ontwikkeling laat zien dat serious gaming biedt niet alleen een aantrekkelijk alternatief voor traditionele scholing kan zijn, maar ook een aantoonbare bijdrage aan betere patiëntuitkomsten kan bieden. In een tijd waarin de druk op de zorg toeneemt en de complexiteit van patiëntpopulaties groeit, kan dit type technologie een belangrijke rol spelen in het verbeteren van kwaliteit en veiligheid van zorg.
SMART Triage
In 2025 werd in de regio Hollands Midden fors geïnvesteerd in de ontwikkeling en implementatie van het digitale triageplatform SMART Triage. Dat staat voor Slimme Medische Applicaties voor Regionale Toepassing bij Triage en moet ambulancezorgprofessionals beter ondersteunen bij het inschatten van de juiste zorgbehoefte. Door slimme inzet van data en digitale communicatie kunnen zij beoordelen of een patiënt veilig thuis kan blijven, of juist met spoed of gepland naar het ziekenhuis moet.
Een belangrijke innovatie binnen SMART Triage is de mogelijkheid voor ambulancezorgverleners om, nog vóór aankomst in het ziekenhuis, real-time te overleggen met medisch specialisten. Via het platform kunnen vitale functies, troponinewaarden (uit een vingerprik) en ECG-resultaten direct gedeeld worden. Daarnaast faciliteert SMART Triage een tweeweg-videoverbinding en biedt het inzicht in actuele drukte op de SEH-afdelingen, zodat zorgcapaciteit optimaal benut wordt.
