Tussen 25 augustus en 30 september 2025 is in de Zuid-Limburgse Mijnstreek een grootschalige nulmeting uitgevoerd naar digitale vaardigheden en ondersteuningsbehoeften van inwoners en zorgmedewerkers. Ruim 2.000 inwoners, patiënten, cliënten, mantelzorgers en professionals namen deel aan de meting. De resultaten laten zien dat de houding tegenover digitalisering overwegend positief is en dat basisvoorwaarden, zoals internettoegang en digitale apparaten, meestal aanwezig zijn.
Tegelijkertijd blijkt uit de nulmeting dat ondersteuning voor veel mensen onmisbaar blijft, ongeacht hun digitale vaardigheid. De behoefte aan hulp verschilt echter sterk. Minder digitaal vaardige deelnemers geven de voorkeur aan persoonlijke begeleiding, terwijl vaardigere gebruikers vooral behoefte hebben aan digitale vormen van ondersteuning, zoals instructievideo’s en chatfuncties.
Positief over digitalisering zorg
Inwoners en zorgmedewerkers zijn overwegend positief over verdere digitalisering van de zorg. Essentiële randvoorwaarden, zoals internettoegang in de thuissituatie en de beschikking over apparaten als smartphone of tablet, zijn voor de meeste deelnemers aanwezig. Daarmee sluiten de uitkomsten aan bij recente landelijke onderzoeken van de Patiëntenfederatie. De grootste voordelen van digitalisering zien deelnemers in beter inzicht in de eigen medische gegevens (70,2 procent) en de mogelijkheid om zelf afspraken te plannen (54,3 procent).
De nulmeting laat zien dat de ondersteuningsbehoefte verschilt per leeftijdscategorie en samenhangt met de huidige digitale vaardigheid. Wie minder digitaal vaardig is, heeft vaker behoefte aan persoonlijke ondersteuning of uitleg op papier. En wie al digitaal vaardig is, geeft de voorkeur aan digitale ondersteuning, zoals instructievideo’s en een chatfunctie.
Digitalisering medewerkers
Verder blijkt dat onder inwoners zich duidelijke verschillen aftekenen tussen zorgdomeinen. Cliënten in de thuiszorg zijn gemiddeld ouder en minder digitaal vaardig dan mensen die zorg ontvangen in het ziekenhuis of via de huisarts. Daardoor hebben zij vaker behoefte aan persoonlijke begeleiding. Onder zorgmedewerkers geeft ongeveer de helft aan digitale werkzaamheden soms te vermijden. Dat wijst erop dat digitalisering niet alleen inzet vraagt van inwoners, maar ook om passende ondersteuning van professionals.
Gezamenlijke uitvoering
De nulmeting is gezamenlijk uitgezet door HuisartsenOZL, Meditta, MeanderGroep Zuid-Limburg en Zuyderland. Daarmee benadrukken de organisaties dat de praktische behoeften van inwoners en zorgmedewerkers leidend zijn in de verdere digitalisering van de zorg.
De betrokken organisaties gaan met de inzichten van de nulmeting aan de slag om een nog betere regionale ondersteuningsstructuur in te richten. Het doel is dat iedereen, ongeacht leeftijd, achtergrond of digitale vaardigheid, kan meedoen in een zorgsysteem dat steeds digitaler wordt. Deze nulmeting vormt daarmee het gezamenlijk fundament voor vervolgstappen richting toekomstbestendige, inclusieve en toegankelijke zorg in de Mijnstreek.
In oktober schreven we over een onderzoek waaruit blijkt dat medewerkers die minder vaardig zijn met digitale systemen structureel extra tijd kwijt zijn aan hun werkzaamheden. In opdracht van de Coalitie Digivaardig in de zorg liet ECP door onderzoeksbureau ZorgFocuz in kaart brengen hoeveel tijd het kost wanneer digitale handelingen niet vlot verlopen.
