Een gebroken heup is voor kwetsbare ouderen zelden alleen een botbreuk. Het is vaak het begin van een ingrijpend en versneld besluitvormingsproces, waarin in korte tijd keuzes moeten worden gemaakt die grote gevolgen hebben voor de rest van het leven. Arts-onderzoeker Thamar Kroes, die op 30 april promoveerde, onderzocht hoe die momenten beter kunnen worden ondersteund. Haar conclusie is dat de zorg voor deze patiëntengroep om meer houvast vraagt bij beslissingen die nu vaak onder hoge tijdsdruk tot stand komen.
Kwetsbare ouderen met een heupfractuur hebben geregeld al meerdere aandoeningen en een beperkte mobiliteit. Op de Spoedeisende Hulp moet dan snel worden bepaald of een operatie nog bijdraagt aan herstel en kwaliteit van leven of dat een niet-operatieve aanpak meer passend is. Kroes laat in haar onderzoek zien dat die afweging nu vaak impliciet blijft, terwijl juist expliciete ondersteuning van patiënten, naasten en zorgverleners kan helpen om keuzes beter af te stemmen op wat iemand belangrijk vindt: langer leven, minder pijn of vooral comfort in de laatste levensfase.
Weloverwogen keuzes
Uit haar onderzoek blijkt dat duidelijke en eerlijke informatie kan helpen om samen tot een weloverwogen keuze te komen. Tegelijkertijd blijkt dat in de praktijk niet altijd eenvoudig. Emoties spelen mee, net als tijdsdruk op de Spoedeisende Hulp en soms ook cognitieve problemen zoals dementie. “Het zijn beslissingen die je niet kunt uitstellen, maar die wel enorm veel impact hebben,” zegt Thamar Kroes. “Juist daarom is het belangrijk dat mensen goed begrijpen wat de mogelijkheden zijn en wat die betekenen voor hun kwaliteit van leven.”
Om patiënten en hun naasten daarbij te ondersteunen, ontwikkelde Kroes een digitale keuzehulp. Die zet de verschillende behandelopties helder uiteen in begrijpelijke taal en maakt inzichtelijk wat de mogelijke gevolgen zijn. Ook helpt de tool om te verkennen wat iemand zelf belangrijk vindt, bijvoorbeeld zelfstandigheid, comfort of juist het verlengen van het leven.
Pijnbestrijding
Wanneer wordt besloten om een gebroken heup niet te opereren, verschuift de behandeling naar comfort en het zo goed mogelijk behouden van kwaliteit van leven. Juist in die fase is effectieve pijnbestrijding van groot belang.
Kroes keek daarom ook naar twee nieuwe technieken die gericht pijnzenuwen rond de heup uitschakelen: het fenol PENG-blok en het spinale fenol-in-glycerol (SPING)-blok. Beide methoden zijn erop gericht om de pijnsignalen bij de heup te onderbreken. “Uit de studies blijkt dat deze technieken bij veel patiënten effectief pijn verminderen en het gebruik van morfine kunnen beperken,” vertelt Thamar Kroes. Dat is niet onbelangrijk, omdat morfine vaak gepaard gaat met vervelende bijwerkingen zoals misselijkheid en verstopping.
Persoonsgerichte benadering
Het onderzoek van Kroes schetst zo een bredere boodschap voor de zorg voor kwetsbare ouderen met een heupfractuur: goede communicatie, passende pijnbestrijding en gezamenlijke besluitvorming tussen patiënt, naasten en arts zijn onmisbaar. Met haar werk draagt zij bij aan een meer persoonsgerichte benadering van deze ingrijpende zorgsituatie. Thamar Kroes promoveerde onder begeleiding van traumachirurg dr. Detlef van der Velde van het St. Antonius Ziekenhuis.
De behandeling van kwetsbare ouderen met een gebroken heup is de afgelopen jaren verbeterd, onder meer door vooruitgang in operatietechnieken, anesthesie en geriatrische zorg. Hierdoor verlopen operaties veiliger en herstellen patiënten vaker sneller. Toch wordt de inzet van digitale monitoring tijdens het herstelproces nog beperkt toegepast, terwijl deze technologie juist bij kwetsbare ouderen van grote waarde kan zijn. Tot die conclusie kwam onderzoekers van de University of Rhode Island, zo schreven we in oktober 2025.
